Udzielanie ludności pożyczek gotówkowych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 19 grudnia 1973 r.
w sprawie udzielania ludności pożyczek gotówkowych.

Na podstawie art. 11, 32 ust. 2 i 34 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o prawie bankowym (Dz. U. z 1960 r. Nr 20, poz. 121, z 1964 r. Nr 8, poz. 50, z 1966 r. Nr 24, poz. 151 i z 1972 r. Nr 53, poz. 340) oraz § 8, § 10 i § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały nr 125 Rady Ministrów z dnia 15 lipca 1969 r. w sprawie odsetek od kredytów udzielanych przez banki oraz od środków pieniężnych na rachunkach bankowych (Monitor Polski z 1969 r. Nr 32, poz. 238 i z 1973 r. Nr 54, poz. 303), zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Powszechna Kasa Oszczędności (PKO) i spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe (SOP) mają udzielać pożyczek gotówkowych, zwanych dalej "pożyczkami", następującym osobom:
1)
zatrudnionym w państwowych jednostkach organizacyjnych oraz w innych jednostkach gospodarki uspołecznionej,
2)
zatrudnionym w jednostkach gospodarki nie uspołecznionej na podstawie umowy o pracę,
3)
żołnierzom zawodowym i żołnierzom służby okresowej oraz funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej, Służby Więziennej i Korpusu Technicznego Pożarnictwa,
4)
wykonującym pracę nakładczą oraz zatrudnionym na podstawie umów agencyjnych albo umów zlecenia,
5)
pobierającym emerytury lub renty,
6)
członkom związków twórczych,
7)
członkom spółdzielni pracy,
8)
członkom spółdzielni produkcyjnych,
9)
właścicielom lub użytkownikom gospodarstw rolnych, ogrodniczych, sadowniczych i hodowlanych,
10)
osobom prowadzącym działalność zarobkową we własnym imieniu na podstawie uprawnienia wydanego przez właściwy organ administracji państwowej.
2.
Naczelny Dyrektor PKO i Prezes Zarządu Centralnego Związku SOP mogą zezwolić na udzielanie pożyczek innym grupom osób lub innym osobom niż wymienione w ust. 1.
3.
Nie można jednocześnie korzystać z pożyczek gotówkowych w PKO i w SOP.
§  2.
1.
Pożyczka może być udzielona wyłącznie osobie mającej pełną zdolność do czynności prawnych.
2.
Osobom pozostającym w stosunku pracy lub w stosunku służbowym pożyczka może być udzielona, jeżeli przepracowały w danym zakładzie pracy co najmniej 3 miesiące. Ograniczenie to nie obowiązuje, jeżeli zmiana zatrudnienia nastąpiła w trybie przeniesienia służbowego lub w trybie równoznacznym. Osobom wykonującym pracę nakładczą oraz osobom zatrudnionym na podstawie umów agencyjnych albo umów zlecenia pożyczka może być udzielona po upływie co najmniej 3 miesięcy od zawarcia umów z zakładami pracy.
3.
Pożyczka nie może być udzielona pracownikom sezonowym, pracownikom w okresie próbnym, osobom zameldowanym na pobyt czasowy oraz osobom w wieku przedpoborowym i poborowym, z wyjątkiem osób zwolnionych od obowiązku służby wojskowej.
4.
Pożyczka nie może być udzielona pracownikom w okresie wypowiedzenia stosunku pracy, chyba że wypowiedzenie nastąpiło w związku z mającym nastąpić przejściem na emeryturę lub rentę.
5.
Ograniczeń przewidzianych w ust. 2-4 nie stosuje się w razie złożenia na zabezpieczenie spłaty pożyczki kaucji w postaci wkładu na książeczce oszczędnościowej lub bonów oszczędnościowych PKO.
6.
PKO i SOP mogą odmówić udzielenia pożyczki, jeżeli osoba ubiegająca się o pożyczkę nie spłaciła w ustalonym terminie zobowiązań na rzecz PKO lub SOP, dopuszczając do egzekucji, albo jeżeli osoba ta lub jej poręczyciele nie dają wystarczającej gwarancji spłaty należności. PKO i SOP mogą ponadto odmówić udzielenia pożyczki lub ograniczyć jej wysokość osobie, która zalega ze spłatą innych zobowiązań pieniężnych, w szczególności zobowiązań podatkowych.
§  3.
1.
Pożyczka może być udzielona:
1)
do wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia brutto, emerytury lub renty pożyczkobiorcy, jednak w kwocie nie wyższej niż 20.000 zł, na:
a)
potrzeby wynikłe w związku ze stratami poniesionymi wskutek pożaru, powodzi lub innych klęsk żywiołowych oraz kradzieży,
b)
zakup przez inwalidów protez i sprzętu służącego do podniesienia sprawności fizycznej,
2) 1
do wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia brutto, emerytury lub renty pożyczkobiorcy, jednak w kwocie nie wyższej niż 50.000 zł, na:
a)
remonty mieszkań oraz budowę lub remonty domów jednorodzinnych, jeżeli osoba ubiegająca się o pożyczkę nie może skorzystać z innego rodzaju kredytu przeznaczonego na te cele,
b)
dokończenie budowy domów jednorodzinnych, adaptację obiektów niemieszkalnych na cele mieszkaniowe, budowę pomieszczeń letniskowych, budowę i remont pomieszczeń garażowych oraz remonty samochodów,
3) 2
do wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia brutto, emerytury lub renty pożyczkobiorcy, jednak w kwocie nie wyższej niż 50.000 zł - na inne potrzeby, przy czym pożyczkobiorca nie jest obowiązany do udokumentowania celu pożyczki.
2.
Jeżeli pożyczka ma być udzielona dla obojga małżonków, wówczas do ustalenia jej wysokości przyjmuje się łączne wynagrodzenie (emerytura, renta) obojga małżonków.
3.
Prezes Zarządu Centralnego Związku SOP ustali górną granicę, do jakiej SOP mogą udzielać pożyczek osobom wymienionym w § 1 ust. 1 pkt 8-10.
4. 3
Spłata pożyczki jest dokonywana w ratach miesięcznych, w liczbie określonej przez PKO (SOP) w porozumieniu z pożyczkobiorcą, z tym że okres spłaty nie może być dłuższy niż 3 lata.
5.
Prezes Zarządu Centralnego Związku SOP może ustalić inne niż wymienione w ust. 4 terminy spłaty pożyczki udzielonej osobom prowadzącym gospodarstwa rolne, ogrodnicze, sadownicze i hodowlane oraz rzemieślnikom, odpowiadające terminom wpływu należności za produkcję gospodarstwa lub warsztatu rzemieślniczego.
6.
Naczelny Dyrektor PKO i Prezes Zarządu Centralnego Związku SOP w wyjątkowych wypadkach mogą wyrazić zgodę na udzielenie pożyczki do kwoty 200.000 zł oraz na spłatę pożyczki w okresie do 10 lat.
7. 4
Pożyczki, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b), udzielane są wyłącznie przez PKO; do pożyczek tych nie stosuje się przepisów ust. 6.
§  4.
1.
Oprocentowanie pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, wynosi 8% w stosunku rocznym.
2.
Oprocentowanie pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, wynosi 12% w stosunku rocznym.
3.
Oprocentowanie płatne jest w ratach miesięcznych łącznie ze spłatą rat pożyczki.
4.
Od pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, postawionych w stan natychmiastowej wymagalności, PKO (SOP) pobiera dodatkowe odsetki za zwłokę w wysokości 4% w stosunku rocznym.
§  5.
1.
Zabezpieczenia pożyczki dokonuje się w formie umowy poręczenia lub przez złożenie kaucji w postaci wkładu na książeczce oszczędnościowej lub bonów oszczędnościowych PKO.
2.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach PKO (SOP) może żądać zabezpieczenia pożyczki w formie wpisu hipoteki w księdze wieczystej.
§  6.
Naczelny Dyrektor PKO i Prezes Zarządu Centralnego Związku SOP, opierając się na zasadach określonych w zarządzeniu, ustalą szczegółowe warunki i tryb udzielania, zabezpieczenia i spłaty pożyczek.
§  7.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 5 lipca 1972 r. w sprawie udzielania przez Powszechną Kasę Oszczędności pożyczek gotówkowych ludności (Monitor Polski Nr 36, poz. 200).
§  8.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 3 ust. 1 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 22 lutego 1974 r. (M.P.74.8.60) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 11 marca 1974 r.
2 § 3 ust. 1 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 12 marca 1975 r. (M.P.75.10.56) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 28 marca 1975 r.
3 § 3 ust. 4 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 12 marca 1975 r. (M.P.75.10.56) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 28 marca 1975 r.
4 § 3 ust. 7 dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 22 lutego 1974 r. (M.P.74.8.60) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 11 marca 1974 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.1.3

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Udzielanie ludności pożyczek gotówkowych.
Data aktu: 19/12/1973
Data ogłoszenia: 09/01/1974
Data wejścia w życie: 09/01/1974