Tryb powoływania, skład osobowy, organizacja i kadencja obywatelskich komisji podatkowych przy organach finansowych pierwszej instancji, jak również trybu i sposób postępowania przed tymi komisjami.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 7 sierpnia 1951 r.
w sprawie trybu powoływania, składu osobowego, organizacji i kadencji obywatelskich komisji podatkowych przy organach finansowych pierwszej instancji, jak również w sprawie trybu i sposobu postępowania przed tymi komisjami.

Na podstawie art. 172 ust. 3 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 56, poz. 506) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Powołane w zarządzeniu niniejszym artykuły bez bliższego określenia oznaczają artykuły dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 56, poz. 506).
2.
Ilekroć w zarządzeniu niniejszym jest mowa o radzie narodowej należy przez to określenie rozumieć powiatową radę narodową oraz radę narodową miasta (dzielnicy), w której prezydium istnieje wydział finansowy lub oddział wydziału finansowego.
3.
Ilekroć w zarządzeniu niniejszym jest mowa o prezydium rady narodowej, należy przez to określenie rozumieć prezydium powiatowej rady narodowej, prezydium miejskiej rady narodowej oraz prezydium dzielnicowej rady narodowej, w którym istnieje wydział finansowy lub oddział tego wydziału.
4.
Ilekroć w zarządzeniu niniejszym jest mowa o organie finansowym, należy przez to określenie rozumieć organ finansowy pierwszej instancji, tj. wydział finansowy lub oddział wydziału finansowego prezydium rady narodowej.
§  2.
Listę kandydatów na członków obywatelskiej komisji podatkowej układa prezydium rady narodowej w podwójnej co najmniej liczbie członków w stosunku do liczby członków ustawowo przewidzianej (art. 172 ust. 1).
§  3.
Prezydium rady narodowej może zwrócić się do organizacji społecznych, jednostek gospodarki uspołecznionej i organizacji reprezentujących osoby nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej o wskazanie kandydatów na członków obywatelskiej komisji podatkowej w ilości określonej przez prezydium. Wskazanie kandydatów powinno nastąpić w terminie dwutygodniowym.
§  4.
Członkami obywatelskiej komisji podatkowej mogą być obywatele polscy, posiadający prawa publiczne i obywatelskie prawa honorowe oraz pełną zdolność do czynności prawnych, dający rękojmię należytego spełniania poruczonych im obowiązków.
§  5.
Prezydium rady narodowej zawiadamia zainteresowane osoby o powołaniu w skład obywatelskiej komisji podatkowej przez radę narodową.
§  6.
Osoba, powołana na członka obywatelskiej komisji podatkowej, może odmówić przyjęcia wyboru w przypadku istnienia przeszkody, uniemożliwiającej pełnienie tych czynności; zasadność odmowy ocenia prezydium rady narodowej.
§  7.
Rada narodowa może w każdym czasie odwołać członka obywatelskiej komisji podatkowej, a prezydium rady narodowej może zawiesić członka w czynnościach kierując jednocześnie do rady narodowej wniosek o jego odwołanie. W razie odwołania ze składu członka obywatelskiej komisji podatkowej należy na pozostały okres kadencji obywatelskiej komisji podatkowej powołać nowego przewodniczącego, zastępcę przewodniczącego, ławnika lub zastępcę ławnika - na miejsce odwołanego członka komisji.
§  8.
1.
Członek obywatelskiej komisji podatkowej powinien w czasie pełnienia swych czynności przestrzegać ściśle przepisów podatkowych, postępować bezstronnie i zgodnie z interesem Państwa Ludowego i według najlepszej wiedzy i sumienia oraz zachować w tajemnicy przebieg obrad jak również wszelkie wiadomości, dotyczące stosunków podatnika i osób trzecich, uzyskane w związku z piastowaniem mandatu. Zachowanie tajemnicy obowiązuje również po ustaniu mandatu.
2.
Członkowie obywatelskiej komisji podatkowej, nie będący pracownikami państwowymi, obowiązani są przed objęciem swych czynności złożyć następujące przyrzeczenie:

"Przyrzekam uroczyście, że w czasie pełnienia czynności przewodniczącego (zastępcy przewodniczącego, ławnika, zastępcy ławnika) obywatelskiej komisji podatkowej będę ściśle przestrzegał przepisów podatkowych oraz będę postępował bezstronnie zgodnie z interesem Państwa Ludowego i według najlepszej wiedzy i sumienia, a wszystko to, o czym dowiem się z przebiegu obrad oraz w związku z pełnieniem tych obowiązków, zachowam w tajemnicy również po ustaniu mandatu".

3.
Przyrzeczenie składa się wobec przewodniczącego lub członka prezydium rady narodowej. Jeżeli powołanie nastąpiło na sesji rady narodowej, przyrzeczenie powinno być złożone na ręce przewodniczącego sesji. O złożeniu przyrzeczenia sporządza się protokół.
§  9.
Członek obywatelskiej komisji podatkowej powinien wyłączyć się z kompletu orzekającego, gdy na posiedzeniu rozpatrywana jest sprawa opodatkowania jego samego lub osoby, z którą pozostaje w stosunku małżeństwa, pokrewieństwa bądź powinowactwa lub też w stosunku przysposobienia, opieki bądź kurateli, jak również, gdy rozpatrywana jest sprawa osoby, której jest przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem, jeżeli jest współwłaścicielem lub udziałowcem przedsiębiorstwa, w którego sprawie komplet orzeka, wreszcie jeżeli jest rozpatrywana sprawa osoby, z którą pozostaje w takim stosunku prawnym, że wynik uchwały może oddziałać na jego prawa lub obowiązki.
§  10.
1.
Przewodniczący obywatelskiej komisji podatkowej ustala ilość kompletów orzekających oraz właściwość rzeczową każdego kompletu i przydziela ławników (zastępców ławników) do poszczególnych kompletów.
2.
Przewodniczący bądź zastępca przewodniczącego obywatelskiej komisji podatkowej ustalają terminy posiedzeń kompletów, kierują ich czynnościami i czuwają nad prawidłowym tokiem ich działalności.
3.
O terminie posiedzenia zawiadamia się członków kompletu.
4.
W razie niemożności przybycia na posiedzenie ławnik jest obowiązany bezzwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia powiadomić przewodniczącego (zastępcę przewodniczącego), który wysyła z kolei zawiadomienie zastępcy ławnika.
§  11.
W przypadku ustalania zobowiązań podatkowych w nadzwyczajnym podatku od wzbogacenia wojennego z działu II, przypadającego od posiadaczy gospodarstw rolnych, w skład kompletu obywatelskiej komisji podatkowej powinno wchodzić co najmniej dwóch ławników lub tyluż zastępców ławników, powołanych spośród bezrolnych, małorolnych i średniorolnych chłopów, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub zrzeszeń uprawy roli, członków Związku Zawodowego Pracowników Rolnictwa, działających na terenie wsi aktywistów Związku Młodzieży Polskiej, organizacji kobiecych i innych organizacji społecznych.
§  12.
Orzeczenia w kompletach zapadają bezwzględną większością głosów; w razie równości głosów rozstrzyga głos przewodniczącego kompletu.
§  13.
1.
Obrady są tajne.
2.
Z obrad i uchwał kompletu sporządza się protokoły, które podpisują przewodniczący i przynajmniej dwóch ławników (zastępców ławników) kompletu orzekającego oraz pracownik organu finansowego prowadzący protokół.
3.
Do referowania spraw w obywatelskiej komisji podatkowej i do prowadzenia protokołu są powołani pracownicy organu finansowego.
§  14.
1.
Obywatelskie komisje podatkowe powołują rady narodowe na okres swojej kadencji.
2.
Po upływie okresu kadencji rad narodowych obywatelskie komisje podatkowe działają jednak nadal do czasu powołania obywatelskich komisji podatkowych przez nowowybrane rady.
§  15.
Rady narodowe powołają po raz pierwszy obywatelskie komisje podatkowe w trybie niniejszego zarządzenia w terminie dwumiesięcznym od dnia ogłoszenia zarządzenia.
§  16.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Finansów: K. Dąbrowski

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-73.963

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb powoływania, skład osobowy, organizacja i kadencja obywatelskich komisji podatkowych przy organach finansowych pierwszej instancji, jak również trybu i sposób postępowania przed tymi komisjami.
Data aktu: 07/08/1951
Data ogłoszenia: 22/08/1951
Data wejścia w życie: 22/08/1951