Nadanie statutu przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe".

UCHWAŁA Nr 189
RADY MINISTRÓW
z dnia 26 maja 1961 r.
w sprawie nadania statutu przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe".

Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. Nr 54, poz. 311) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe" nadaje się statut, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.
§  2.
Wykonanie uchwały porucza się Ministrowi Komunikacji.
§  3.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

STATUT ORGANIZACYJNY PRZEDSIĘBIORSTWA "POLSKIE KOLEJE PAŃSTWOWE"

Postanowienia ogólne.
§  1.
Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe", zwane w dalszym ciągu "PKP", działa na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. Nr 54, poz. 311) oraz niniejszego statutu.
§  2.
Do zakresu działania PKP należy:
1)
przewóz osób, przesyłek i poczty oraz obsługa spedycyjna klientów kolei i obsługa podróżnych,
2)
utrzymanie obiektów, taboru i urządzeń kolejowych w stanie zapewniającym sprawne wykonywanie przewozów i bezpieczeństwo ruchu kolejowego,
3)
budowa, przebudowa i modernizacja linii, węzłów, obiektów i urządzeń kolejowych w ramach zatwierdzonych planów inwestycyjnych,
4)
sprawowanie w zakresie zleconym przez Ministra Komunikacji nadzoru technicznego nad kolejami użytku niepublicznego,
5)
świadczenie klientom kolei usług pozaprzewozowych, pozostających w związku z przewozami i obsługą spedycyjną,
6)
sanitarne zabezpieczenie obszaru kolejowego oraz wszczynanie postępowania przymusowego w celu przymuszenia w razie naruszenia przepisów sanitarnych na terenach kolejowych,
7)
zapewnienie ochrony całości i bezpieczeństwa przewożonych osób i przesyłek oraz udzielanie pomocy leczniczej w nagłych wypadkach na tym obszarze,
8)
wykonywanie przewozów wojskowych oraz przygotowanie kolei do potrzeb obrony Państwa,
9)
sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o porządku na kolejach użytku publicznego,
10)
organizowanie i wykonywanie profilaktyki leczniczej i lecznictwa pracowników kolejowych oraz ich rodzin,
11)
przeprowadzanie badań lekarskich, mających na celu ustalanie przydatności do pełnienia służby na kolejach,
12)
wykonywanie innych usług związanych z działalnością PKP.
§  3.
1.
Do prowadzenia działalności, określonej w § 2, PKP posiada środki trwałe, przydzielone przez Państwo, oraz środki obrotowe, przewidziane w planach gospodarczych.
2.
PKP może wynajmować i wydzierżawiać wszelkie środki trwałe na zasadach ogólnych obowiązujących przedsiębiorstwa państwowe.
3.
Zasady i tryb przekazywania przez PKP środków trwałych i obiektów majątkowych w przypadkach nie określonych odrębnymi przepisami regulują ogólne przepisy, obowiązujące przedsiębiorstwa państwowe.
4.
Z PKP mogą być łączone inne przedsiębiorstwa państwowe na zasadach ogólnych, obowiązujących przedsiębiorstwa państwowe.
5.
PKP może organizować porozumienia branżowe oraz być uczestnikiem porozumień branżowych organizowanych przez inne jednostki gospodarcze, jak również może pełnić funkcje przedsiębiorstwa prowadzącego.
§  4.
1.
PKP posiada osobowość prawną.
2.
PKP odpowiada tylko za własne zobowiązania.
3.
Odpowiedzialność PKP nie rozciąga się na zobowiązania Skarbu Państwa, ani też Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania PKP.
4.
Środki trwałe PKP nie mogą służyć do zaspokojenia jego zobowiązań pieniężnych.
§  5.
Jednostki organizacyjne PKP, określone przez Ministra Komunikacji, używają oznak z godłem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz pieczęci z wizerunkiem orła.

Ogólne zasady organizacji strukturalnej i systemu zarządzania w PKP.

§  6.
1. 1
Minister Komunikacji reprezentuje PKP jako całość na zewnątrz oraz sprawuje zwierzchnie kierownictwo PKP przez Dyrekcję Generalną Przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" w Ministerstwie Komunikacji, zwaną dalej "Dyrekcją Generalną PKP".
2.
Minister Komunikacji może zlecić specjalnym jednostkom organizacyjnym PKP, tworzonym na podstawie § 9, wykonywanie określonych zadań, wchodzących w zakres zwierzchniego kierownictwa PKP.
§  7. 2
(skreślony).
§  8.
1. 3
Sieć kolei znajdująca się w eksploatacji PKP dzieli się na 8 okręgów kolei państwowych, zarządzanych przez dyrekcje okręgowe kolei państwowych, zwane dalej "dyrekcjami". Stanowią one jednostki organizacyjne PKP na wewnętrznym pełnym rozrachunku gospodarczym.
2.
Siedziby dyrekcji oraz granice poszczególnych okręgów ustala Minister Komunikacji.
3.
Dyrekcje składają się z zarządów służb kolejowych, kierujących działalnością jednostek wykonawczych, o których mowa w ust. 4, oraz z innych komórek funkcjonalnych.
4.
W okręgach kolei państwowych działają wykonawcze jednostki organizacyjne podległe dyrekcjom, do których należy wykonywanie zadań wchodzących do zakresu działania PKP.
§  9.
Minister Komunikacji może tworzyć specjalne jednostki organizacyjne do wykonywania określonych zadań PKP.
§  10. 4
Dyrektor generalny przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", zwany dalej "dyrektorem generalnym PKP", wykonuje zlecone przez Ministra Komunikacji czynności w zakresie zarządzania PKP i ustala zadania planowe poszczególnych okręgów kolei państwowych w ramach ogólnosieciowych zadań PKP wynikających z narodowych planów społeczno-gospodarczych. Dyrektor generalny PKP ponosi odpowiedzialność za właściwe kierowanie i nadzorowanie działalności techniczno-eksploatacyjnej i handlowej PKP.
§  11. 5
1.
Na czele dyrekcji stoi naczelny dyrektor okręgu kolei państwowych, zwany dalej "naczelnym dyrektorem", który na podstawie obowiązujących przepisów, zadań planowych i poleceń Ministra i dyrektora generalnego PKP określa kierunki pracy dyrekcji i wykonywanie służby w okręgu. W tych ramach rozstrzyga on samodzielnie sprawy podstawowego znaczenia, podejmuje potrzebne środki i ponosi pełną odpowiedzialność za prace dyrekcji i podległych jej jednostek organizacyjnych w okręgu.
2.
Naczelny dyrektor podlega bezpośrednio Ministrowi Komunikacji.
§  12. 6
1.
Naczelny dyrektor wykonuje swoje funkcje przy pomocy zastępców naczelnego dyrektora, głównego księgowego, naczelników zarządów i innych organów określonych w regulaminie organizacyjnym dyrekcji.
2.
Podział funkcji między naczelnym dyrektorem a jego zastępcami ustala naczelny dyrektor w ramach wytycznych Ministra Komunikacji.
§  13. 7
1.
Naczelnicy zarządów w dyrekcjach kierują, stosownie do poleceń właściwego zastępcy naczelnego dyrektora, pracą służby kolejowej w okręgu, wydają operatywne decyzje i nadzorują działalność jednostek organizacyjnych służby okręgu. Ponoszą odpowiedzialność za właściwe kierowanie i nadzorowanie działalności techniczno-eksploatacyjnej służb kolejowych w okręgu, a w szczególności za wykonanie przez nie zadań planowych, za postęp organizacyjny i techniczny i wzrost wydajności pracy w podległych ogniwach organizacyjnych służby, za oszczędną gospodarkę materiałami, za bezpieczeństwo i higienę pracy, za właściwe wykorzystanie środków trwałych, należytą organizację pracy i kwalifikacje kadry pracowników służby oraz za całokształt działalności zarządów.
2.
Kierownicy działających obok zarządów innych komórek funkcjonalnych dyrekcji wykonują zadania w zakresie swojej przedmiotowej właściwości, w ramach obowiązujących przepisów, wytycznych naczelnego dyrektora, i ponoszą odpowiedzialność za zgodne z zasadami celowości i ekonomiki wykonywanie tych zadań.
§  14.
1. 8
Do składania oświadczeń w imieniu PKP w zakresie praw i obowiązków majątkowych są upoważnieni, w granicach określonych przez Ministra Komunikacji, dyrektor generalny PKP, naczelni dyrektorzy i inne osoby upoważnione przez Ministra Komunikacji.
2.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 1, osoby upoważnione składają jednoosobowo. Czeki i weksle oraz inne dokumenty obrotu pieniężnego, jak również dokumenty o charakterze rozliczeniowym i kredytowym, stanowiące podstawę do otrzymania lub wydania środków pieniężnych, podpisują łącznie dwie osoby upoważnione.
§  15. 9
Minister Komunikacji lub z jego upoważnienia dyrektor generalny PKP ustala strukturę organizacyjną dyrekcji i innych jednostek organizacyjnych PKP i wydaje regulaminy, które określają szczegółową organizację wewnętrzną, zakresy i sposób działania dyrekcji i innych jednostek organizacyjnych PKP oraz zakres obowiązków i uprawnień organów kierowniczych tych jednostek.

Ogólne zasady gospodarki finansowej PKP.

§  16-19. 10
(uchylone).
1 Załącznik § 6 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
2 Załącznik § 7 skreślony przez § 1 pkt 2 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
3 Załącznik § 8 ust. 1 zmieniony przez § 1 uchwały nr 167 z dnia 11 maja 1962 r. (M.P.62.44.203) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1963 r.
4 Załącznik § 10 zmieniony przez § 1 pkt 3 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
5 Załącznik § 11 zmieniony przez § 1 pkt 4 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
6 Załącznik § 12 zmieniony przez § 1 pkt 5 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
7 Załącznik § 13 zmieniony przez § 1 pkt 6 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
8 Załącznik § 14 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 7 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
9 Załącznik § 15 zmieniony przez § 1 pkt 8 uchwały nr 159 z dnia 29 października 1977 r. (M.P.77.33.158) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1978 r.
10 § 16-19 uchylone przez § 85 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej przedsiębiorstw państwowych oraz dostosowania przepisów ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych do specyfiki niektórych przedsiębiorstw (Dz.U.82.22.156) z dniem 1 lipca 1982 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1961.47.210

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Nadanie statutu przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe".
Data aktu: 26/05/1961
Data ogłoszenia: 16/06/1961
Data wejścia w życie: 16/06/1961