Koszty dodatkowe z tytułu zatrudnienia robotników zamiejscowych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA BUDOWNICTWA MIAST I OSIEDLI
z dnia 8 sierpnia 1953 r.
w sprawie kosztów dodatkowych z tytułu zatrudnienia robotników zamiejscowych.

W związku z zarządzeniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 14 listopada 1951 r. w sprawie zasad rozliczenia między przedsiębiorstwami wykonawczymi budowlano-montażowymi a zleceniodawcami robót budowlano-montażowych z tytułu kosztów wynikłych z zatrudnienia robotników zamiejscowych (Monitor Polski z 1951 r. Nr A-96, poz. 1338, z 1952 r. Nr A-1, poz. 20 oraz z 1953 r. Nr A-9, poz. 127) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Za robotników zamiejscowych w rozumieniu niniejszego zarządzenia należy uważać:
1)
robotników zwerbowanych na zasadach określonych w uchwale nr 679 Prezydium Rządu z dnia 29 września 1951 r. w sprawie werbunku niewykwalifikowanej siły roboczej (Monitor Polski Nr A-88, poz. 1214);
2)
robotników delegowanych na zasadach określonych w ust. 1 załącznika nr 14 do układu zbiorowego pracy w budownictwie z dnia 7 maja 1949 r., zmienionego protokołem dodatkowym do tegoż układu z dnia 27 maja 1950 r.;
3)
robotników zaangażowanych specjalnie do prac wymagających częstych zmian miejsca na zasadach określonych w ust. 4 załącznika nr 14 do układu zbiorowego pracy w budownictwie z dnia 7 maja 1949 r., zmienionego protokołem dodatkowym do tegoż układu z dnia 27 maja 1950 r.
2.
Delegowanie robotników niewykwalifikowanych do robót zamiejscowych może nastąpić tylko w przypadku, gdy robotnicy ci wchodzą w skład wysokokwalifikowanych zespołów.
3.
Delegowanie robotników niewykwalifikowanych do robót zamiejscowych poza przypadkami wymienionymi w ust. 2 dopuszczalne jest w wyjątkowych przypadkach za każdorazową zgodą Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na okres nie dłuższy niż dwa miesiące.
4.
Zatrudnienie robotników delegowanych (ust. 1 pkt 2) - wykwalifikowanych i niewykwalifikowanych - dopuszczalne jest jedynie za zgodą ministra właściwego dla wykonawcy.
5.
Upoważnia się dyrektorów centralnych zarządów budownictwa miejskiego, Centralnego Zarządu Budownictwa Wojskowego oraz dyrektorów wojewódzkich zarządów budowlanych przedsiębiorstw powiatowych do udzielania zezwoleń na zatrudnianie robotników, o których mowa w ust. 4, w porozumieniu z Departamentem Zatrudnienia i Płac oraz Departamentem Produkcji Podstawowej w Ministerstwie Budownictwa Miast i Osiedli co do potrzeby i ilości ich zatrudnienia.
§  2.
Do kosztów dodatkowych związanych z zatrudnieniem robotników zamiejscowych zalicza się:
1)
koszty werbunku (płace werbowników oraz koszty i przejazdy);
2)
koszty przejazdów robotników zwerbowanych z miejsca zamieszkania do miejsca pracy i z powrotem oraz diety za czas przejazdu robotników zwerbowanych;
3)
koszty przejazdów i diet lub strawnego robotników delegowanych poza stałe miejsce pracy za okres pobytu w tym miejscu pracy oraz ewentualny dodatek za rozłąkę z rodziną i czas stracony w podróży;
4)
koszty zakwaterowania robotników zamiejscowych w kwaterach własnych lub obcych;
5)
koszty codziennego dowozu robotników zamiejscowych do miejsca pracy i z powrotem do miejsca zamieszkania.
§  3. 1
1.
W celu stworzenia podstaw do planowania i rozliczeń kosztów dodatkowych z tytułu zatrudnienia pracowników zamiejscowych w roku 1954 dla poszczególnych centralnych zarządów oraz zarządów wprowadza się następujące wskaźniki:
lp. jednostka wskaźnik %
1. Centralny Zarząd Budownictwa Miejskiego - Warszawa 1 0
2. " " " " - Śląsk 2 5
3. " " " " - Północ 2 2
4. " " " " - Południe 3 0
5. " " " " - Zachód 3 0
6. " " Robót Instalacyjnych Budownictwa Miejskiego 2 1
7. " " Robót Inżynieryjnych Budownictwa Miejskiego 3 0
8. " " Budownictwa Wojskowego 3 3
9. Zarząd Budowlanych Przedsiębiorstw Powiatowych 4 0
10. "Geoprojekt", Przedsiębiorstwo Geologiczne nadzorowane przez Centralny Zarząd Biur Projektowych 13 0
2.
Wskaźniki powyższe określają średnią wysokość kosztów dodatkowych związanych z zatrudnieniem pracowników zamiejscowych w stosunku do sumy przerobowej danego centralnego zarządu w roku 1954 i odnoszą się do robót wykonywanych własnymi siłami przez generalnych wykonawców bądź podwykonawców.
3.
Wskaźniki ustalone w ust. 1 obowiązują wszystkie nadzorowane przez dany centralny zarząd lub zarząd przedsiębiorstwa bez różnicowania oraz niezależnie od ilości czy też faktu zatrudnienia pracowników zamiejscowych na danej budowie.
4.
Dla przedsiębiorstw o wyraźnie występującej specyfice lub znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji pod względem zaopatrzenia w miejscowe siły robocze właściwe centralne zarządy lub zarządy w terminie do dnia 31 stycznia 1954 r. wystąpią do Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z wnioskiem o wyrażenie zgody na zróżnicowanie wskaźnika.
5.
Wskaźniki powyższe obejmują wszystkie rodzaje kosztów dodatkowych z tytułu zatrudnienia pracowników zamiejscowych; w związku z tym nie wolno wystawiać dodatkowych faktur z tytułu różnic płac w przypadku delegowania pracowników ze strefy płac wyższych do strefy płac niższych.
§  4.
1.
Koszty zatrudnienia robotników zamiejscowych planuje wykonawca w formie kosztorysu dodatkowego sporządzonego według wzoru i zgodnie z wymaganiami załącznika nr 1 do zarządzenia.
2.
Kosztorys dodatkowy należy sporządzać oddzielnie dla każdej budowy objętej jednym tytułem inwestycyjnym na podstawie wskaźników, o których mowa w § 3 ust. 3-5.
3.
Kosztorys, o którym mowa w ust. 1, sporządza:
1)
podwykonawca - dla robót wykonywanych własnymi siłami;
2)
generalny wykonawca - dla robót wykonywanych własnymi siłami oraz siłami podwykonawców na podstawie wskaźników wyznaczonych dla niego oraz podwykonawców.
4.
Kosztorys dodatkowy sporządzony przez generalnego wykonawcę jest wiążący dla inwestora w zakresie wysokości kosztów w nim podanych; inwestor sprawdza tylko, czy sumy kosztorysowe nie przekraczają wskaźników kosztów dodatkowych ustalonych przez właściwy centralny zarząd dla poszczególnych przedsiębiorstw (generalnego wykonawcy i podwykonawcy).
5. 2
Plany inwestycyjne i odpowiadające im plany produkcyjne wykonawstwa zarówno roczne, jak i kwartalno-miesięczne powinny zawierać tak w sumach ogólnych, jak w planach poszczególnych obiektów kwoty kosztów dodatkowych zatrudnienia pracowników zamiejscowych. Podstawę do wprowadzenia powyższych kwot do planu inwestora i wykonawcy stanowi dla danego przedsiębiorstwa wskaźnik, ustalony zgodnie z przepisami § 3 ust. 1.
§  5.
1.
Koszty z tytułu zatrudnienia robotników zamiejscowych należy rozliczać odrębnymi fakturami miesięcznymi, sporządzanymi na podstawie zastawień opartych o wskaźnik kosztów ustalony w kosztorysie oraz wartość wykonanych robót w danym roku.
2.
Faktury miesięczne należy sporządzać dla każdej oddzielnej budowy według wzoru i zgodnie z wymaganiami załącznika nr 2 do zarządzenia.
3.
Za wysokość faktury odpowiada wykonawca, zamawiający sprawdza tylko, czy suma faktury została obliczona prawidłowo, zgodnie ze wskaźnikiem (§ 3).
§  6.
1.
Zobowiązuje się przedsiębiorstwa wykonawcze do prowadzenia szczegółowej rejestracji rzeczywistych kosztów dodatkowych zatrudnienia robotników zamiejscowych oraz wystawianych faktur z tego tytułu.
2.
Koszty zatrudnienia robotników zamiejscowych, ponoszone przez przedsiębiorstwa, powinny być księgowane na koncie 162 "Inne koszty ogólne" oraz w pozycji analitycznej "Werbunek siły roboczej i koszty zatrudnienia robotników zamiejscowych". Rejestrowanie poszczególnych rodzajów kosztów, wymienionych w § 2, należy prowadzić pozaksięgową metodą statystyczną.
3.
Fakturowane koszty dodatkowe zatrudnienia robotników zamiejscowych powinny być rejestrowane dla celów planowania i sprawozdawczości tylko przez przedsiębiorstwa bezpośrednio zatrudniające robotników zamiejscowych (np. przedsiębiorstwo utrzymujące hotel robotniczy, w którym zakwaterowani są także robotnicy zatrudnieni przez inne przedsiębiorstwa, może wykazywać w sprawozdaniu B-1 tylko tę część kosztów dodatkowych, która odnosi się do robotników przez niego bezpośrednio zatrudnionych).
§  7. 3
Zobowiązuje się centralne zarządy budownictwa miejskiego, Centralny Zarząd Budownictwa Wojskowego oraz Zarząd Budowlanych Przedsiębiorstw Powiatowych do nadesłania w terminie do dnia 31 sierpnia 1954 r. sprawozdań w sprawie kształtowania się rzeczywistych kosztów zatrudnienia robotników zamiejscowych w 1954 r.
§  8.
Traci moc zarządzenie nr 6 Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia 25 stycznia 1952 r. w sprawie zasad rozliczenia dodatkowych kosztów powstałych wskutek zatrudnienia robotników zamiejscowych (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Budownictwa Miast i Osiedli Nr 1, poz. 8).
§  9.
1.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 8 sierpnia 1953 r. i obowiązuje przy dokonywaniu rozliczeń za roboty wykonane po dniu 1 stycznia 1953 r.
2.
Rozliczenia zakończone ostatecznie przed dniem 8 sierpnia 1953 r. nie podlegają rewizji.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

(Wykonawca) (Zamawiający)

Załącznik nr .... do umowy rocznej z dnia .......... nr .... o wykonanie robót budowlano-montażowych na budowie ..........

........................................

Plan Inwestycyjny 195 ... r., tytuł inwestycyjny nr ... część ...., dział ...., rozdział ...., § .....

KOSZTORYS OKREŚLAJĄCY DODATKOWE KOSZTY ZATRUDNIENIA ROBOTNIKÓW ZAMIEJSCOWYCH WEDŁUG PRZEPISÓW ZARZĄDZENIA MINISTRA BUDOWNICTWA MIAST I OSIEDLI Z DNIA 8 SIERPNIA 1953 R. (MONITOR POLSKI Nr A-80, POZ. 956).

Wyszczególnienie robót przewidzianych do wykonania w 195 ...... r. w zestawieniu stanowiącym załącznik nr 2 do wyżej wymienionej umowy rocznej Koszty dodatkowe zatrudnienia robotników zamiejscowych
rodzaje robót wykonawca (bezpośredni) wartość robót wg cen netto zł wskaźnik % suma zł
a b c d e
Razem:

Podpisy:

(Wykonawca) (Zamawiający)

Data:

PRZEPISY INSTRUKCYJNE

(do załącznika nr 1)

1.
Kosztorys sporządza wykonawca robót i uzgadnia z zamawiającym, przy czym:
a)
podwykonawca sporządza kosztorys w zakresie robót powierzonych mu do wykonania przez generalnego wykonawcę,
b)
generalny wykonawca sporządza kosztorys w zakresie robót powierzonych mu przez inwestora.
2.
Wyszczególnienie robót należy wpisywać do kosztorysu na podstawie "Zestawienia obiektów, terminów wykonania oraz kosztów", stanowiącego załącznik nr 2 do umowy rocznej o wykonanie robót budowlano-montażowych (którego wzór został podany jako załącznik nr 8 do zarządzenia Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia 5 marca 1952 r. w sprawie umów o wykonanie robót budowlanych, zlecanych przez jednostki podporządkowane Centralnemu Zarządowi Budowy Miast i Osiedli "Z.O.R." - Monitor Polski Nr A-42, poz. 605), przy czym:
a)
w kosztorysie należy podawać zbiorczo rodzaje i wartość robót występujących na danej budowie bez podziału na budowle (obiekty),
b)
w kolumnie "c" kosztorysu należy podawać wartość robót z kolumny 15 "Zestawienia", o którym mowa wyżej,
c)
w kolumnie "d" kosztorysu należy podawać wskaźnik procentowy kosztów dodatkowych ustalony przez zwierzchnie władze wykonawcy na podstawie zarządzenia Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia 8 sierpnia 1953 r. (Monitor Polski Nr A-80, poz. 956).

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

(Strona 1)

(Wykonawca) (Zamawiający)

Budowa ....................

adres ........................

Plan Inwestycyjny 195 ... r. część ...., dział ...., rozdział ....,

tytuł inwestycyjny nr .......... poz. ......

FAKTURA PRZEJŚCIOWA NR ....

OKREŚLAJĄCA KOSZTY DODATKOWE ZATRUDNIENIA ROBOTNIKÓW ZAMIEJSCOWYCH NA PODSTAWIE WARTOŚCI WYKONANYCH ROBÓT I WSKAŹNIKÓW USTALONYCH W KOSZTORYSIE STANOWIĄCYM ZAŁĄCZNIK ..... DO UMOWY NR .... Z DNIA ..........

1.
Obliczenie kosztów dodatkowych od początku 195 ... r. do dnia ..... w oparciu o zestawienie wartości robót.
Roboty wykonane Koszty dodatkowe
rodzaje robót wykonawca (bezpośredni) wartość zł wskaźnik % suma zł

Razem zł ..........

2.
Koszty dodatkowe obliczone w poprzedniej fakturze zł ..........
3.
Różnica zł ..........
4.
Potrącenie 1% na rzecz generalnego wykonawcy zł ..........

Do wypłaty zł ..........

Podpisy: Data:

Sprawdzono pod względem rachunkowym - poprawki wprowadzono ............ (kolor atramentu) atramentem.

Podpisy: Data:

(Strona 2)

ZESTAWIENIE WARTOŚCI ROBÓT

wykonanych na budowie ..........

od początku 195 ... r. do dnia ..........

według cen netto 195 ... r. na podstawie faktur przejściowych dotyczących oddzielnych budowli (obiektów).

Wyszczególnienie budowli (obiektów) Wartość robót wykonanych - złotych
roboty .......... roboty .......... roboty .......... roboty .......... roboty ..........
wykonawca .......... wykonawca .......... wykonawca .......... wykonawca .......... wykonawca ..........
a b c d e f
Razem zł
1 § 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 20 stycznia 1954 r. (M.P.54.A-11.282) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 stycznia 1954 r.
2 § 4 ust. 5 dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 20 stycznia 1954 r. (M.P.54.A-11.282) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 stycznia 1954 r.
3 § 7 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 20 stycznia 1954 r. (M.P.54.A-11.282) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 stycznia 1954 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-80.956

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Koszty dodatkowe z tytułu zatrudnienia robotników zamiejscowych.
Data aktu: 08/08/1953
Data ogłoszenia: 07/09/1953
Data wejścia w życie: 07/09/1953, 08/08/1953