Przyjmowanie i wymiana uszkodzonych lub zatartych znaków pieniężnych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 20 stycznia 1951 r.
w sprawie przyjmowania i wymiany uszkodzonych lub zatartych znaków pieniężnych.

Na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 459) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Znaki pieniężne uszkodzone lub zatarte:
1)
banknoty, które wskutek uszkodzenia lub zatarcia utraciły co najmniej 50% powierzchni, monety (bilon), które zostały przedziurawione, obcięte lub w inny sposób zniekształcone, bądź
2)
które nie zachowały w stopniu umożliwiającym rozróżnienie szczegółów rysunku i oznaczenia wartości

- nie mają mocy prawnego środka płatniczego.

2.
Za znaki pieniężne uszkodzone w rozumieniu ust. 1 uważa się również banknoty sklejane, jeżeli składają się one z części nie stanowiących pierwotnej całości, jak również znaki pieniężne wzbudzające podejrzenie dokonywania z nimi manipulacji zmierzających do popełnienia przestępstwa.
§  2.
Znaki pieniężne uszkodzone lub zatarte z powodu normalnego zużycia w obiegu są bez żadnych ograniczeń i potrąceń wymieniane oraz przyjmowane przy wszelkich wpłatach przez wszystkie oddziały i kasy Narodowego Banku Polskiego, o ile odpowiadają następującym warunkom:
1)
banknoty - jeżeli zachowały co najmniej 60% powierzchni i posiadają:
a)
przy podwójnej numeracji banknotu - jeden numer, oznaczenie serii i jeden z podpisów,
b)
przy pojedynczej numeracji banknotu - co najmniej trzy cyfry numeru i jeden z podpisów;
2)
monety (bilon) - jeżeli nie zatraciły w stopniu umożliwiającym rozróżnienie szczegółów rysunku lub oznaczenia wartości.
§  3.
1.
Narodowy Bank Polski może dokonać wymiany znaków pieniężnych, o których mowa w § 1, o ile posiadacz ich uprawdopodobni, że uszkodzenie lub zatarcie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Banknoty, które zachowały tylko 50% powierzchni, Bank może wymienić, o ile posiadają oznaczenie numeru i serii.
2.
Wymiana, przewidziana w ust. 1, może być dokonana wyłącznie w Centrali Narodowego Banku Polskiego w Warszawie.
§  4.
Przy dokonywaniu wymiany, przewidzianej w § 3, Narodowy Bank Polski ma prawo potrącić koszty porta i korespondencji, związane z wymianą, jak również koszty druku banknotów.
§  5.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-7.107

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Przyjmowanie i wymiana uszkodzonych lub zatartych znaków pieniężnych.
Data aktu: 20/01/1951
Data ogłoszenia: 02/02/1951
Data wejścia w życie: 02/02/1951