Udzielanie i umarzanie zaliczek na materiały udzielanych przez inwestorów przedsiębiorstwom budowlano-montażowym.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO
z dnia 10 lutego 1951 r.
w sprawie udzielania i umarzania zaliczek na materiały udzielanych przez inwestorów przedsiębiorstwom budowlano-montażowym.

Na podstawie § 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie dostaw, robót i usług na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych (Dz. U. R. P. Nr 12, poz. 73 i Nr 58, poz. 448) i w wykonaniu uchwały Nr 92 Prezydium Rządu z dnia 10 lutego 1951 r. zawieszającej punkt 16 uchwały Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1948 r. w sprawie finansowania inwestycji i rozliczeń z tytułu dostaw i robót inwestycyjnych przedsiębiorstw objętych systemem finansowym oraz zniesienia zaliczkowania przedsiębiorstw budowlanych i montażowych (Monitor Polski Nr A-15, poz. 209) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Dla zabezpieczenia utrzymania na budowie niezbędnego zapasu materiałów umowa pomiędzy inwestorem a przedsiębiorstwem będącym wykonawcą generalnym powinna przewidywać obowiązek inwestora udzielenia przedsiębiorstwu będącemu generalnym wykonawcą danej inwestycji, a należącemu do kategorii osób wymienionych w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 12, poz. 73), zaliczki na materiały w wysokości 15% wartości przewidywanego na dany rok zużycia materiałowego.
2.
Udzielenie zaliczki powinno nastąpić w przeciągu 14 dni od daty notyfikacji bankowej.
3.
W przypadku udzielenia przedsiębiorstwu zleceń dodatkowych, przekraczających 5% ogólnej wartości umowy, inwestor powinien udzielić uzupełniającej zaliczki na zasadach określonych w ust. 1 i 2. Odnosi się to również do przypadku, gdy inwestycja wykonywana jest dłużej aniżeli rok i gdy zakres robót lat następnych uzasadnia udzielenie w latach następujących uzupełniającej zaliczki.
4.
W przypadku gdy inwestycja wykonywana jest dłużej aniżeli rok, należy w umowie ustalić szacunkowo wysokość zaliczki przechodzącej na rok następny.
§  2.
1.
Przedsiębiorstwo (generalny wykonawca) obowiązane jest do rozliczenia zaliczki w drodze potrącenia odpowiednich kwot umorzeniowych z rachunków przejściowych, tak aby ostateczne rozliczenie zaliczki zbiegło się z datą wykonania całości zamierzenia inwestycyjnego.
2.
Rozpoczęcie rozliczenia zaliczki powinno nastąpić począwszy od faktury przejściowej, obejmującej roboty wykonane o wskaźniku zaawansowania 30-50%, przyjmując za podstawę obliczenia tego procentu całość zadania inwestycyjnego. Przyjęcie odpowiedniego procentu w granicach 30-50% dla ustalenia między inwestorem a przedsiębiorstwem momentu rozpoczęcia rozliczenia zaliczki uzależnia się od rodzaju wykonywanej inwestycji.
3.
Minister Budownictwa Miast i Osiedli w porozumieniu z Ministrem Budownictwa Przemysłowego i za zgodą Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego opracuje w terminie do dnia 1 kwietnia 1951 r. szczegółowe instrukcje dotyczące stosowania dla poszczególnych rodzajów budownictwa odpowiednich wskaźników zaawansowania robót, określających moment rozpoczęcia rozliczenia zaliczki.
§  3.
1.
Dla rozliczenia zaliczki należy stosować stawkę umorzeniową w wysokości wynikającej ze stosunku kwoty zaliczki do kwoty przerobu w okresie od daty rozpoczęcia spłaty zaliczki do zakończenia całości robót danego zamierzenia inwestycyjnego.
2.
Nie potrąconą z faktur przejściowych resztę zaliczki należy rozliczyć fakturą ostateczną.
3.
W przypadku gdy w rezultacie rozliczenia ostatecznego wynika nadwyżka na rzecz inwestora, przedsiębiorstwo obowiązane jest do zwrotu nadwyżki w terminie 14 dni od daty potwierdzenia przez inwestora kwoty faktury ostatecznej. Przedsiębiorstwo obowiązane jest do dokonania tego zwrotu nawet w przypadku, gdyby między przedsiębiorstwem a inwestorem powstał spór co do wysokości ostatecznego rachunku, przy czym dla ustalenia nie opłaconej kwoty zaliczki przyjmuje się kwotę faktury w wysokości uznanej przez inwestora.
4.
W przypadku gdy inwestycja w trakcie jej wykonania przekazana zostaje w celu kontynuowania jej wykonania innemu przedsiębiorstwu, przedsiębiorstwo dotychczas ją wykonujące obowiązane jest w ciągu 14 dni po zakończeniu przez siebie wykonywanych robót zwrócić pozostałą zaliczkę.
§  4.
1.
W przypadku zlecenia przez przedsiębiorstwo (głównego wykonawcę) pewnej części robót podwykonawcy, którym jest przedsiębiorstwo państwowe, główny, wykonawca obowiązany jest przekazać podwykonawcy odpowiednią część zaliczki.
2.
Udzielenie zaliczki na rzecz podwykonawcy i rozliczenie z niej powinny nastąpić zgodnie z §§ 1, 2 i 3 niniejszego zarządzenia.
3.
Za właściwe zużycie zaliczki przez podwykonawcę i terminowe jej rozliczenie odpowiada przedsiębiorstwo (główny wykonawca).
§  5.
1.
Bank finansujący działalność operacyjną przedsiębiorstwa prowadzić będzie dla zaliczek odrębny "Rachunek zaliczek materiałowych".
2.
Wszelkie wpływy z zaliczek odprowadzane będą przez bank na rachunek zaliczek materiałowych.
3.
Wypłaty z tego rachunku mogą być dokonywane w przypadku:
1)
zakupu materiałów na budowę, przy czym przez zakup materiałów rozumie się regulowanie należności na rachunki dostawców;
2)
zwrot zaliczki na rzecz inwestora;
3)
rozliczeń z rachunkiem operacyjnym.

Ponadto z tego rachunku można wypłacić odpowiednią część zaliczki na rzecz podwykonawców. Przelew tego rodzaju dokonywany zostaje na rachunek zaliczek podwykonawcy.

4.
Koszty uboczne, związane z zaopatrzeniem materiałowym, jako też zakupy materiałów na cele ogólne przedsiębiorstwa, dla celów produkcji pomocniczej oraz na magazyny interwencyjne i zapasów sezonowych powinny być pokrywane z rachunku operacyjnego.
5.
Przedsiębiorstwo ma obowiązek podać bankowi w terminach przewidzianych uchwałą Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 20 maja 1947 r. w sprawie rozliczeń za dostawy, usługi i roboty między przedsiębiorstwami państwowymi i jednostkami budżetu państwowego dokładne dane co do przeznaczenia określonej dostawy (faktury) dla udzielenia dyspozycji co do pokrycia faktury bądź zgłoszenia zastrzeżeń. W przypadku niewykonania przez przedsiębiorstwo tego obowiązku wszelkie faktury za dostawy materiałowe pokrywane będą z rachunku zaliczek materiałowych do wysokości wolnych środków na tym rachunku.
§  6.
1.
Zaliczki, udzielane stosownie do postanowień § 1, odpowiadają przeciętnym normatywom branżowym materiałów i służą dla celów kontroli utrzymania na budowach gospodarczo uzasadnionych zapasów w trybie ustalonym w § 5.
2.
Przedsiębiorstwo obowiązane jest do dnia 15 miesiąca następnego według stanu na ultimo miesiąca poprzedniego podać bankowi finansującemu działalność eksploatacyjną przedsiębiorstwa według danych księgowości finansowej i materiałowej:
1)
wartość zapasów materiałów w magazynach znajdujących się na budowach;
2)
wartość zapasów materiałowych w innych magazynach;
3)
saldo rozliczeń materiałowych, otrzymanych od inwestorów (podgr. 148 jednolitego planu kont);
4)
saldo rozliczeń zaliczek materiałowych, udzielonych podwykonawcom (podgr. 143 jednolitego planu kont).
3.
W oparciu o dane, wymienione w ust. 2, bank powinien do dnia 25 każdego miesiąca przeprowadzić rozliczenie pomiędzy rachunkiem operacyjnym a rachunkiem zaliczek materiałowych przedsiębiorstwa doprowadzając do zgodności: saldo zaliczek inwestorów (podgr. 138) - wartość zapasów materiałowych na budowach plus saldo zaliczek materiałowych udzielonych podwykonawcom (podgr. 143) plus saldo rachunku bankowego zaliczek materiałowych (konto 1102).
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 10 lutego 1951 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-16.223

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Udzielanie i umarzanie zaliczek na materiały udzielanych przez inwestorów przedsiębiorstwom budowlano-montażowym.
Data aktu: 10/02/1951
Data ogłoszenia: 01/03/1951
Data wejścia w życie: 01/03/1951, 10/02/1951