Pełnienie czynnej służby w obronie cywilnej w czasie obowiązywania stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa.

ZARZĄDZENIE
SZEFA OBRONY CYWILNEJ KRAJU
z dnia 12 grudnia 1981 r.
w sprawie pełnienia czynnej służby w obronie cywilnej w czasie obowiązywania stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa.

Na podstawie § 2 pkt 2 uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa (Dz. U. Nr 29, poz. 155) oraz w związku z art. 12 ust. 4 pkt 2 i 3, art. 148 pkt 2, art. 157 ust. 1 i art. 237 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Obowiązek pełnienia czynnej służby w obronie cywilnej w czasie obowiązywania stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa - stosownie do postanowień uchwały Rady Państwa w sprawie wprowadzenia stanu wojennego - na całym terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej albo w granicach jednostek podziału administracyjnego państwa, w których został wprowadzony ten stan, dotyczy osób posiadających przydziały organizacyjno-mobilizacyjne do następujących formacji, działających na terytorium, na którym obowiązuje stan wojenny:
1)
specjalistycznych oddziałów pierwszej pomocy medycznej;
2)
specjalistycznych oddziałów technicznych będących specjalistycznymi oddziałami obrony cywilnej;
3)
zakładowych i terenowych formacji obrony cywilnej w części dotyczącej komend tych formacji oraz służb:
a)
przeciwpożarowej,
b)
medyczno-sanitarnej,
c)
porządkowo-ochronnej,
d)
ratownictwa technicznego,

zwanych dalej "oddziałami obrony cywilnej".

2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powstaje z chwilą postawienia w stan gotowości oddziału obrony cywilnej do wykonywania ustalonych zadań, polegający na pełnieniu czynnej służby przez czas i w zakresie wynikającym z wykonywania zadań przez ten oddział.
3.
Postawienie w stan gotowości oddziału obrony cywilnej następuje na zarządzenie komendanta tego oddziału, stosownie do decyzji kierownika zakładu pracy lub organu nadrzędnego.
§  2.
Zadaniem oddziałów obrony cywilnej zorganizowanych na zasadach określonych w § 1 ust. 2 i 3 jest w szczególności prowadzenie akcji ratunkowych i niesienia pomocy poszkodowanym.
§  3.
1.
Komendant oddziału obrony cywilnej organizuje przedsięwzięcia związane z wykonywaniem zadań, o których mowa w § 2, i kieruje ich realizacją.
2.
Osoby pełniące służbę w oddziale obrony cywilnej obowiązane są do wykonywania poleceń związanych z tą służbą, wydawanych przez komendanta oddziału lub jego przełożonych.
3.
W innym czasie niż przeznaczony na realizację zadań przewidzianych w § 2 osoby pełniące służbę w oddziale obrony cywilnej wykonują swoje dotychczasowe obowiązki służbowe (pracownicze), pozostając w stałej gotowości do natychmiastowego stawienia się w oddziale w celu podjęcia nakazanych zadań.
4.
Komendant oddziału obrony cywilnej obowiązany jest poinformować osoby pełniące służbę w tym oddziale o ich obowiązkach i uprawnieniach, a także o odpowiedzialności karnej za naruszenie obowiązków wynikających z tej służby na podstawie przepisów karnych działu IX ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111).
§  4.
1.
Ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i zarządy centralnych związków spółdzielni oraz szefowie obrony cywilnej województw, miast, dzielnic, gmin oraz miast i gmin zapewnią:
1)
niezwłoczne przekazanie kierownikom podległych zakładów pracy, w których występują oddziały obrony cywilnej wymienione w § 1 ust. 1, ustaleń wynikających z zarządzenia oraz danych dotyczących sposobów ich realizacji;
2)
osobom pełniącym służbę w oddziałach obrony cywilnej - stosownie do posiadanych zapasów - umundurowanie, środki ochrony indywidualnej oraz sprzęt i materiały niezbędne do wykonywania zadań.
2.
Szefowie obrony cywilnej województw, w celu zapewnienia operatywnego przekazania ustaleń niniejszego zarządzenia do zakładów pracy, niezależnie od ich podporządkowania, zobowiążą podległych szefów obrony cywilnej (miast, dzielnic, gmin oraz miast i gmin) do niezwłocznego przekazania ustaleń wynikających z zarządzenia do kierowników zakładów pracy znajdujących się na terenie ich działania - do realizacji.
§  5.
Ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i zarządy centralnych związków spółdzielni oraz wojewodowie mogą zarządzić, w miarę potrzeby, skoszarowanie osób pełniących służbę w oddziałach obrony cywilnej, zorganizowanych w podległych zakładach pracy.
§  6.
W sprawach związanych z zapewnieniem osobom pełniącym służbę w oddziałach obrony cywilnej bezpłatnego wyżywienia i zakwaterowania należy - do czasu wydania przepisów w tym przedmiocie przez Radę Ministrów na podstawie art. 166 ust. 1 ustawy, o której mowa w § 3 ust. 4 - stosować przepisy uchwały nr 75 Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 1978 r. w sprawie finansowania szkolenia obronnego i świadczeń przysługujących uczestnikom tego szkolenia, odnoszące się do uczestników szkolenia obronnego w zakresie wyżywienia i zakwaterowania.
§  7.
1.
W zakładach pracy, w których w chwili objęcia ich militaryzacją były zorganizowane oddziały obrony cywilnej wymienione w § 1 ust. 1, należy zachować ich dotychczasowe struktury organizacyjne w celu wykorzystania tych oddziałów do prowadzenia akcji ratunkowych i niesienia pomocy poszkodowanym.
2.
Do osób posiadających przydziały organizacyjno-mobilizacyjne do oddziałów obrony cywilnej, o których mowa w ust. 1, z tytułu objęcia zakładów pracy militaryzacją mają zastosowanie przepisy dotyczące służby w jednostkach zmilitaryzowanych.
§  8.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia wprowadzenia stanu wojennego.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1981.30.279

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Pełnienie czynnej służby w obronie cywilnej w czasie obowiązywania stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa.
Data aktu: 12/12/1981
Data ogłoszenia: 14/12/1981
Data wejścia w życie: 14/12/1981, 13/12/1981