Typizacja i stosowanie łożysk tocznych oraz kontrola gospodarki tymi łożyskami w jednostkach gospodarki uspołecznionej.

ZARZĄDZENIE Nr 198

PREZESA RADY MINISTRÓW

z dnia 25 września 1961 r.

w sprawie typizacji i stosowania łożysk tocznych oraz kontroli gospodarki tymi łożyskami w jednostkach gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie art. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301 i z 1956 r. Nr 54, poz. 244) oraz § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1956 r. w sprawie określenia organów administracji państwowej, na które przechodzą uprawnienia Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i jej Przewodniczącego (Dz. U. Nr 58, poz. 270), zarządza się, co następuje:

§  1.

1. Jednostki gospodarki uspołecznionej przy projektowaniu oraz produkcji maszyn i urządzeń obowiązane są stosować łożyska toczne typów wymienionych w grupie pierwszej załącznika nr 1 do zarządzenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zakupach w drodze importu walcarek, lokomotyw, silników o dużej mocy i innych tego rodzaju maszyn i urządzeń, a także przy zakupach z importu większych ilości obrabiarek do metali i drewna, silników o małej mocy, wytwornic spawalniczych oraz podobnych maszyn i urządzeń technicznych.

§  2.

1. Stosowanie łożysk tocznych przy projektowaniu oraz produkcji maszyn i urządzeń objętych grupą drugą załącznika nr 1 dozwolone jest tylko za zezwoleniem Centralnego Biura Konstrukcji Łożysk Tocznych (CBKŁT), a łożysk wymienionych w grupie trzeciej załącznika nr 1 lub nie wymienionych w tym załączniku tylko za zezwoleniem CBKŁT po uzyskaniu zgody Zjednoczenia Przemysłu Precyzyjnego (ZPP).

2. Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadkach, o których mowa w § 1 ust. 2.

§  3.

1. Wnioski o udzielenie zezwoleń, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, powinny być składane w CBKŁT. Wnioski sporządza się według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do zarządzenia.

2. Od decyzji odmownej CBKŁT stronie zainteresowanej służy odwołanie do ZPP, a w sprawach, w których wymagana jest zgoda ZPP, do Ministra Przemysłu Ciężkiego.

§  4.

1. Jednostki gospodarki uspołecznionej, które użytkują łożyska toczne typów nie wymienionych w załączniku nr 1, powinny zastępować je sukcesywnie łożyskami wymienionymi w tym załączniku, a przede wszystkim łożyskami objętymi grupą pierwszą.

2. Po dniu 31 grudnia 1963 r. sprzedaż jednostkom gospodarki uspołecznionej łożysk tocznych typów nie wymienionych w grupie pierwszej załącznika nr 1 dozwolona jest tylko na podstawie zezwolenia na ich stosowanie zgodnie z przepisami §§ 2 i 3.

§  5.

1. CBKŁT jest uprawnione i zobowiązane do wykonywania stałego nadzoru i kontroli technicznej racjonalnego stosowania, prawidłowego montażu i użytkowania łożysk tocznych przez jednostki gospodarki uspołecznionej.

2. 1 Upoważnia się Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki do dokonywania w porozumieniu z Ministrem Przemysłu Ciężkiego zmian wykazów łożysk tocznych objętych załącznikiem nr 1, w miarę jak będzie tego wymagał postęp techniki lub zmieniona sytuacja gospodarcza.

§ 6. Jednostki gospodarki uspołecznionej, będące użytkownikami łożysk tocznych, obowiązane są przestrzegać zasad prawidłowego planowania zakupów łożysk tocznych.

§ 7. Zapas łożysk tocznych w jednostkach gospodarki uspołecznionej nie powinien przekraczać ilości wymaganej dla utrzymania ciągłości ruchu i wykonania bieżących produkcji i napraw.

§ 8. Biuro Zbytu Łożysk Tocznych (BZŁT) obowiązane jest kontrolować zamówienia jednostek gospodarki uspołecznionej z punktu widzenia zgodności z przepisami niniejszego zarządzenia. Kontrola dotyczyć powinna w szczególności następujących zagadnień:

- analizy rzeczowości zgłaszanych przez użytkowników potrzeb w zakresie łożysk tocznych w powiązaniu z wielkością i przebiegiem wykonania planu produkcji, stosowanych norm zużycia i przestrzegania typizacji,

- kształtowania się zapasów, ich struktury, wysokości zapasu normatywnego oraz gospodarki stwierdzonymi nadwyżkami,

- badania ewidencji łożysk tocznych i ich rozchodowania na poszczególne kierunki zużycia,

- prawidłowości składowania, konserwowania i zasad gospodarki łożyskami tocznymi u odbiorców.

§  9.

1. Protokoły kontroli dokonywanej przez CBKŁT lub PZŁT wraz z zaleceniami pokontrolnymi doręcza się jednostce kontrolowanej i jednostce bezpośrednio nadrzędnej nad jednostką kontrolowaną. W uzasadnionych przypadkach należy protokoły kontroli również przesyłać ministerstwu i innym organom państwowym.

2. BZŁT w wyniku przeprowadzonych kontroli gospodarki łożyskami tocznymi zawiadamia CBKŁT o stwierdzeniu nadmiernego lub nieuzasadnionego technicznie zużycia łożysk tocznych. CBKŁT powinno w takich przypadkach przeprowadzić analizę przyczyn przedwczesnego zużywania się łożysk tocznych, opracować wspólnie z zainteresowaną jednostką gospodarki uspołecznionej wnioski co do stosowania środków zaradczych, a treść tych wniosków podać do wiadomości BZŁT.

3. Kierownicy jednostek gospodarki uspołecznionej, w których przeprowadza się kontrolę, obowiązani są umożliwić upoważnionym inspektorom CBKŁT lub BZŁT wstęp do zakładu oraz dostęp do dokumentacji, urządzeń, maszyn, magazynów, miejsc montażu i demontażu łożysk tocznych itp.

§ 10. Traci moc zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego nr 223 z dnia 3 listopada 1954 r. w sprawie stosowania łożysk tocznych (Biuletyn PKPG Nr 30, poz. 130) oraz zarządzenie Ministra Handlu Zagranicznego z dnia 3 kwietnia 1950 r. w sprawie wykonywania nadzoru nad racjonalnym zużytkowaniem łożysk tocznych (Monitor Polski Nr A-45, poz. 515).

§ 11. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1 ²

TYPIZACJA ŁOŻYSK TOCZNYCH

Objaśnienia do tablic podziału łożysk tocznych na grupy zastosowania.

Łożyska toczne objęte typizacją są znormalizowanych konstrukcji o wymiarach zgodnych z PN-58/M-86404 "Tablice głównych wymiarów". Wyjątek stanowią łożyska serii "E", których wymiary nie są zgodne z PN-58/M-86404. Wymienione w typizacji łożyska zostały podzielone na 3 grupy zastosowania.

Grupa 1 - obejmuje łożyska normalnej klasy dokładności z luzem normalnym i powiększonym, najbardziej rozpowszechnione. Mogą one być stosowane we wszystkich gałęziach przemysłu bez ograniczeń.

Grupa 2 - obejmuje łożyska mniej rozpowszechnione oraz łożyska podwyższonych klas dokładności i z luzem pomniejszonym. Na stosowanie tych łożysk wymagane jest zezwolenie Centralnego Biura Konstrukcji Łożysk Tocznych.

Grupa 3 - obejmuje łożyska, które mogą być stosowane tylko w specjalnie uzasadnionych wypadkach i przy wyraźnych korzyściach, jakie daje zastosowanie tych łożysk w porównaniu do łożysk grupy 1 lub 2. Na stosowanie łożysk zaliczonych do grupy 3 Centralne Biuro Konstrukcji Łożysk Tocznych wydaje zezwolenie po uzyskaniu zgody Zjednoczenia Przemysłu Precyzyjnego.

Uwagi ogólne.

1) W tablicach podziału łożysk na grupy zastosowania ilość numerów łożysk w poszczególnych seriach ograniczona jest do wielkości obecnie stosowanych przez nasz przemysł. Konstruktor może wyjść poza te granice, powinien jednak przedtem jak najbardziej szczegółowo przeanalizować możliwość zastosowania łożysk już uwidocznionych w tablicach.

2) Jednostka opracowująca dokumentację konstrukcyjną łożyskowania zobowiązana jest, w czasie projektowania, występować o zezwolenie na stosowanie łożysk nie objętych grupą 1.

3) O uzyskanym zezwoleniu należy umieścić odpowiednią informację w dokumentacji konstrukcyjnej i techniczno-ruchowej oraz w wykazie części podając przy odpowiednim łożysku numer i datę pisma Centralnego Biura Konstrukcji Łożysk Tocznych obejmującego zezwolenie.

4) Zezwolenia Centralnego Biura Konstrukcji Łożysk Tocznych na stosowanie danego łożyska w danej maszynie są ważne na czas nieokreślony i upoważniają producenta, jak i użytkownika maszyny do ich uzyskiwania w Biurze Zbytu Łożysk Tocznych.

5) Części łożysk tocznych, jak kulki, wałeczki, igiełki oraz tuleje stożkowe i ich części, nie są przedmiotem typizacji i mogą być stosowane bez zezwolenia Centralnego Biura Konstrukcji Łożysk Tocznych. W zakresie ich stosowania obowiązuje przestrzeganie Polskich Norm.

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

grafika

ZAŁĄCZNIK  Nr 2 ³

WNIOSEK DO CENTRALNEGO BIURA KONSTRUKCJI ŁOŻYSK TOCZNYCH O WYDANIE ZEZWOLENIA NA STOSOWANIE ŁOŻYSKA TOCZNEGO WYMIENIONEGO W GRUPIE 2 LUB 3 ALBO NIE WYMIENIONEGO W OGÓLE W TABLICACH STANOWIĄCYCH ZAŁĄCZNIK Nr 1 *)

grafika

1 § 5 ust. 2 zmieniony przez § 1 zarządzenia nr 43 z dnia 7 czerwca 1966 r. (M.P.66.29.150) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 22 czerwca 1966 r.

2 Załącznik nr 1 zmieniony przez § 1 zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki z dnia 25 kwietnia 1967 r. w sprawie zmiany wykazów łożysk tocznych (M.P.67.28.131) z dniem 23 maja 1967 r.

3 Załącznik nr 2 zmieniony przez § 1 zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki z dnia 25 kwietnia 1967 r. w sprawie zmiany wykazów łożysk tocznych (M.P.67.28.131) z dniem 23 maja 1967 r. Zmiany nie zostały naniesione na tekst.

• Identyfikator: M.P.1961.78.326
• Rodzaj: Zarządzenie
• Tytuł: Typizacja i stosowanie łożysk tocznych oraz kontrola gospodarki tymi łożyskami w jednostkach gospodarki uspołecznionej.
• Data aktu: 25/09/1961
• Data ogłoszenia: 14/10/1961
• Data wejścia w życie: 14/10/1961