Ustalenie wzoru księgi podatkowej Nr 12 dla podatników gospodarki nie uspołecznionej prowadzących młyny, wiatraki, kaszarnie i samodzielne śrutowniki.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 17 grudnia 1951 r.
w sprawie ustalenia wzoru księgi podatkowej Nr 12 dla podatników gospodarki nie uspołecznionej prowadzących młyny, wiatraki, kaszarnie i samodzielne śrutowniki.

Na podstawie art. 34 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 56, poz. 506), w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 listopada 1951 r. w sprawie ksiąg podatkowych dla podatników gospodarki nie uspołecznionej prowadzących młyny, wiatraki, kaszarnie i samodzielne śrutowniki (Dz. U. R. P. Nr 60, poz. 414) zarządza się, co następuje:
§  1.
Podatnicy wymienieni w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 listopada 1951 r. (Dz. U. R. P. Nr 60, poz. 414) prowadzą księgę podatkową Nr 12 według wzoru, stanowiącego załącznik do niniejszego zarządzenia.
§  2.
Objaśnienia załączone do wzoru księgi podatkowej Nr 12, o którym mowa w § 1, stanowią istotną część składową tego wzoru.
§  3.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1952 r.

ZAŁĄCZNIK 

KSIĘGA PODATKOWA Nr 12

(karta tytułowa)

dla podatników gospodarki nie uspołecznionej prowadzących młyny, wiatraki, kaszarnie i samodzielne śrutowniki

Wzór Nr 12/Pod.

(strona wewnętrzna)

Miesiąc ..................................................... 195 ... r.

PRZYCHODY I WPŁYWY
Nr kolejny pozycji Data Nr dowodu Treść zapisu Suma ogólna (rubr. 6-9) Opłaty za przemiał (przerób) Przychody w gotówce za odstawione miarki Zwrot wydatków zleconych przez Państwo Uwagi
w gotówce w naturze
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Suma strony
Przeniesienie ze str. ..........
Razem
KOSZTY I WYDATKI
Nr kolejny pozycji Data Nr dowodu Treść zapisu Suma ogółem (rubr. 6-10) Wydatki Odstawione miarki do punktu skupu Wydatki zlecone przez Państwo
na zakup przedmiotów na utrzymanie przedsiębiorstwa w ruchu pozostałe wartość odstawionych miarek mniej wartości i wpłaty na F.R.M.G.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Suma strony
Przeniesienie ze str. ..........
Razem

OBJAŚNIENIA

1)
Księga podatkowa Nr 12 podzielona jest:
a)
na przychody i wpływy oraz
b)
na koszty i wydatki, obejmujące po 10 rubryk.

Rubryka 10 "Uwagi" na stronie przychodów i wpływów przeznaczona jest dla notatek dotyczących przychodów i wpływów jak również kosztów i wydatków.

2)
Przychody (opłaty) za przemiał (przerób) zbóż osiągnięte w gotówce i w naturze oraz zwrot wydatków zleconych przez Państwo należy księgować nie później niż z końcem dnia, w którym przychód lub zwrot wydatku nastąpił.
3)
Wydatki na zakup wszelkiego rodzaju materiałów pędnych i smarowych, artykułów technicznych oraz pozostałe wydatki na prowadzenie przedsiębiorstwa jak również wydatki zlecone przez Państwo należy księgować nie później niż z końcem dnia, w którym wydatek nastąpił, na podstawie otrzymanych lub sporządzonych dokumentów. Jeżeli jednak materiały (artykuły) nadeszły przed otrzymaniem rachunku lub konsygnacji, należy sporządzić szczegółowy opis otrzymanych materiałów, podając nazwisko i imię (nazwę firmy) dostawcy oraz ilość, rodzaj, ceny jednostkowe i wartość materiałów; na podstawie tego opisu należy materiały zaksięgować, sam zaś opis przechować a po nadejściu rachunku - dołączyć do rachunku.

Wartość odstawionych (wydanych) miarek do punktu skupu księguje się w dniu ich odstawienia, a więc w dniu powstania należności za te miarki. Jeżeli należność nie będzie wypłacona w dniu odstawienia (wydania) miarek do punktu skupu, otrzymaną należność za te miarki należy księgować w dniu jej otrzymania.

4)
Przy dokonywaniu zapisów do księgi podatkowej należy przyjąć zasadę zgodności arytmetycznej w każdym wierszu sumy rubryki 5 z sumami rubryk 6-9 na stronie przychodów i wpływów, jak i z sumami rubryk 6-10 na stronie kosztów i wydatków.

Każdy zapis w rubrykach wartościowych 5-10 powoduje równoczesny zapis na właściwej stronie w rubrykach 1-4.

5)
Oznaczanie w rubrykach 1 numerów pozycji powinno być kolejne od numeru 1 przy założeniu księgi podatkowej do ostatniego numeru na koniec danego okresu rachunkowego - odrębnie dla przychodów i wpływów oraz dla kosztów i wydatków. Dowody do księgowania należy oznaczać właściwymi numerami pozycyj i przechowywać w kolejności numeracji pozycji.
6)
W rubrykach 2 należy uwidaczniać chronologicznie daty (dni) zdarzeń podlegających księgowaniu.
7)
Rubryki 3 przeznaczone są na oznaczanie numeru dowodu, na podstawie którego dokonany został wpis do księgi podatkowej.
8)
Rubryka 4 na stronie przychodów i wpływów oraz na stronie kosztów i wydatków jest przeznaczana do krótkiego określenia rodzaju księgowanego zdarzenia lub rodzaju dowodu służącego za podstawę wpisu do księgi podatkowej.
9)
Na stronie przychodów i wpływów należy księgować opłaty za przemiał (przerób):
a)
pobrane w gotówce - w rubryce 6,
b)
pobrane w naturze - w rubryce 7 -

w ogólnych sumach dziennych na podstawie zestawienia dokonanych przemiałów, przerobu i śrutowania. Przeliczenie na złote opłat pobranych w naturze powinno być dokonane według ceny zbóż, obowiązującej w danym rejonie w dniu transakcji.

10)
W rubryce 8 strony przychodów i wpływów należy księgować przychody w gotówce za odstawione miarki do właściwego terenowo punktu skupu, otrzymane tytułem opłat za przemiał (przerób).
11)
Rubryka 9 strony przychodów i wpływów jest przeznaczona do zapisywania kwot, otrzymanych tytułem zwrotu wydatków, które podatnik poniósł na zakup zbóż na zlecenie Państwa lub na rachunek wyznaczonego przez Państwo odbiorcy.
12)
W rubryce 6 strony kosztów i wydatków należy księgować zakup materiałów pędnych (ropa, koks, węgiel itp.), smarów, gazy i siatki młyńskiej, pasów transmisyjnych, części zamiennych itp. jak również zakup wszelkich innych przedmiotów na utrzymanie przedsiębiorstwa w ruchu oraz wydatki na zużycie energii obcej (elektrycznej, gazowej) do napędu maszyn. Wydatki na zużycie energii obcej na cele oświetleniowe powinny być księgowane w rubryce 7.
13)
Rubryka 7 strony kosztów i wydatków jest przeznaczona do księgowania pozostałych wszelkiego rodzaju wydatków na prowadzenie przedsiębiorstwa, nie podlegających uwidocznieniu w rubryce 6, w szczególności: wynagrodzeń wypłaconych przez pracodawcę za pracę, podatku od wynagrodzeń, jeżeli ten podatek ponoszony jest przez pracodawcę z własnych funduszów, wynagrodzeń za usługi obce polegające na konserwacji urządzeń produkcyjnych (ryflowaniu walców, naprawie pasów transmisyjnych itp.), wydatków na przewozy (transport), świadczeń socjalnych za pracowników, energii obcej na cele oświetleniowe, czynszu za lokal przemysłowy, podatków, danin i opłat publicznych (bez podatku dochodowego oraz innych podatków i danin osobistych), ubezpieczeń rzeczowych, opłat na rzecz zrzeszenia gospodarczego itp.
14)
Rubryki 8-9 strony kosztów i wydatków przeznaczone są do wpisywania wartości miarek, odstawionych (wydanych) do właściwego terenowo punktu skupu. W rubryce 8 wpisuje się wartość odstąpionych miarek, a w rubryce 9 - potrącone z należności za odstawione (wydane) miarki: zarówno wpłaty na Fundusz Remontów Młynów Gospodarczych (FRMG), jak i mniejwartości wynikające z przeklasyfikowania miarek oraz mniejwartości z wpłaty na FRMG.

Przykład

Podatnik za przemiał żyta na mąkę pobrał opłatę w postaci 700 kg żyta. Opłata ta przy cenie 61 zł za 100 kg żyta wykazana została w rubryce 7 na stronie przychodów i wpływów księgi podatkowej w równowartości 427 zł. Następnie podatnik przekazał 700 kg żyta do punktu skupu i - po dokonanym przeklasyfikowaniu wskutek zanieczyszczenia żyta (np. 5% mniejwartości) - otrzymał gotówką jako efektywną zapłatę zł 347,70 według następującego rozliczenia:

Wartość miarki brutto zł 427

Potrącenia:

wpłata na FRMG zł 57,95

mniejwartość z wpłaty na FRMG zł 3,05

mniejwartość z miarki netto zł 18,30 zł 79,30

Otrzymana kwota zł 347,70

W danym przypadku w księdze podatkowej na stronie kasztów i wydatków należy wykazać w dniu odstąpienia miarek w rubryce 8 kwotę zł 427, a w dniu otrzymania należności w rubryce 9 - kwotę zł 79,30 oraz na stronie przychodów i wpływów w rubryce 8 - kwotę zł 347,70.

15)
Rubryka 10 strony kosztów i wydatków jest przeznaczona do zapisywania kwot wydatkowanych na zboże zakupione na zlecenie Państwa i na rachunek wyznaczonego przez Państwo odbiorcy.
16)
Po zakończeniu miesiąca kalendarzowego należy zapisy dokonane w danym miesiącu podkreślić, a rubryki 5-9 strony przychodów i wpływów oraz rubryki 5-10 strony kosztów i wydatków zsumować. Wynikłe ze zsumowania kwoty należy wpisać do właściwych rubryk, podkreślając je dwiema liniami.
17)
Po zakończeniu okresu rachunkowego należy na oddzielnej stronie w księdze podatkowej sporządzić ogólne zestawienie roczne. W tym celu należy wpisać do właściwych rubryk sumy poszczególnych miesięcy (pkt 16), zsumować je, a otrzymane sumy ogólne wpisać do właściwych rubryk i podkreślić dwiema liniami.
18)
Na oddzielnych stronach księgi podatkowej (bezpośrednio za ogólnym zestawieniem rocznym) należy wpisać remanent na koniec okresu rachunkowego wszelkich ruchomych składników majątkowych przedsiębiorstwa, stanowiących w dniu spisu własność podatnika - niezależnie od daty ich nabycia, uzyskania lub wytworzenia, podając na stronie kosztów i wydatków w rubryce 4 rodzaj, ilość oraz wartość jednostkową, a w rubryce 5 - wartość ogólną poszczególnego rodzaju składnika majątkowego. Następnie rubrykę 5 należy zsumować, a otrzymaną sumę ogólną remanentu podkreślić dwiema liniami.
19)
Na początku następnego okresu rachunkowego remanent można wpisać na pierwszej stronie księgi podatkowej w jednej pozycji, zamieszczając na stronie przychodów i wpływów w rubryce 4 słowo "remanent" i w rubryce 5 ogólną sumę remanentu oraz podkreślając tę sumę dwiema liniami.

Natomiast przy założeniu po raz pierwszy księgi podatkowej remanent na początek okresu należy wpisać szczegółowo stosownie do wskazówek pkt 18.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-105.1524

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ustalenie wzoru księgi podatkowej Nr 12 dla podatników gospodarki nie uspołecznionej prowadzących młyny, wiatraki, kaszarnie i samodzielne śrutowniki.
Data aktu: 17/12/1951
Data ogłoszenia: 29/12/1951
Data wejścia w życie: 01/01/1952