Zasady ubezpieczenia mienia jednostek gospodarki uspołecznionej od ognia i innych zdarzeń losowych.

ZARZĄDZENIE NR 217
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO I MINISTRA FINANSÓW
z dnia 7 czerwca 1951 r.
w sprawie zasad ubezpieczenia mienia jednostek gospodarki uspołecznionej od ognia i innych zdarzeń losowych.

Na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1949 r. w sprawie zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 190) oraz na podstawie § 1 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu działania Ministra Finansów i zmiany zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 22, poz. 188) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Za jednostki ubezpieczające w rozumieniu niniejszego zarządzenia należy uważać wszystkie jednostki gospodarki uspołecznionej z wyjątkiem jednostek podległych Ministrom: Obrony Narodowej, Spraw Zagranicznych, Bezpieczeństwa Publicznego oraz rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
2.
Wszystkie umowy o ubezpieczenie powinny być zawierane z Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń Wzajemnych (PZUW).

I.

Obowiązek ubezpieczenia od ognia.

§  2.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej mają obowiązek ubezpieczać od ognia środki trwałe i obrotowe, a w szczególności:
1)
budowle fabryczne, przyfabryczne, mieszkalne, gospodarcze, wszelkie budowle nowowznoszone i materiał budowlany,
2)
maszyny, aparaty i urządzenia fabryczne oraz urządzenia biur, magazynów i innych pomieszczeń,
3)
surowce, półfabrykaty i fabrykaty w przedsiębiorstwach przemysłowych oraz towary w jednostkach handlowych, usługowych i innych,
4)
środki transportowe,
5)
ziemiopłody oraz inwentarz martwy i żywy w państwowych majątkach rolnych,
6)
mienie pracowników znajdujące się na terenie zakładu pracy w związku z wykonywaniem przez nich czynności służbowych.
2.
Nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia od ognia przedmioty niepalne lub trudnopalne, a mianowicie: bruki, dojazdy, tory kolejowe i kolejkowe, baseny wodne, wieże wodne, studnie betonowe bez nakrycia, żelazne i murowane ogrodzenia, żelazne zbiorniki na melasę, ruda, złom (z wyjątkiem wysokowartościowych złomów stopowych i ferrostopowych) oraz znajdujące się na otwartej przestrzeni składy surówki z wielkich pieców, składy cegły palonej i piasku.
3.
O wyłączeniu innych przedmiotów niepalnych lub trudnopalnych, nie wymienionych w ust. 2, decyduje właściwe ministerstwo po zasięgnięciu opinii PZUW.
§  3.
Łącznie z umową o ubezpieczenie od ognia należy zawierać również umowę o ubezpieczenia uzupełniające, a mianowicie:
1)
ubezpieczenie od wybuchów wszelkiego rodzaju w zakładach przemysłowych,
2)
ubezpieczenie urządzeń elektrycznych w zakładach przemysłowych od szkód elektrycznych,
3)
ubezpieczenie kosztów uprzątnięcia i wywózki gruzu oraz innych bezużytecznych pozostałości, spowodowanych wypadkiem ubezpieczeniowym.
§  4.
1.
Przedmioty, wymienione w § 2 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5, należy ubezpieczać od ognia w rzeczywistej wartości, przedmioty wymienione w pkt 3 - według kosztów własnych (nabycia lub wytworzenia), a wymienione w pkt 6 - na pierwsze ryzyko.
2.
Przed upływem każdego okresu ubezpieczenia należy dokonać sprawdzenia sum ubezpieczenia i zgłosić do PZUW ewentualną zmianę ich wysokości.

II.

Obowiązek ubezpieczenia żywego inwentarza.

§  5.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej mają obowiązek ubezpieczać od padnięcia posiadane zwierzęta pociągowe i użytkowo-hodowlane w wieku ustalonym ogólnymi warunkami ubezpieczenia.
2.
Przepisy ust. 1 nie dotyczą: ubezpieczenia tuczu i opasu zwierząt, ubezpieczeń bazowo-transportowych zwierząt (import, eksport, przerzuty inwentarza hodowlanego i użytkowego), ubezpieczeń jaj podczas sztucznego wylęgu, drobiu hodowlanego lub przeznaczonego do tuczu przemysłowego, ubezpieczeń zwierząt futerkowych i pasiek.
3.
Zainteresowane ministerstwa mogą wprowadzić dla jednostek podległych obowiązek ubezpieczenia w poszczególnych rodzajach ubezpieczeń wymienionych w ust. 2.

III.

Inne rodzaje ubezpieczeń.

§  6.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej mogą zawierać z PZUW w razie potrzeby umowy ubezpieczenia w następujących działach ubezpieczeń:
1)
pojazdów mechanicznych w zakresie odpowiedzialności cywilnej, auto-casco oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków,
2)
od kradzieży z włamaniem i rabunku,
3)
od odpowiedzialności cywilnej,
4)
od następstw nieszczęśliwych wypadków,
5)
maszyn od uszkodzenia,
6)
chômage (od skutków przerwy w ruchu przedsiębiorstwa z powodu ognia),
7)
szyb i szkła od stłuczenia,
8)
wodociągowych,
9)
plonów od gradobicia,
10)
zwierząt wymienionych w § 5 ust. 2.
2.
Na zawarcie umowy o ubezpieczenie w działach, o których mowa w ust. 1, ubezpieczający powinni uzyskać zgodę właściwego centralnego zarządu, właściwej centrali lub innej równorzędnej jednostki, a co do przedsiębiorstw terenowych i spółdzielczych - właściwej nadrzędnej jednostki na szczeblu wojewódzkim, a w braku takich jednostek - właściwego prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

IV.

Przepisy wspólne.

§  7.
1.
Na kierownikach zakładów przemysłowych, handlowych, usługowych itp. ciąży obowiązek zawiadamiania niezwłocznie najbliższej placówki terenowej PZUW o wszelkich szkodach losowych w ubezpieczonych obiektach.
2.
Poza tym o wszystkich szkodach losowych w obiektach ubezpieczonych jak i nie ubezpieczonych należy zawiadamiać niezwłocznie zainteresowaną jednostkę nadrzędną wymienioną w § 6 ust. 2.
§  8.
Do ubezpieczeń objętych niniejszym zarządzeniem mają zastosowanie ogólne oraz szczególne warunki ubezpieczenia dla jednostek gospodarki uspołecznionej, obowiązujące w poszczególnych rodzajach ubezpieczeń, prowadzonych przez PZUW.

V.

Przepisy końcowe.

§  9.
Właściwi ministrowie polecą podległym jednostkom ścisłe przestrzeganie zasad podanych w niniejszym zarządzeniu.
§  10.
Zarządzenie nie ma zastosowania:
1)
do ubezpieczenia środków trwałych (budynki, maszyny, aparaty i urządzenia) przedsiębiorstw na rozrachunku gospodarczym wielkiego i średniego przemysłu państwowego oraz wszystkich przedsiębiorstw i jednostek budżetowych - uchwała Nr 1 Prezydium Rządu z dnia 3 stycznia 1951 r. w sprawie ubezpieczenia środków trwałych przedsiębiorstw przemysłu państwowego oraz przedsiębiorstw i jednostek budżetowych (Monitor Polski Nr A-4 poz. 47);
2)
do ubezpieczeń transportowych z wyjątkiem wymienionych w § 5 ust. 2.
§  11.
1.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
2.
Z dniem wejścia w życie niniejszego zarządzenia tracą moc:
1)
okólnik Nr 2 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 26 lutego 1949 r. w sprawie ubezpieczenia od ognia i innych wypadków losowych (Dz. Urz. Min. P. i H. Nr 7, poz. 34),
2)
zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego znak: CE9D-10-03/88 z dnia 10 października 1949 r. w sprawie zaktualizowania wysokości sum ubezpieczenia w zawartych umowach ubezpieczenia od ognia oraz inne przepisy sprzeczne z niniejszym zarządzeniem.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-59.778

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady ubezpieczenia mienia jednostek gospodarki uspołecznionej od ognia i innych zdarzeń losowych.
Data aktu: 07/06/1951
Data ogłoszenia: 10/07/1951
Data wejścia w życie: 10/07/1951