Kierunki rozwoju społeczno-gospodarczego kółek rolniczych i ich związków.

UCHWAŁA Nr 20
RADY MINISTRÓW
z dnia 25 stycznia 1974 r.
w sprawie kierunków rozwoju społeczno-gospodarczego kółek rolniczych i ich związków.

W celu zapewnienia warunków dalszego rozwoju kółek rolniczych i ich związków oraz skuteczniejszego oddziaływania tych organizacji na intensyfikację i modernizację techniczną produkcji rolnej, społeczną przebudowę rolnictwa, jak również na poprawę warunków życia i pracy ludności wiejskiej Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Podstawę działalności kółek rolniczych stanowi gminny plan rozwoju społeczno-gospodarczego wsi i wzrostu produkcji rolnej. Naczelnik gminy spełnia funkcję koordynacyjną w działalności usługowej kółek rolniczych oraz ich spółdzielni, podobnie jak w stosunku do innych organizacji społeczno-gospodarczych, pracujących na terenie gminy. Kółka rolnicze i ich związki współdziałają z radami narodowymi i terenowymi organami administracji państwowej, z jednostkami gospodarczymi i społecznymi, a w szczególności z gminną służbą rolną w organizowaniu produkcji rolnej i społecznego rozwoju wsi.
§  2.
1.
Działalność kółek rolniczych i ich związków powinna koncentrować się na:
1)
aktywnym współuczestnictwie w realizacji zadań wsi lub gminy w zakresie produkcji rolniczej,
2)
podejmowaniu wielokierunkowej działalności dla wykorzystania rezerw gospodarczych i społecznych z uwzględnieniem form i rozwiązań organizacyjnych, dostosowanych do potrzeb i specyfiki ekonomiczno-społecznej danego środowiska,
3)
umacnianiu samorządu chłopskiego,
4)
inicjowaniu i wdrażaniu rozwiązań gospodarczych i społecznych, sprzyjających rozwojowi wsi i zwiększaniu produkcji rolniczej oraz poprawie warunków życia i pracy w rolnictwie,
5)
przyspieszaniu postępu w dziedzinie produkcji rolniczej, w szczególności przez:
a)
usprawnianie mechanizacji rolnictwa,
b)
organizowanie spółdzielni kółek rolniczych do prowadzenia działalności usługowej oraz gospodarki rolnej,
c)
usprawnianie gospodarowania ziemią,
d)
upowszechnianie nowoczesnej agrotechniki,
e)
rozwijanie produkcji specjalistycznej oraz zespołowych form gospodarowania i kooperacji w rolnictwie,
f)
racjonalną gospodarkę paszową,
g)
podnoszenie wartości produkcyjnej zwierząt gospodarskich,
h)
upowszechnianie osiągnięć przodujących gospodarstw rolnych,
i)
rozwijanie działalności oświatowej w zakresie szkolenia rolniczego i doskonalenia zawodowego rolników,

we współdziałaniu z gminną służbą rolną.

2.
Zadania kółek rolniczych i ich związków stanowią integralną część planów społeczno-gospodarczego rozwoju gmin.
§  3.
1.
Do głównych zadań kółek rolniczych i ich związków w zakresie usług i produkcji należy:
1)
rozszerzanie usług mechanizacyjnych i chemizacyjnych, a szczególnie w zakresie ochrony roślin, zbioru plonów, konserwacji i przygotowania pasz oraz transportu rolniczego,
2)
zagospodarowanie gruntów oraz organizowanie zespołowych gospodarstw rolnych kółek rolniczych i innych form zespołowego gospodarowania, a także kooperacji produkcyjnej,
3)
rozwijanie produkcji i usług budowlano-montażowych oraz produkcji materiałów budowlanych i elementów prefabrykowanych na potrzeby wsi.
2.
Podstawowe zadania kółek rolniczych i ich związków na lata 1974-1975 w zakresie produkcji i usług określa załącznik do uchwały.
3.
W latach 1976-1980 kółka rolnicze i ich związki zwiększą w stosunku do wyników 1975 r. dwukrotnie rozmiary usług i produkcji, prawie trzykrotnie obszar zespołowych gospodarstw kółek rolniczych i trzykrotnie produkcję zwierzęcą.
4.
Szczegółowe zadania kółek rolniczych i ich związków określone będą w narodowych planach społeczno-gospodarczych, które ustalać będą również środki dla ich realizacji.
§  4.
Kółka rolnicze i ich związki w realizacji swoich zadań wykorzystują:
1)
inicjatywy społeczne środowiska wiejskiego,
2)
zaplecze materiałowe i techniczne,
3)
udzielaną im pomoc Państwa,
4)
możliwości podnoszenia wiedzy rolniczej, kultury technicznej oraz poziomu oświaty na wsi.
§  5.
Podstawowym źródłem finansowania inwestycji kółek rolniczych jest Fundusz Rozwoju Rolnictwa, gromadzony na rachunkach bankowych i oprocentowany na zasadach ogólnie obowiązujących.
§  6. 1
(uchylony).
§  7.
Zespołowe gospodarstwa rolne kółek rolniczych i spółdzielni kółek rolniczych mogą być tworzone na gruntach:
1)
stanowiących wkłady członkowskie rolników,
2)
Państwowego Funduszu Ziemi,
3)
wydzierżawianych lub zakupywanych od rolników indywidualnych.
§  8.
1.
Stosuje się następujące dotacje budżetowe na:
1)
pokrycie kosztów usług:
a)
zabiegów ochrony roślin, transportu i wysiewu wapna, nawozów mineralnych i wylewu wody amoniakalnej - w wysokości 70% obowiązujących cen,
b)
siewu roślin uprawnych, koszenia i zbioru traw oraz zielonek, a także parowania ziemniaków - w wysokości 50% obowiązujących cen,
c)
prac uprawowych, sadzenia mechanicznego ziemniaków, zbioru zbóż wiązałkami, zbioru rzepaku, lnu i okopowych, omłotów młockarniami oraz nawożenia organicznego - w wysokości 30% obowiązujących cen,
2)
pokrycie kosztów zatrudnienia absolwentów wyższych i średnich szkół, którzy odbywają wstępny staż pracy w kółkach rolniczych i ich związkach,
3)
pokrycie kosztów zmiany cen paliw w wysokości 20% cen usług towarowego transportu samochodowego.
2.
Minister Rolnictwa w porozumieniu z Ministrem Finansów na wniosek Zarządu Centralnego Związku Kółek Rolniczych może:
1)
zróżnicować wskaźniki procentowe dotacji na poszczególne rodzaje usług,
2)
objąć dotacjami inne rodzaje usług niż wymienione w ust. 1 pkt 1.
3.
Ministrowie Rolnictwa i Finansów w porozumieniu z Zarządem Centralnego Związku Kółek Rolniczych ustalą zasady oraz tryb i terminy wypłacania dotacji.
§  9.
Straty kółka rolniczego powstałe w wyniku jego działalności gospodarczej przed utworzeniem spółdzielni kółek rolniczych powinny być pokrywane z własnych funduszów kółka lub z Funduszu Rozwoju Rolnictwa za zgodą powiatowego związku kółek rolniczych.
§  10.
1.
Związki kółek rolniczych pokrywają koszty obsługi specjalistycznej produkcji rolnej z opłat jednostek organizacyjnych, prowadzących skup i kontraktację produkcji rolnej.
2.
Ministrowie Przemysłu Spożywczego i Skupu oraz Przemysłu Lekkiego w porozumieniu z Zarządem Centralnego Związku Kółek Rolniczych określą zasady zawierania umów i wydadzą wytyczne w sprawie opłat.
§  11.
Zaleca się Zarządowi Centralnego Związku Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowych przejęcie przez spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe, na podstawie porozumień, inkasa należności kółek rolniczych za usługi wykonywane na rzecz rolników.
§  12.
Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów uwzględni, w miarę możliwości, w narodowych planach społeczno-gospodarczych i w planie na lata 1976-1980, nakłady inwestycyjne oraz środki produkcji i materiały niezbędne do rozbudowy bazy techniczno-organizacyjnej jednostek gospodarczych kółek rolniczych.
§  13.
Zaleca się Zarządowi Centralnego Związku Kółek Rolniczych:
1)
opracowanie w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz z Zarządem Głównym Związku Zawodowego Pracowników Rolnych nowych zasad wynagradzania pracowników jednostek kółek rolniczych,
2)
dokonywanie w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa analizy cen usług świadczonych przez jednostki kółek rolniczych i występowanie do Przewodniczącego Państwowej Komisji Cen o dokonanie odpowiednich zmian cen, zapewniających pełną rentowność świadczonych usług,
3)
wprowadzenie w kółkach rolniczych systemu ekonomiczno-finansowego opartego na zasadach rozrachunku gospodarczego, umożliwiającego:
a)
poprawę gospodarności oraz stworzenie warunków do osiągnięcia samowystarczalności finansowej kółek rolniczych oraz uzyskiwanie nadwyżki bilansowej w wysokości przynajmniej 3% po pokryciu kosztów działalności dochodami ze sprzedaży i otrzymanymi dotacjami przedmiotowymi,
b)
oparcie działalności gospodarczej kółek rolniczych na rocznych planach gospodarczo-finansowych,
c)
wyposażenie kółek rolniczych w niezbędne środki trwałe i obrotowe,
d)
tworzenie funduszów własnych na finansowanie działalności gospodarczej i funduszów bodźców materialnych.
§  14.
Dotacje, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, przysługują również państwowym gospodarstwom rolnym i rolniczym spółdzielniom produkcyjnym świadczącym usługi na rzecz rolników i zespołów rolników indywidualnych.
§  15.
Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa oraz z Zarządami Centralnego Związku Kółek Rolniczych i Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych zapewni środki niezbędne na cele określone w § 6, 8 i 14.
§  16.
W uchwale nr 15 Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 1972 r. w sprawie Funduszu Rozwoju Rolnictwa (Monitor Polski Nr 7, poz. 45) wprowadza się następujące zmiany:
1)
§ 3 otrzymuje brzmienie:

"§ 3. Ustala się następujące zasady podziału Funduszu:

1) 80% Funduszu przeznacza się do dyspozycji gminnych spółdzielni kółek rolniczych, a w odpowiedniej części do dyspozycji rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Do czasu utworzenia gminnych spółdzielni kółek rolniczych fundusz przypadający kółkom rolniczym pozostawia się w ich dyspozycji,

2) 20% Funduszu pozostaje w dyspozycji Centralnego Związku Kółek Rolniczych i w odpowiedniej części w dyspozycji Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych.",

2)
§ 7 otrzymuje brzmienie:

"§ 7. Minister Rolnictwa w porozumieniu z Ministrem Finansów na wniosek Zarządu Centralnego Związku Kółek Rolniczych i Zarządu Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych określi szczegółowe zasady tworzenia i wykorzystywania środków Funduszu.",

3)
skreśla się § 8 i 9,
4)
użyte w § 2 wyrazy "organy finansowe prezydiów rad narodowych" i "organy finansowe" oraz w § 10 "prezydia rad narodowych" zastępuje się wyrazami - w odpowiednim przypadku - "terenowe organy administracji państwowej".
§  17.
Traci moc uchwała nr 122 Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1964 r. w sprawie udzielania dotacji kółkom rolniczym i rolniczym spółdzielniom produkcyjnym przy zakupie oleju napędowego.
§  18.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

PODSTAWOWE ZADANIA KÓŁEK ROLNICZYCH I ICH ZWIĄZKÓW NA LATA 1974-1975

Wyszczególnienie Zadania Wskaźniki
1974 1975 1974

------

1973

1975

------

1973

A. Przychody ogółem w mln zł 21.400 29.740 118 164
z tego:
1) usługi produkcyjne - razem 16.310 18.460 117 132
- usługi rolnicze 6.770 7.500 113 125
- usługi budowlane 410 450 137 150
- usługi warsztatowe 1.190 1.310 183 201
- usługi transportowe 6.900 8.000 111 129
2) produkcja - razem 5.090 11.280 122 269
- produkcja rolnicza 1.460 5.980 123 502
- produkcja budowlano-montażowa 2.750 4.300 120 187
B. Powierzchnia gruntów w zespołowym

zagospodarowaniu,

tys. ha

207 310 128 191
C. Pogłowie zwierząt - tys. szt.
- bydło ogółem 34 180 143 756
- trzoda chlewna 117 265 150 340
- owce 21 30 117 168
D. Zespołowe formy gospodarowania (ilość

zespołów)

- zespoły upraw zblokowanych 900 1.500 600 1.000
- zespoły łąkowo-pastwiskowe 500 1.000 200 400
- zespoły chowu bydła 700 1.500 200 430
- zespoły chowu trzody chlewnej 1.000 2.000 200 400
- zespoły chowu owiec 200 400 200 400
1 § 6 uchylony przez § 10 pkt 4 uchwały nr 166 z dnia 10 sierpnia 1981 r. w sprawie zasad udzielania przez banki kredytów na rozwój produkcji rolniczej (M.P.81.20.191) z dniem 26 sierpnia 1981 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.6.38

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Kierunki rozwoju społeczno-gospodarczego kółek rolniczych i ich związków.
Data aktu: 25/01/1974
Data ogłoszenia: 13/02/1974
Data wejścia w życie: 13/02/1974