Ekonomiczne warunki i pomoc Państwa dla rozwoju rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz utworzenie Funduszu Postępu Gospodarczego.

UCHWAŁA Nr 208
RADY MINISTRÓW
z dnia 12 października 1981 r.
w sprawie ekonomicznych warunków i pomocy Państwa dla rozwoju rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz utworzenia Funduszu Postępu Gospodarczego.

W celu zapewnienia warunków ekonomicznych do rozwoju spółdzielczej gospodarki w rolnictwie i realizacji celów wynikających ze statutów oraz wdrażania przez gospodarstwa spółdzielcze działalności służącej produkcyjnemu i społecznemu postępowi na wsi - na podstawie art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. z 1961 r. Nr 12, poz. 61 i z 1974 r. Nr 47, poz. 281), art. 13 i 14 ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. - Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 29, poz. 244), art. 8 ust. 3 oraz art. 9 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1975 r. Nr 20, poz. 108 i z 1981 r. Nr 17, poz. 82) i art. 2 dekretu z dnia 3 czerwca 1953 r. o ustalaniu cen, opłat i stawek taryfowych (Dz. U. Nr 31, poz. 122) Rada Ministrów uchwala, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
1.
Uchwała określa zasady planowania działalności gospodarczo-finansowej spółdzielni zrzeszonych w Centralnym Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych oraz zasady udzielania pomocy Państwa dla tych spółdzielni.
2.
Przez użyte w uchwale określenia:
1)
spółdzielnia - rozumie się spółdzielnię zrzeszoną w Centralnym Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych,
2)
wojewódzki związek - rozumie się wojewódzki związek rolniczych spółdzielni produkcyjnych,
3)
Centralny Związek - rozumie się Centralny Związek Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych.

Rozdział  2.

Zasady działalności gospodarczo-finansowej.

§  2.
1.
Planowanie działalności gospodarczo-finansowej i socjalno-kulturalnej spółdzielni opiera się na zasadach pełnej samodzielności.
2.
Podstawę kierowania działalnością spółdzielni stanowi roczny plan gospodarczo-finansowy, uwzględniający zawarte umowy i porozumienia oraz zmiany zachodzące w warunkach rozwoju gospodarczego.
3.
Roczny plan gospodarczo-finansowy uchwala walne zgromadzenie członków spółdzielni.
4.
Roczny plan gospodarczo-finansowy stanowi podstawę do kredytowania przez bank działalności spółdzielni.
5.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej przekaże Centralnemu Związkowi w terminie do dnia 30 listopada każdego roku informacje określające:
1)
warunki ekonomiczne działania spółdzielni (stawki bądź kwoty dotacji, bonifikat i ulg przy sprzedaży i zakupach) oraz warunki zaopatrzenia w środki produkcji,
2)
wielkość lub wskaźniki dostaw przemysłowych środków produkcji centralnie dzielonych.
6.
Zaopatrzenie w drobne narzędzia i materiały, nie objęte centralnym rozdzielnictwem, spółdzielnie realizują w sieci detalicznej w ramach zaopatrzenia rynku.
§  3.
1.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej zapewni nowo powstającym spółdzielniom przydziały niezbędnych maszyn rolniczych, sprzętu i środków transportowych na pierwsze wyposażenie.
2.
Zarząd Centralnego Związku w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ustali normatywy pierwszego wyposażenia technicznego dla spółdzielni, o których mowa w ust. 1.
§  4.
Ceny towarów i usług ustala spółdzielnia samodzielnie według kryteriów rynkowych, z wyłączeniem cen skupu produktów rolniczych i innych podstawowych artykułów, których ceny ustala Rada Ministrów lub inne organy państwowe, oraz z wyłączeniem cen na usługi rolnicze objęte dotacjami, ustalanych odrębnie.
§  5.
Spółdzielnie mogą podejmować realizację zadań zlecanych im przez osoby fizyczne i inne jednostki organizacyjne na podstawie umowy, jeżeli zleceniodawca zapewni środki rzeczowe i finansowe niezbędne do wykonania zlecenia, a realizacja zlecenia będzie dla spółdzielni opłacalna.
§  6.
1.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz wojewodowie (prezydenci miast stopnia wojewódzkiego) zapewnią ze środków budżetowych przeznaczonych na rolnictwo nieodpłatne opracowanie dla nowo powstałych spółdzielni planów gospodarczego urządzenia lub planów przekształcenia gospodarstw.
2.
Plany, o których mowa w ust. 1, opracowywane są na wniosek zainteresowanej spółdzielni.
§  7.
Środki własne spółdzielni na rachunkach bankowych podlegają oprocentowaniu:
1)
na rachunku rozliczeniowym i środków funduszu inwestycyjno-remontowego - w wysokości oprocentowania kredytu udzielanego na cele obrotowe i inwestycyjne,
2)
na rachunkach funduszy celowych wydzielanych z dochodu spółdzielni - w wysokości oprocentowania długoterminowych wkładów oszczędnościowych ludności.
§  8.
Szczegółowe zasady gospodarki finansowej spółdzielni określa Rada Centralnego Związku.

Rozdział  3

Dotacje budżetowe i świadczenia.

§  9.
1.
Spółdzielniom przysługują dotacje budżetowe:
1)
na wyrównanie różnicy między kosztem produkcji mieszanek pasz treściwych a obowiązującą ceną zbytu - w wysokości i na zasadach obowiązujących w przemyśle paszowym,
2)
na wyrównanie różnicy między kosztem produkcji w przetwórstwie produktów rolniczych a obowiązującą ceną zbytu - w wysokości i na zasadach obowiązujących w przemyśle spożywczym,
3)
do usług rolniczych wykonywanych przez uprawnione do tej działalności spółdzielnie - w wysokości i na zasadach obowiązujących w jednostkach gospodarczych zrzeszonych w Centralnym Związku Kółek i Organizacji Rolniczych - Niezależnym Samorządnym Związku Zawodowym Rolników Indywidualnych,
4)
na częściowe sfinansowanie produkcyjnych środków trwałych niezbędnych dla podjęcia zespołowej gospodarki, określonych przez Ministrów: Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Finansów na wniosek Zarządu Centralnego Związku,
5)
na pokrycie kosztów prowadzenia urządzeń socjalnych oraz urządzeń gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, stanowiących własność spółdzielni - według ogólnie obowiązujących przepisów,
6)
na pokrycie kosztów remontów pałaców oraz innych obiektów zabytkowych, będących w użytkowaniu spółdzielni - w wysokości określonej przez Ministrów Finansów oraz Kultury i Sztuki,
7) 1
na pokrycie kosztów pozyskiwania i transportu nawozów wapniowych i wapniowo-magnezowych na rzecz indywidualnych gospodarstw rolnych oraz uspołecznionych jednostek gospodarki rolnej na cele wapnowania gleb - w wysokości i na zasadach obowiązujących w jednostkach organizacyjnych zrzeszonych w Centralnym Związku Kółek i Organizacji Rolniczych.
§  10.
1.
Spółdzielnie mogą otrzymać dotacje budżetowe na:
1)
finansowanie budownictwa mieszkaniowego dla kadry specjalistów - na zasadach określonych przez Ministra Finansów po zasięgnięciu opinii Centralnego Związku,
2)
pokrycie kosztów budownictwa socjalnego - według ogólnie obowiązujących przepisów.
2.
W razie likwidacji spółdzielni lub zbycia obiektu mieszkalnego albo socjalnego, na którego budowę spółdzielnia otrzymała dotację, dotacja ta, pomniejszona proporcjonalnie do stopnia zużycia obiektu, podlega zwrotowi do budżetu Państwa.
§  11.
1.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej po zasięgnięciu opinii Zarządu Centralnego Związku zapewni nowo powstałym spółdzielniom przez okres do 5 lat, liczy od roku następnego po roku, w którym spółdzielnia została zarejestrowana, środki na pokrycie części kosztu utrzymania fachowej pomocy inżynieryjno-technicznej.
2.
Zasady udzielania pomocy finansowej na utrzymanie kadry inżynieryjno-fachowej, o której mowa w ust. 1, określi Rada Centralnego Związku w porozumieniu z Ministrami Finansów oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
§  12.
1.
Tworzy się Fundusz Postępu Gospodarczego, zwany dalej "funduszem".
2.
Fundusz tworzy się ze środków jednostek organizacyjnych prowadzących skup zwierząt, produktów zwierzęcych oraz płodów rolnych w wysokości do 0,5% rocznej wartości skupu ze spółdzielni. Środki te obciążają koszty jednostek prowadzących skup.
3.
Fundusz gromadzi się na koncie Centralnego Związku.
4.
Środki funduszu przeznacza się na finansowanie fachowej pomocy organizatorsko-doradczej dla spółdzielni.
5.
Szczegółowe zasady tworzenia i gospodarowania funduszem określi Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami oraz po zasięgnięciu opinii zarządów centralnych związków spółdzielczych.
§  13.
Zaleca się Zarządowi Głównemu Centralnego Związku Spółdzielni Rolniczych "Samopomoc Chłopska" oraz Zarządom Centralnego Związku Spółdzielni Mleczarskich i Centrali Spółdzielni Ogrodniczych i Pszczelarskich zapewnienie wykonania § 12.

Rozdział  4

Zasady kredytowania spółdzielni przejściowo nie wypracowujących dochodów.

§  14.
1.
Spółdzielnia, która przejściowo nie wypracowała dochodu bądź też poniosła na działalności gospodarczej straty, ale ma warunki do osiągnięcia rentowności, może uzyskać kredyt bankowy na pokrycie:
1)
strat bilansowych,
2)
opłaty za pracę spółdzielców i niezbędnych świadczeń socjalnych.
2.
Bank udziela kredytu, o którym mowa w ust. 1, po zasięgnięciu opinii zarządu wojewódzkiego związku.
3.
W celu uzyskania kredytu bankowego spółdzielnia powinna przedstawić bankowi program działań zmierzających do likwidacji strat i osiągnięcia rentowności.
4.
Udzielone spółdzielni kredyty na cele, o których mowa w ust. 1, podlegają na podstawie umowy zawartej między bankiem a spółdzielnią ratalnej spłacie po okresie dojścia spółdzielni do rentowności. Okres ten nie powinien przekraczać 3 lat.
5.
Bank może w szczególnie uzasadnionych wypadkach przedłużyć okres karencji w spłacie kredytów, o których mowa w ust. 3, do lat 5.
6.
Spółdzielnia, o której mowa w ust. 1, oprócz kredytu bankowego może ponadto korzystać z kredytu na finansowanie inwestycji.

Rozdział  5

Przepisy końcowe.

§  15.
1.
Rolnikom wnoszącym do spółdzielni wkłady w formie gruntów i innych nieruchomości bank może zawiesić na okres do lat 5 spłatę kredytów bankowych wraz z odsetkami związanymi bezpośrednio z tymi wkładami.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do należności Państwa z tytułu nabycia przez rolników nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi.
§  16.
1.
Upoważnia się Prezesa Zarządu Banku Gospodarki Żywnościowej do udzielania i zawieszania na okres nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia 1985 r. spłat kredytów obrotowych w wysokości ustalonego na dzień 31 grudnia 1981 r. niedoboru własnych funduszy obrotowych (w tym stanów ujemnych tych funduszy) w wysokości do 20% wartości zapasów prawidłowych. Warunki spłaty tego kredytu zostaną określone przez Prezesa Zarządu Banku Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Zarządem Centralnego Związku za zgodą Ministra Finansów.
2.
Minister Finansów może na wniosek Zarządu Centralnego Związku dokonać umorzenia dotychczas nie umorzonych kredytów inwestycyjnych w wypadku, gdy spółdzielnie z przyczyn od nich niezależnych nie spełniły obowiązujących w tym zakresie wymagań.
§  17.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1982 r.
1 § 9 ust. 1 pkt 7 dodany przez § 1 uchwały nr 199 z dnia 6 września 1982 r. (M.P.82.22.191) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1982 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1981.28.252

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Ekonomiczne warunki i pomoc Państwa dla rozwoju rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz utworzenie Funduszu Postępu Gospodarczego.
Data aktu: 12/10/1981
Data ogłoszenia: 11/11/1981
Data wejścia w życie: 01/01/1982