Decyzja wykonawcza 2026/889 w sprawie uznania sytuacji panującej na Bliskim Wschodzie od dnia 28 lutego 2026 r. za wystąpienie wyjątkowego zdarzenia powodującego znaczące zakłócenia na rynkach
DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2026/889z dnia 16 kwietnia 2026 r.w sprawie uznania sytuacji panującej na Bliskim Wschodzie od dnia 28 lutego 2026 r. za wystąpienie wyjątkowego zdarzenia powodującego znaczące zakłócenia na rynkach
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1139 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/1004 1 , w szczególności jego art. 26 ust. 2 akapit drugi,
(1) Od dnia 28 lutego 2026 r. 2 na operatorów w sektorze rybołówstwa i akwakultury w Unii ma wpływ sytuacja na Bliskim Wschodzie. Ataki na infrastrukturę energetyczną i zamknięcie cieśniny Ormuz doprowadziły do nagłego i znacznego wzrostu światowych cen ropy naftowej oraz do częściowego zakłócenia przepływów handlowych towarów i surowców z Azji, kluczowych dla sektora rybołówstwa i akwakultury. Na handel między regionem Bliskiego Wschodu a Unią poważny wpływ ma również niedostępność szlaków transportowych, która wynika z będących skutkiem ataków zakłóceń w pracy portów lotniczych w państwach położonych w regionie objętym konfliktem oraz częściowego lub całkowitego zawieszenia żeglugi statków handlowych w portach regionu.
(2) Kryzys ten prawdopodobnie będzie miał poważne i długotrwałe konsekwencje dla cen energii lub doprowadzi do niedoborów kluczowych surowców transportowanych przez cieśninę Ormuz i Kanał Sueski. Część floty unijnej zaprzestała połowów ze względu na spadek rentowności tej działalności. Statki rybackie prowadzące działalność na Morzu Śródziemnym są również zagrożone ewentualnymi operacjami wojskowymi, co prowadzi do zapobiegawczego zawieszenia ich działalności. Łączny wpływ tych czynników odczuwany jest również w sektorze produkcji i przetwarzania żywności pochodzenia morskiego. W związku z powyższymi wydarzeniami na rynku zaobserwowano znaczne zakłócenia, które wymagają skutecznych i wydajnych działań.
(3) Zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1139 w takich okolicznościach Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury (EFMRA) może udzielać wsparcia operatorom w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz uznanym organizacjom producentów i zrzeszeniom organizacji producentów, które składują produkty rybołówstwa zgodnie z art. 30 i 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 3 , 4 .
(4) Zgodnie z art. 26 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2021/1139 system wsparcia specjalnego w przypadku wyjątkowych zdarzeń powodujących znaczące zakłócenia na rynkach ogranicza się do celu szczegółowego, jakim jest propagowanie wprowadzania do obrotu, jakości i wartości dodanej produktów rybołówstwa i akwakultury, a także przetwarzania tych produktów. Zgodnie z art. 26 ust. 2 akapit drugi system wsparcia ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy Komisja stwierdzi wystąpienie wyjątkowego zdarzenia powodującego takie zakłócenia.
(5) Należy zatem uznać, że sytuacja panująca na Bliskim Wschodzie od dnia 28 lutego 2026 r. jest wyjątkowym zdarzeniem powodującym znaczące zakłócenia na rynkach.
(6) Zgodnie z art. 39 rozporządzenia (UE) 2021/1139 rekompensatę przewidzianą w tym rozporządzeniu przyznaje się w jednej z form, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. b)-e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 5 . Metody określone do tego celu przez państwa członkowskie powinny być zgodne z art. 53 ust. 3 wyżej wspomnianego rozporządzenia.
(7) Zgodnie z art. 63 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 wydatki kwalifikują się do otrzymania wkładu z EFMRA, jeżeli zostały poniesione przez beneficjenta i zapłacone w ramach wdrażanych operacji między dniem przedłożenia Komisji programu EFMRA przez państwo członkowskie lub dniem 1 stycznia 2021 r., w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza, a dniem 31 grudnia 2029 r. Wydatki poniesione w wyniku zakłóceń na rynkach spowodowanych wyjątkowym zdarzeniem, którego wystąpienie stwierdza się niniejszą decyzją, powinny jednak kwalifikować się do wsparcia na podstawie art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1139 od dnia 28 lutego 2026 r., czyli od daty pierwszych ataków lotniczych na Iran. Jeśli chodzi o ponoszenie wydatków, ponieważ skutki zakłóceń na rynkach będą mieć wpływ na operatorów w sektorze rybołówstwa i akwakultury prawdopodobnie przez kilka miesięcy, wydatki powinny być kwalifikowalne, jeżeli zostaną poniesione do dnia 31 grudnia 2026 r.
(8) W związku z koniecznością szybkiego wdrożenia wsparcia, o którym mowa w art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1139, niniejsza decyzja powinna wejść w życie następnego dnia po jej opublikowaniu,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.889 |
| Rodzaj: | decyzja |
| Tytuł: | Decyzja wykonawcza 2026/889 w sprawie uznania sytuacji panującej na Bliskim Wschodzie od dnia 28 lutego 2026 r. za wystąpienie wyjątkowego zdarzenia powodującego znaczące zakłócenia na rynkach |
| Data aktu: | 2026-04-16 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-16 |