Ustalanie kategorii zagrożenia metanowego złóż kopalin oraz sposób ustalania granic pól metanowych w podziemnych zakładach górniczych.

ZARZĄDZENIE

PREZESA WYŻSZEGO URZĘDU GÓRNICZEGO

z dnia 29 stycznia 1970 r.

w sprawie ustalania kategorii zagrożenia metanowego złóż kopalin oraz sposobu ustalania granic pól metanowych w podziemnych zakładach górniczych.

Na podstawie § 105 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1969 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 24, poz. 176) zarządza się, co następuje:

§ 1. Zarządzenie ustala kategorie zagrożenia metanowego złóż węgla, rud i soli lub ich części oraz zasady i sposób zaliczania tych złóż lub ich części do odpowiedniej kategorii zagrożenia, jak również określa sposób ustalania granic pól metanowych w podziemnych zakładach górniczych górnictwa węglowego, rud i soli.

§  2.

1. Ustala się dla złóż węgla lub ich części cztery kategorie zagrożenia metanowego.

2. Złoża węgla lub ich części zalicza się:

1) do kategorii pierwszej zagrożenia metanowego - jeżeli stwierdzono zawartość metanu pochodzenia naturalnego w ilości od 0,02-2,5 m³/t w przeliczeniu na czystą substancję węglową lub wydzielanie się metanu do wyrobisk górniczych w ilości nie przekraczającej 5 m³/t w przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie,

2) do kategorii drugiej zagrożenia metanowego - jeżeli stwierdzono zawartość metanu pochodzenia naturalnego w ilości od 2,5-4,5 m³/t w przeliczeniu na czystą substancję węglową lub wydzielanie się metanu do wyrobisk górniczych w ilości od 5-10 m³/t w przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie,

3) do kategorii trzeciej zagrożenia metanowego - jeżeli stwierdzono zawartość metanu pochodzenia naturalnego w ilości od 4,5-8 m³/t w przeliczeniu na czystą substancję węglową lub wydzielanie się metanu do wyrobisk górniczych w ilości od 10-15 m³/t w przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie,

4) do kategorii czwartej zagrożenia metanowego - jeżeli stwierdzono zawartość metanu pochodzenia naturalnego w ilości powyżej 8 m³/t w przeliczeniu na czystą substancję węglową lub wydzielanie się metanu do wyrobisk górniczych w ilości powyżej 15 m³/t w przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie, a także złoża, w których stwierdzono występowanie fontann metanowych lub wyrzuty metanu.

3. Do złóż węgla lub ich części, udostępnianych lub przygotowywanych do eksploatacji, stosuje się kryterium oparte na zawartości metanu pochodzenia naturalnego w przeliczenu na czystą substancję węglową; natomiast do złóż węgla lub ich części będących w eksploatacji stosuje się kryterium oparte na zawartości metanu pochodzenia naturalnego wydzielającego się do wyrobisk górniczych w przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie.

§  3.

1. Ustala się dla złóż rud i soli lub ich części dwie kategorie zagrożenia metanowego.

2. Złoża rud i soli lub ich części zalicza się:

1) do kategorii pierwszej zagrożenia metanowego - jeżeli stwierdzono chociażby w jednym z wyrobisk górniczych występowanie metanu pochodzenia naturalnego w powietrzu o koncentracji przekraczającej 0,1%,

2) do kategorii drugiej zagrożenia metanowego - jeżeli stwierdzono chociażby jeden nagły wypływ lub wyrzut metanu bądź metanu łącznie z innymi gazami pochodzenia naturalnego.

§  4.

1. W razie wystąpienia metanu w części pokładu węgla, pokład ten w obrębie całego obszaru górniczego powinien być zaliczony do tej samej kategorii zagrożenia metanowego.

2. W razie występowania zmian warunków naturalnych wpływających w sposób istotny na zagrożenie metanowe w pokładzie węgla (uskoki lub inne zaburzenia geologiczne), poszczególne jego części mogą być zaliczone do różnych kategorii zagrożenia metanowego.

§  5.

1. W odniesieniu do złóż węgla lub ich części:

1) ilość wydzielającego się metanu do wyrobisk górniczych w przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie określa służba wentylacyjna zakładu górniczego na podstawie pomiarów ilości powietrza oraz wyników analiz wykonanych przez laboratorium zakładu górniczego,

2) określenia zawartości metanu pochodzenia naturalnego w przeliczeniu na czystą substancję węglową dokonuje Główny Instytut Górnictwa - Ośrodek Naukowo-Badawczy do Spraw Bezpieczeństwa Górniczego Kopalnia Doświadczalna "Barbara" lub inna jednostka wyznaczona przez Ministra Górnictwa i Energetyki w porozumieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego.

2. Pomiary i pobieranie prób powietrza w celu ustalenia podstawy zaliczenia złoża węgla lub jego części do odpowiedniej kategorii zagrożenia metanowego (ust. 1 pkt 1) powinny być wykonywane w sposób określony w przepisach wydanych przez Ministra Górnictwa i Energetyki w trybie art. 83 ust. 1 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1961 r. Nr 23, poz. 113).

§ 6. Badania metanowości złóż rud i soli lub ich części, w celu dokonania zaliczenia do odpowiedniej kategorii zagrożenia metanowego (§ 3 ust. 2), przeprowadza Główny Instytut Górnictwa - Ośrodek Naukowo-Badawczy do Spraw Bezpieczeństwa Górniczego Kopalnia Doświadczalna "Barbara" lub inna jednostka wyznaczona przez właściwego ministra w porozumieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego.

§ 7. Okręgowy urząd górniczy może zaliczyć złoże kopaliny lub jego część do wyższej kategorii zagrożenia metanowego bez względu na ilość wydzielającego się metanu, jeżeli zachodzą okoliczności zwiększające stan tego zagrożenia.

§  8.

1. Okręgowy urząd górniczy dokonuje zaliczenia złóż kopalin lub ich części do odpowiedniej kategorii zagrożenia metanowego na wniosek kierownika ruchu zakładu górniczego.

2. Okręgowy urząd górniczy może nakazać złożenie w oznaczonym terminie wniosku określonego w ust. 1.

3. Przepisy ust. 1 i 2 mają odpowiednie zastosowanie w razie zmiany zaliczenia do poszczególnych kategorii zagrożeń.

§  9.

1. Równocześnie z zaliczeniem złoża lub jego części do poszczególnych kategorii zagrożenia metanowego okręgowy urząd górniczy ustala granice pól metanowych w poszczególnych kategoriach.

2. Granice pola metanowego powinny być tak ustalone, aby pole to objęło złoże lub jego część o zagrożeniu metanowym łącznie z drogami wentylacyjnymi odprowadzającymi powietrze z tego pola oraz wyrobiska, w których może nastąpić cofnięcie się gazów.

3. Pole metanowe może obejmować poziomy eksploatacyjne lub ich części, jak również roboty w partiach nie rozciętych.

4. W metanowym zakładzie górniczym niemetanowa część złoża może być wydzielona tylko w razie przewietrzania jej niezależnym prądem powietrza, zapewniającym izolację tej części od pól metanowych.

§ 10. Do wniosku, o którym mowa w § 8, należy załączyć:

1) w odniesieniu do złóż węgla lub ich części - wyniki badań określonych w § 5 ust. 1 pkt 1 lub 2, a w odniesieniu do złóż rud i soli lub ich części - wyniki badań określonych w § 6,

2) inne wyniki badań i obserwacji, mogące charakteryzować zagrożenie metanowe,

3) mapę wyrobisk górniczych w skali nie mniejszej niż 1 : 5.000, z naniesieniem proponowanych granic pól metanowych w poszczególnych kategoriach zagrożenia.

§  11.

1. W stosunku do złóż kopalin lub ich części zaliczonych przed dniem wejścia w życie zarządzenia na podstawie dotychczasowych przepisów do odpowiednich kategorii zagrożenia gazowego - wnioski, o których mowa w § 8, powinny być złożone do okręgowych urzędów górniczych w terminie nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia wejścia w życie zarządzenia.

2. Zaliczenia złóż lub ich części do odpowiedniej kategorii zagrożenia metanowego na podstawie przepisów zarządzenia okręgowe urzędy górnicze powinny dokonać w terminie nie przekraczającym sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie zarządzenia.

3. Do czasu dokonania zaliczeń określonych w ust. 2 obowiązują dotychczasowe zaliczenia oraz rygory z nimi związane.

§ 12. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

• Identyfikator: M.P.1970.5.49
• Rodzaj: Zarządzenie
• Tytuł: Ustalanie kategorii zagrożenia metanowego złóż kopalin oraz sposób ustalania granic pól metanowych w podziemnych zakładach górniczych.
• Data aktu: 29/01/1970
• Data ogłoszenia: 19/02/1970
• Data wejścia w życie: 19/02/1970