Kwalifikacje wymagane od pracowników zatrudnionych w archiwach państwowych.

ZARZĄDZENIE
NACZELNEGO DYREKTOR ARCHIWÓW PAŃSTWOWYCH
z dnia 10 września 1955 r.
w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników zatrudnionych w archiwach państwowych.

Na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1955 r. w sprawie uposażenia niektórych pracowników zatrudnionych w archiwach państwowych (Dz. U. Nr 39, poz. 242) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przepisom zarządzenia podlegają pracownicy działalności podstawowej oraz pracowni specjalistycznych zatrudnieni w archiwach państwowych.
§  2.
Pracownicy obejmujący poszczególne stanowiska wymienione w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1955 r. w sprawie uposażenia niektórych pracowników zatrudnionych w archiwach państwowych (Dz. U. Nr 39, poz. 242) powinni odpowiadać właściwym kwalifikacjom podanym w §§ 3-17 niniejszego zarządzenia.
§  3.
Dyrektor archiwum centralnego lub dyrektor archiwum wojewódzkiego powinien posiadać specjalność w jednej z dziedzin reprezentowanych w archiwum oraz szczególne umiejętności w organizacji pracy.
§  4.
Kustosz (kierownik oddziału) powinien być specjalistą w jednej z dziedzin reprezentowanych w archiwum i posiadać wiadomości ogólne, a zwłaszcza metodologiczne w zakresie archiwistyki i archiwoznawstwa. Powinien posiadać ukończone studia wyższe w zakresie historii, prawa, ekonomii lub nauk im pokrewnych, znajomość co najmniej 2 języków obcych oraz co najmniej 5-letnią praktykę w archiwach lub pokrewnych instytucjach naukowych.
§  5.
Starszy archiwista powinien być specjalistą w dziedzinie archiwistyki i posiadać ukończone studia wyższe w zakresie historii, prawa, ekonomii lub nauk im pokrewnych, znajomość 2 języków obcych oraz co najmniej 4-letnią praktykę archiwalną.
§  6.
Archiwista powinien posiadać ukończone studia wyższe w zakresie historii, prawa, ekonomii lub nauk im pokrewnych albo wykształcenie średnie i egzamin zawodowy. Powinien posiadać znajomość co najmniej jednego języka obcego i praktykę archiwalną.
§  7.
Młodszy archiwista powinien mieć ukończone studia wyższe w zakresie historii, prawa, ekonomii lub nauk im pokrewnych bądź wykształcenie średnie z egzaminem zawodowym i znajomość co najmniej jednego języka obcego.
§  8.
Kierownik archiwum powiatowego powinien posiadać kwalifikacje co najmniej młodszego archiwisty określone w § 7.
§  9.
Pomocniczy pracownik archiwalny powinien posiadać wykształcenie średnie lub niepełne średnie oraz egzamin zawodowy i co najmniej roczną praktykę w magazynach archiwalnych.
§  10.
Magazynier archiwalny powinien posiadać wiadomości ogólne z zakresu szkoły podstawowej, egzamin zawodowy i przeszkolenie w pracach archiwalno-technicznych.
§  11.
Kierownik pracowni chemiczno-mikrobiologicznej powinien być wysokokwalifikowanym fachowcem w zakresie zabezpieczania, dezynfekcji i dezynsekcji z ukończonymi studiami wyższymi w zakresie chemii albo biochemii i posiadać co najmniej 4-letnią praktykę zawodową w zakresie mikrobiologii lub chemii.
§  12.
Kierownik pracowni sfragistycznej powinien być fachowcem zarówno w dziedzinie sfragistyki, jak i konserwacji, z ukończonymi studiami wyższymi historii lub historii sztuki (z uwzględnieniem nauk pomocniczych historii) oraz posiadać 4-letnią praktykę w zakresie badań i prac sfragistycznych.
§  13.
Kierownik pracowni mikrofilmowej powinien posiadać wykształcenie wyższe lub średnie specjalistyczne z dziedziny fotografii oraz co najmniej 4-letnią praktykę w pracowniach mikrofilmowych lub fotograficznych.
§  14.
Kierownik pracowni konserwatorsko-introligatorskiej powinien być wysokokwalifikowanym fachowcem w zakresie zabezpieczania, konserwacji i rekonstrukcji materiałów archiwalnych, z ukończonymi wyższymi studiami w dziedzinie historii lub historii sztuki i co najmniej 4-letnią praktyką w konserwatorstwie.
§  15.
Archiwalny pracownik inżynieryjno-techniczny powinien posiadać ukończone wyższe studia w zakresie chemii lub biochemii oraz co najmniej 3-letnią praktykę w zakresie chemii, fotografiki lub konserwacji.
§  16.
Introligator, konserwator techniczny lub technik powinien posiadać wykształcenie średnie techniczne bądź liceum specjalistyczne albo wykształcenie fachowe z 2-letnią praktyką introligatorską, chemiczną, fotograficzną lub konserwatorską.
§  17.
Laborant powinien posiadać przeszkolenie fachowe w odpowiednich pracowniach specjalistycznych w archiwach oraz egzamin zawodowy.
§  18.
1.
Wszystkie osoby wymienione w § 1, zatrudnione w archiwach państwowych w dniu wejścia w życie zarządzenia, podlegają weryfikacji, która ma na celu zaszeregowanie ich do odpowiednich stanowisk wymienionych w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1955 r. w sprawie uposażenia niektórych pracowników zatrudnionych w archiwach państwowych.
2.
Weryfikacja będzie przeprowadzona w ciągu 6 miesięcy od wejścia w życie niniejszego zarządzenia przez komisje weryfikacyjne dla pracowników zatrudnionych w archiwach państwowych, powołane przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.
3.
Skład, zakres i sposób działania komisji wymienionych w ust. 2 określi regulamin wydany przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.
§  19.
Zakres i sposób odbywania egzaminów, o których mowa w §§ 6-10 i 17, a także skład oraz sposób powoływania i odwoływania komisji egzaminacyjnych ustali regulamin wydany przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.
§  20.
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych zapewni wszystkim pracownikom działalności podstawowej i pracowni specjalistycznych zatrudnionym w archiwach państwowych stałe podwyższanie kwalifikacji zawodowych, a pracownikom wymienionym w §§ 6-10 i 17 - możność przygotowania się do egzaminów zawodowych przez organizowanie odpowiednich kursów i praktyk, których rodzaje, czas trwania i sposób odbywania zostaną ustalone odrębnym zarządzeniem.
§  21.
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych w porozumieniu z Prezesem Państwowej Komisji Etatów może w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach zwolnić pracownika od posiadania kwalifikacji ustalonych w §§ 3-17 dla stanowisk wymienionych w § 2 rozporządzenia.
§  22.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 października 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1955.87.1070

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Kwalifikacje wymagane od pracowników zatrudnionych w archiwach państwowych.
Data aktu: 10/09/1955
Data ogłoszenia: 08/10/1955
Data wejścia w życie: 01/10/1955, 08/10/1955