Zamiana gruntów na działki budowlane przeznaczone na indywidualne budownictwo mieszkaniowe.

OKÓLNIK
MINISTRA GOSPODARKI KOMUNALNEJ
z dnia 30 sierpnia 1958 r.
w sprawie zamiany gruntów na działki budowlane przeznaczone na indywidualne budownictwo mieszkaniowe.

W celu umożliwienia właścicielom gruntów położonych poza terenami wydzielonymi na indywidualne budownictwo mieszkaniowe uzyskania działki budowlanej w drodze zamiany ustala się, co następuje:
§  1.
Osoby fizyczne będące właścicielami gruntów położonych poza terenami wydzielonymi na indywidualne budownictwo mieszkaniowe mogą zamieniać te grunty na działki budowlane położone w granicach terenów wyznaczonych na indywidualne budownictwo mieszkaniowe.
§  2.
1.
Osoby wymienione w § 1 składają wniosek o zamianę gruntu do prezydium rady narodowej, na której terenie położona jest działka budowlana podlegająca zamianie.
2.
Do wniosku o zamianę gruntu należy dołączyć:
1)
dowód własności gruntu zgłoszonego do zamiany (wyciąg z księgi wieczystej, wypis notarialnego aktu kupna-sprzedaży lub inny dokument stwierdzający własność),
2)
dowód, że grunt nie jest obciążony długami,
3)
szkic sytuacyjny gruntu zgłoszonego do zamiany,
4)
zobowiązanie wnioskodawcy do wybudowania domu jednorodzinnego na działce budowlanej uzyskanej z zamiany w terminie oznaczonym w decyzji o zamianie.

Ponadto wnioskodawca może we wniosku wskazać działkę budowlaną, którą chciałby otrzymać w drodze zamiany.

§  3.
1.
Organy gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium rady narodowej określonej w § 2 zarządzą w ciągu 4 tygodni po otrzymaniu wniosku oszacowanie gruntu zgłoszonego do zamiany. Oszacowanie następuje w trybie określonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 1957 r. w sprawie zasad ustalania ceny domów mieszkalnych i gruntów budowlanych sprzedawanych przez Państwo, sposobu spłaty należności, sposobu zaliczania na pokrycie ceny nakładów poczynionych przez nabywcę oraz kategorii osób korzystających z pierwszeństwa przy nabywaniu domów i gruntów (Dz. U. z 1957 r. Nr 44, poz. 204 oraz z 1958 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 35, poz. 157).
2.
Przy ustalaniu wartości gruntu zaoferowanego do zamiany przez osoby wymienione w § 1 należy stosować następujące zasady:
1)
wartość gruntu budowlanego w mieście lub osiedlu podlegającego podatkowi od nieruchomości określa się w wysokości 5-10% przeciętnych kosztów wybudowania w danej miejscowości domu jednorodzinnego,
2)
wartość gruntu rolnego (ornego, warzywniczego, sadowniczego, łąk, pastwisk itp.) powinna być określona tak, aby odpowiadała cenom ustalanym za grunty rolne przeznaczone do sprzedaży z zapasów Państwowego Funduszu Ziemi,
3)
wartość gruntu leśnego określa się jak wartość gruntu rolnego (pkt 2) z doliczeniem wartości użytkowej drzewostanu.
§  4.
Jeżeli wartość gruntu zgłoszonego do zamiany jest niższa od wartości działki budowlanej oszacowanej na zasadach i w trybie rozporządzenia Rady Ministrów, o którym mowa w § 3 ust. 1, prezydium rady narodowej (§ 2) można dokonać zamiany za odpowiednią dopłatą.
§  5.
1.
Jeżeli wartość gruntu zgłoszonego do zamiany przekracza znacznie wartość działki budowlanej, a podziału gruntu można dokonać bez naruszenia jego przeznaczenia gospodarczego i możliwości racjonalnego użytkowania, zamianą można objąć część gruntu.
2.
Prezydium rady narodowej może objąć zamianą za odpowiednią dopłatą całość gruntu zgłoszonego do zamiany, jeśli grunt ten przewidziany jest w planie urbanistycznym pod zabudowę lub przeznaczony na inne niezbędne potrzeby wymagające zagospodarowania całości gruntu. Ustalenie dopłaty następuje na podstawie szacunku dokonanego na zasadach określonych w § 3 ust. 2.,
§  6.
O zamianie decyduje prezydium rady narodowej określonej w § 2 w drodze uchwały powziętej w trybie przewidzianym w § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 12 sierpnia 1957 r. w sprawie trybu dokonywania sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i innych nieruchomości (Dz. U. Nr 44, poz. 206).
§  7.
Decyzja o zamianie powinna zawierać:
1)
oznaczenie gruntu przejmowanego przez Państwo oraz działki budowlanej odstępowanej wnioskodawcy,
2)
ustalenie wartości szacunkowej gruntu do zamiany i działki budowlanej,
3)
dokładne oznaczenie osoby, której odstępuje się działkę budowlaną,
4)
oznaczenie nadwyżki wartości działki budowlanej oraz sposobu i terminu spłaty tej nadwyżki lub oznaczenie nadwyżki wartości gruntu zgłoszonego do zamiany przez wnioskodawcę oraz sposób i terminy spłaty tej nadwyżki,
5)
termin zabudowy (rozpoczęcia i zakończenia budowy) działki budowlanej.

Termin zakończenia budowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie może przekraczać dwóch lat i może być z ważnych przyczyn przedłużony przez prezydium rady narodowej na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.

§  8.
1.
Decyzja prezydium rady narodowej stanowi podstawę do zawarcia umowy zamiany.
2.
Umowę zawiera właściwy organ w zakresie gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium rady narodowej określonej w § 2. Do ważności umowy wymagana jest forma aktu notarialnego, który stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej.
§  9.
Okólnik wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1958.70.415

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Zamiana gruntów na działki budowlane przeznaczone na indywidualne budownictwo mieszkaniowe.
Data aktu: 30/08/1958
Data ogłoszenia: 13/09/1958
Data wejścia w życie: 13/09/1958