Decyzja wykonawcza 2026/67 zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) 2022/696 przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2026/67
z dnia 22 grudnia 2025 r.
zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) 2022/696 przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

(notyfikowana jako dokument nr C(2025) 9263)

(Jedynie teksty w języku angielskim i irlandzkim są autentyczne)

(Dz.U.UE L z dnia 6 stycznia 2026 r.)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego 1 , w szczególności jej załącznik III pkt 2 akapit trzeci,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2022/696 2  przyznano Irlandii odstępstwo na podstawie dyrektywy 91/676/EWG, zezwalające Irlandii na stosowanie nawozu naturalnego zawierającego do 250 kg azotu na hektar rocznie w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone. Zgodnie z art. 12 ust. 3 wspomnianej decyzji wykonawczej od 1 stycznia 2024 r. ilość nawozu naturalnego, którą można stosować na gruntach, wynosi 220 kg azotu na hektar rocznie na obszarach, z których mają miejsce spływy do wód zanieczyszczonych lub zagrożonych zanieczyszczeniem, lub na obszarach charakteryzujących się pogarszającymi się tendencjami. Decyzja wykonawcza (UE) 2022/696 ma zastosowanie do 31 grudnia 2025 r.

(2) 25 września 2025 r. Irlandia przekazała Komisji wniosek o nowe odstępstwo i w związku z tym przedstawiła

wniosek zawierający uzasadnienie na podstawie obiektywnych kryteriów określonych w pkt 2 akapit trzeci załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG.

(3) Wnioski o odstępstwo na podstawie dyrektywy 91/676/EWG powinny być uzasadnione na podstawie obiektywnych kryteriów określonych w pkt 2 akapit trzeci załącznika III do tej dyrektywy i poparte niezbędnymi ocenami oddziaływania na środowisko wymaganymi na podstawie innych przepisów prawa Unii, w szczególności na podstawie dyrektywy Rady 92/43/EWG 3  oraz dyrektyw 2000/60/WE 4  i 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 5 .

(4) Wpływ nowego odstępstwa i nowego programu działań w zakresie azotanów należy również oceniać w kontekście dyrektywy 92/43/EWG. W tym względzie wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-293/17 6 , zawierający wykładnię art. 6 ust. 3 tej dyrektywy, wymaga, aby przedsięwzięcia obejmujące stosowanie nawozów na gruntach i wypas bydła podlegały odpowiedniej ocenie ich skutków dla danych terenów, chyba że obiektywne okoliczności pozwalają wykluczyć z całą pewnością możliwość, że przedsięwzięcia te, indywidualnie lub w połączeniu z innymi przedsięwzięciami, mogą znacząco oddziaływać na te tereny.

(5) Jednocześnie w toczącej się sprawie C-531/24 7 , skierowanej 1 sierpnia 2024 r. do TSUE przez High Court (wysoki trybunał) w Irlandii, pojawiają się pytania dotyczące wykładni dyrektywy 91/676/EWG w odniesieniu do wymogów, które należy spełnić na podstawie dyrektyw 92/43/EWG, 2000/60/WE i 2001/42/WE, w związku z przyznawaniem odstępstw na podstawie dyrektywy 91/676/EWG. W szczególności pytania te dotyczą wystarczalności i adekwatności ocen przeprowadzonych w odniesieniu do irlandzkiego programu działań w zakresie azotanów na lata 2022-2025, a tym samym ważności odstępstw krajowych przyznanych zgodnie z tym programem, w celu określenia ich wpływu na chronione siedliska i gatunki. Kwestie podniesione w tej sprawie dotyczą również stosowania art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG oraz tego, czy odstępstwa te nie spowodują pogorszenia stanu jednolitej części wód powierzchniowych ani nie zagrożą osiągnięciu dobrego stanu wód powierzchniowych lub dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE.

(6) Wyrok w sprawie C-531/24 prawdopodobnie zostanie wydany nie wcześniej niż w ostatnim kwartale 2025 r.

(7) Wykładnia konkretnych elementów odpowiednich instrumentów unijnego prawa ochrony środowiska, o którą zwrócono się do TSUE w sprawie C-531/24, ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia Irlandii zidentyfikowania i przeprowadzenia niezbędnych ocen oraz ostatecznie przedstawienia kompletnego i szczegółowego wniosku o odstępstwo zawierającego uzasadnienie na podstawie obiektywnych kryteriów określonych w pkt 2 akapit trzeci załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG, a także dla zapewnienia zgodności z innymi przepisami prawa Unii. Wytyczne TSUE mogą mieć również bezpośredni wpływ na parametry, które Komisja musi ocenić i uwzględnić przy interpretacji i stosowaniu tych instrumentów.

(8) 31 lipca 2025 r. Irlandia zobowiązała się do ukończenia wymaganych prawem ocen wpływu na środowisko

wynikających z potencjalnego nowego odstępstwa, jak wymaga tego prawo Unii. Irlandia będzie musiała przy tym uwzględnić wykładnię przedstawioną przez TSUE w sprawie C-531/24.

(9) Irlandia będzie musiała zakończyć oceny wpływu na środowisko ewentualnego nowego odstępstwa, jak wymaga tego prawo Unii, najpóźniej do 31 grudnia 2028 r., aby wnioski z tych ocen znalazły odzwierciedlenie w stosowaniu dyrektywy 91/676/EWG i krajowych przepisach transponujących, w tym w celu przedstawienia kompletnego i szczegółowego wniosku o wszelkie przyszłe odstępstwa w oparciu o wszystkie niezbędne oceny zgodnie z wytycznymi prawnymi Trybunału.

(10) W międzyczasie właściwe jest, aby w ramach podejścia ostrożnościowego niniejsza decyzja przedłużająca obecne odstępstwo przewidywała pewne dodatkowe warunki mające zastosowanie do gospodarstw objętych odstępstwem, położonych w zlewniach, w których występują trwałe i poważne problemy. Te dodatkowe warunki mogą zostać poddane przeglądowi na podstawie wniosków z ocen Irlandii.

(11) Dane przekazane przez Irlandię w kontekście obowiązku sprawozdawczego przewidzianego w art. 10 dyrektywy 91/676/EWG wskazują, że w latach 2020-2023 wody były na ogół dobrej jakości. Z tego punktu widzenia w 99 % wszystkich stacji monitorowania wód podziemnych w Irlandii odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 50 mg/l, a w 78,5 % tych stacji odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 25 mg/l. We wszystkich stacjach monitorowania wód powierzchniowych w Irlandii odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 50 mg/l, a w 99,1 % tych stacji odnotowano średnie stężenie azotanów w wysokości poniżej 25 mg/l. Ponadto 27,5 % stacji monitorowania wód powierzchniowych zgłosiło eutrofizację lub ryzyko eutrofizacji. Jeżeli chodzi o tendencje dotyczące wód podziemnych, 29,7 % stacji monitorowania wód podziemnych zgłosiło wzrost stężenia azotanów, 56,4 % zgłosiło tendencje stabilne, a 13,8 % - tendencje spadkowe. Jeżeli chodzi o tendencje dotyczące wód powierzchniowych, 14,5 % stacji monitorowania wód powierzchniowych zgłosiło wzrost stężenia azotanów, 74,9 % zgłosiło tendencje stabilne, a 10,6 % - tendencje spadkowe.

(12) Dane za lata 2022-2024 opublikowane w sierpniu 2025 r. przez irlandzką Agencję Ochrony Środowiska dotyczące redukcji ilości azotu wymaganej do osiągnięcia celów środowiskowych w głównych rzekach irlandzkich pokazują, że luka w stosunku do celu pozostaje bardzo duża w przypadku Barrow (38 %), Slaney (31 %) i Nore (16 %) oraz wzrosła w przypadku Blackwater (z 6 do 11 %), w porównaniu z okresem 2017-2019.

(13) Całkowita produkcja nawozu naturalnego w Irlandii wzrosła w ostatnich latach. Produkcja nawozu naturalnego pochodzącego od bydła, świń i owiec wzrosła odpowiednio o 2 %, 2 % i8 % w okresie od lat 2016-2019 do lat 2020-2023. Powierzchnia użytkowanych gruntów rolnych zmniejszyła się o 3,4 % w latach 2020-2023 w porównaniu z okresem 2016-2019, a średnia ilość azotu pochodzącego z nawozu naturalnego w latach 2020-2023 wyniosła 120 kg azotu na hektar w porównaniu z 113 kg azotu na hektar w latach 2016-2019. Stosowanie mineralnych nawozów azotowych na hektar wykorzystywanych gruntów rolnych zmniejszyło się o 2,2 % w latach 2020-2023 w porównaniu z okresem 2016-2019.

(14) 6 września 2024 r. Irlandia powiadomiła Komisję o publikacji swojego trzeciego planu gospodarowania wodami w dorzeczu zgodnie z art. 15 dyrektywy 2000/60/WE. W planie tym określono działania na rzecz przywrócenia lub poprawy "dobrego" stanu wód w Irlandii oraz ich ochrony. Komisja przeprowadza obecnie analizę tego planu.

(15) 8 sierpnia 2025 r., zgodnie z art. 17 dyrektywy 92/43/EWG, Irlandia przesłała Komisji sprawozdanie z wdrażania środków wprowadzonych na podstawie tej dyrektywy. Sprawozdanie to zawierało informacje dotyczące środków ochronnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 tej dyrektywy, oraz ocenę wpływu środków ochronnych na stan ochrony typów siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I do tej dyrektywy i gatunków wymienionych w załączniku II do tej dyrektywy, a także główne wyniki nadzoru, o którym mowa w art. 11 tej dyrektywy.

(16) W wyniku przeglądu śródokresowego przeprowadzonego w 2023 r. zgodnie z art. 12 decyzji wykonawczej (UE) 2022/696 w 2025 r. Irlandia wzmocniła swój program działań w zakresie azotanów zgodnie z "European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) (Amendment) Regulations 2025" 8 , w tym poprzez zmniejszenie dozwolonej ilości nawozów. Te dodatkowe wzmocnione środki regulacyjne należy odzwierciedlić w art. 6-9 decyzji wykonawczej (UE) 2022/696. Aby sprostać wyzwaniom związanym z wodą w rolnictwie, Irlandia wprowadziła również program wsparcia dla rolników "Rolnictwo na rzecz wody" z budżetem w wysokości 60 mln EUR. Program ten obejmuje finansowanie działań w gospodarstwach rolnych, mających na celu ograniczenie wypłukiwania azotanów i erozji gleby.

(17) 8 grudnia 2025 r. Irlandia przyjęła nowy program działania w zakresie azotanów 9 , który odzwierciedla wymogi określone w art. 4-12 decyzji wykonawczej (UE) 2022/696, a także przewiduje dodatkowe i wzmocnione środki służące osiągnięciu celów dyrektywy 91/676/EWG.

(18) W nowym programie działań dotyczącym azotanów Irlandia przewiduje zwiększanie, począwszy od 2028 r., wymaganej pojemności magazynowania gnojowicy i wody zanieczyszczonej w gospodarstwach chowu zwierząt. Ma to na celu zmniejszenie ryzyka wycieków ze źródeł punktowych i składników odżywczych z gruntów oraz umożliwienie ukierunkowanego stosowania składników odżywczych, gdy wymaga tego uprawa. Środki te odzwierciedlają wiedzę o aktualnych postępach poczynionych w chowie bydła mlecznego i powiązanych systemach chowu, która wskazuje, że ilość gnojowicy produkowanej przez średnią krowę mleczną w Irlandii jest o 21 % wyższa niż obowiązujące wartości regulacyjne, a ilość wody zanieczyszczonej produkowanej przez krowę mleczną jest o 43 % wyższa.

(19) Irlandia włącza również dodatkowe środki mające na celu poprawę dystrybucji składników odżywczych w rozdrobnionych gospodarstwach mleczarskich poprzez zastosowanie niższego dozwolonego limitu azotanów, w przypadku gdy nie można wykazać, że nawóz naturalny jest rozprowadzany na wszystkich gruntach gospodarstwa, a nie tylko na niektórych obszarach. W rozdrobnionych gospodarstwach krowy dojne wypasane są głównie na gruntach dostępnych w rejonie dojenia. Grunty te mogą zatem otrzymywać większą część azotu pochodzącego z nawozu naturalnego z gospodarstwa ze względu na ich bliską odległość od podwórza gospodarstwa. Chociaż dozwolony limit składników odżywczych w gospodarstwie opiera się na całkowitej powierzchni uprawianych gruntów, ze względów praktycznych i ekonomicznych dystrybucja składników odżywczych w rozdrobnionych gospodarstwach może nie rozciągać się na grunty bardziej oddalone od podwórza gospodarstwa.

(20) Dodatkowe środki dotyczące możliwości przechowywania i lepszej dystrybucji składników odżywczych w rozdrobnionych gospodarstwach powinny znaleźć odzwierciedlenie w warunkach określonych w decyzji wykonawczej (UE) 2022/696.

(21) Niniejszą decyzję przyjmuje się zatem w ramach programu działań w zakresie azotanów na podstawie "European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2022" 10 , zmienionego w 2025 r., oraz w kontekście irlandzkiego programu działania wdrożonego instrumentem ustawowym nr 588 z 2025 r.

(22) Przyjęty w 2022 r. program działań na rzecz azotanów doprowadził do zmniejszenia o 10 % dozwolonych ilości azotu chemicznego dla gospodarstw objętych odstępstwem w 2022 r. oraz do dodatkowego ich zmniejszenia o 5 % w 2025 r. Dozwolony limit azotu chemicznego pozostaje jednak wyższy w przypadku gospodarstw objętych odstępstwem niż w przypadku innych gospodarstw. W niedawnym irlandzkim badaniu opublikowanym przez Teagasc we wrześniu 2025 r. stwierdzono, że zmniejszenie o 5 % maksymalnego dozwolonego limitu azotu chemicznego dla gospodarstw objętych odstępstwem doprowadziło do zmniejszenia modelowanego wymywania azotanów o 2,4-3,3 %. Redukcja była najwyższa w przypadku gospodarstw o najwyższym dozwolonym limicie azotu chemicznego. W zlewniach, w których występują trwałe i poważne problemy związane z osiągnięciem celów w zakresie redukcji ilości azotu, w 2028 r. właściwe jest zatem dalsze zmniejszenie dozwolonego limitu azotu chemicznego w gospodarstwach objętych odstępstwem, jako środek zapobiegawczy.

(23) Ograniczenie stosowania nawozów chemicznych i organicznych wzdłuż otwartych wód powierzchniowych jest jednym z głównych środków przewidzianych w dyrektywie 91/676/EWG. Nienawożone strefy buforowe wydłużają czas przebywania składników odżywczych na całym polu. Zwiększa to możliwość zarówno zatrzymywania fosforu w glebie, jak i denitryfikacji azotanów. W nowym programie działań w zakresie azotanów zakazuje się stosowania nawozów chemicznych w odległości do 3 m od wód powierzchniowych, przy jednoczesnym utrzymaniu ograniczenia stosowania nawozów organicznych lub wód zanieczyszczonych w odległości do 5 m od wód powierzchniowych i do 10 m, jeżeli średnie nachylenie terenu przekracza 10 % nachylenia w kierunku wody. W gospodarstwach objętych odstępstwem zarówno zużycie nawozu naturalnego, jak i nawozów chemicznych jest wyższa niż w innych gospodarstwach. W zlewniach, w których występują trwałe i poważne problemy związane z osiągnięciem celów w zakresie redukcji ilości azotu, w 2028 r. właściwe jest zatem wprowadzenie szerszej strefy buforowej w gospodarstwach objętych odstępstwem, jako środek zapobiegawczy.

(24) Dodatkowe warunki dotyczące dozwolonego limitu azotu chemicznego i stref buforowych wzdłuż wód powierzchniowych dla gospodarstw objętych odstępstwem odzwierciedlają oparte na analizie ryzyka i ukierunkowane podejście do zlewni, w których występują trwałe i poważne problemy związane z emisjami azotu, i powinny również zostać odzwierciedlone w decyzji wykonawczej (UE) 2022/696.

(25) Warunki dotyczące redukcji nawozów chemicznych i stref buforowych dla gospodarstw objętych odstępstwem położonych w zlewniach, w których występują trwałe i poważne problemy związane z emisjami azotu, powinny mieć zastosowanie w uzupełnieniu warunków mających zastosowanie do gospodarstw objętych odstępstwem, określonych w decyzji wykonawczej (UE) 2022/696, w tym warunków wprowadzonych niniejszą decyzją. Szczególnie ważne są wymogi dotyczące wapnowania, rejestracji w irlandzkiej bazie danych nawozów, zagęszczenia zwierząt poza promieniem 30 km, obliczania bilansu składników odżywczych, obowiązkowych szkoleń, szczegółowych przepisów dotyczących przyjaznego dla różnorodności biologicznej utrzymania żywopłotów oraz zawartości białka w koncentratach paszowych.

(26) W celu uwzględnienia dodatkowych warunków określonych w art. 9a niniejszej decyzji należy rozszerzyć krajowy program kontroli administracyjnych, inspekcji i sankcji dotyczących przestrzegania warunków określonych w art. 5-9 decyzji wykonawczej (UE) 2022/696 przez objęte zezwoleniem, posiadające użytki zielone gospodarstwa rolne.

(27) Biorąc pod uwagę toczącą się sprawę C-531/24 wniesioną do TSUE przez High Court (wysoki trybunał) w Irlandii, w ramach której doprecyzowane zostaną wymogi, jakie muszą spełnić władze irlandzkie na podstawie dyrektyw 92/43/EWG i 2000/60/WE w kontekście wniosku o odstępstwo na podstawie załącznika III do dyrektywy 91/676/EWG, właściwe może być dokonanie przeglądu warunków określonych w niniejszej decyzji w następstwie orzeczenia w trybie prejudycjalnym TSUE w tej sprawie.

(28) Uwzględniając szczególne okoliczności sprawy oraz potrzebę zapewnienia pewności prawa i solidności kolejnych kroków, właściwe i rozważne jest wyjątkowe przedłużenie stosowania decyzji wykonawczej (UE) 2022/696 na ograniczony okres trzech lat, z zastrzeżeniem dodatkowych warunków, tak aby można było doprecyzować ramy prawne przyznania nowego odstępstwa Irlandii, a tym samym umożliwić jej dostosowanie ocen i ram prawnych do wytycznych, które ma przedstawić TSUE.

(29) Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą (UE) 2022/696.

(30) Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 9 dyrektywy 91/676/EWG,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł  1

W decyzji wykonawczej (UE) 2022/696 wprowadza się następujące zmiany:

1)
dodaje się art. 3a w brzmieniu:

"Artykuł 3a

Ogólne warunki dotyczące Irlandii na lata 2026-2028

1. Irlandia jak najszybciej, a najpóźniej do końca 2028 r., zakończy oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 6 ust. 2 i 3 dyrektywy 92/43/EWG i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE, uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-531/24, oraz, jeżeli jest to wykonalne w tych samych ramach czasowych, wprowadzi środki łagodzące, między innymi za pośrednictwem irlandzkiego programu działań, w celu zapewnienia, aby zezwolenia nie zagrażały osiągnięciu celów tych dyrektyw.

2. Irlandia dokona przeglądu, w stosownych przypadkach, warunków swojego programu działań w zakresie azotanów jak najszybciej, a najpóźniej do końca 2028 r., po wydaniu wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-531/24.

3. Od 2026 r. Irlandia wdroży środki w celu zapewnienia, aby we wszystkich gospodarstwach mleczarskich posiadających grunty rozmieszczone na większym obszarze i o bardzo wysokim zagęszczeniu zwierząt na gruntach znajdujących się najbliżej gospodarstwa, zwanych platformą dojenia, gnojowica bydła produkowana w gospodarstwie była stosowana poza platformą dojenia, na pozostałych gruntach gospodarstw lub aby miał zastosowanie niższy dozwolony limit nawozów chemicznych.

4. Najpóźniej od 1 października 2028 r. Irlandia zwiększy wymaganą pojemność przechowywania nawozu naturalnego i wody zanieczyszczonej we wszystkich gospodarstwach mleczarskich zgodnie z aktualną wiedzą odzwierciedlającą zmiany w chowie bydła mlecznego i powiązanych systemach chowu.";

2)
w art. 5 dodaje się akapit w brzmieniu:

"Od 1 stycznia 2028 r., w uzupełnieniu wymogów określonych w akapicie pierwszym, zezwolenia na obszarach, z których mają miejsce spływy do rzek Barrow, Slaney, Nore i Blackwater oraz ich dopływów, są udzielane z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 9a.";

3)
w art. 6 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 3 akapit trzeci i czwarty otrzymują brzmienie:

"Przyjmuje się program wapnowania oparty na planie zarządzania składnikami odżywczymi i powiązany z wynikami analizy gleby. W przypadku gdy wymóg dotyczący wapna określony w sprawozdaniu z analizy gleby nie przekracza 5 ton na hektar, całkowity wymóg dotyczący wapna stosuje się w ciągu dwóch lat od daty wydania tego sprawozdania. W przypadku gdy wymóg dotyczący wapna określony w sprawozdaniu z analizy gleby przekracza 5 ton na hektar, co najmniej 5 ton wapna na hektar stosuje się w ciągu dwóch lat od daty wydania tego sprawozdania.

Gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone musi być zarejestrowane w irlandzkiej krajowej bazie danych dotyczących nawozów i w pełni zgodne z instrumentem ustawowym nr 378 z 2023 r. National Fertiliser Database Regulations 2023. Gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone zgłasza również stan końcowy zapasów nawozów chemicznych i wapna w gospodarstwie na dzień 14 września każdego roku o godz. 23.59 oraz, w stosownych przypadkach, za pomocą deklaracji »Nil Closing Stock«.";

b)
dodaje się ust. 7 w brzmieniu:

"7. Dozwolone zagęszczenie zwierząt na gruntach położonych poza obszarem w promieniu 30 km od siedziby gospodarstwa rolnego posiadającego użytki zielone nie przekracza 170 kg azotu pochodzącego z nawozu naturalnego na hektar rocznie, chyba że właściwy organ stwierdzi, że można wykazać, że istnieją dowody na to, że na tych gruntach prowadzi się chów, w którym zagęszczenie jest wyższe niż 170 kg azotu pochodzącego z nawozu naturalnego na hektar rocznie.";

4)
w art. 8 dodaje się ust. 6, 7 i 8 w brzmieniu:

"6. Nie później niż do końca drugiego roku korzystania z zezwolenia podlegającego niniejszej decyzji gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone:

a) przedstawia bilans składników odżywczych obliczony przy użyciu odpowiedniej technologii oprogramowania zaakceptowanej przez właściwy organ;

b) odbywa program szkolenia w zakresie zarządzania użytkami zielonymi określony przez właściwy organ.

7. Trawę produkowaną rocznie w gospodarstwie rolnym posiadającym użytki zielone rejestruje się, przeprowadzając co roku co najmniej 20 pomiarów trawy dla każdej działki użytków zielonych, przy użyciu odpowiedniej technologii oprogramowania zaakceptowanej przez właściwy organ. Między pomiarami trawy należy robić co najmniej pięciodniowe przerwy.

8. Gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone przyjmuje co najmniej jeden z następujących środków:

a) przy cięciu żywopłotów w obrębie każdego żywopłotu należy zachować co najmniej jedno drzewo głogu/ tarniny i pozwolić mu na dojrzewanie;

b) żywopłoty utrzymuje się w cyklu co najmniej trzyletnim i tnie się je rotacyjnie w celu zapewnienia, aby niektóre części żywopłotów w gospodarstwie kwitły i produkowały owoce każdego roku.";

5)
art. 9 otrzymuje brzmienie:

"Artykuł 9

Warunek żywienia zwierząt gospodarskich

W okresie od 15 kwietnia do 30 września dopuszcza się maksymalną zawartość białka surowego wynoszącą 14 % w paszy treściwej podawanej krowom mlecznym i innemu bydłu w wieku od dwóch lat żywionym trawą. Zapisy dotyczące zawartości białka surowego w paszach treściwych są przechowywane i udostępniane na żądanie do kontroli przez właściwy organ.";

6)
dodaje się art. 9a w brzmieniu:

"Artykuł 9a

Dodatkowe warunki udzielania zezwoleń w 2028 r.

1. Od 1 stycznia 2028 r. maksymalny roczny wskaźnik nawożenia użytków zielonych nawozami chemicznymi w gospodarstwach posiadających zezwolenie zmniejsza się, tak aby od 2028 r. wskaźniki te były o 5 % niższe niż wskaźniki opublikowane w irlandzkim programie działań wdrożonym instrumentem ustawowym nr 42 z 2025 r. zatytułowanym »European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2022«, ze zmianami. Jeżeli w wyniku przeglądu norm nawożenia ustalone zostaną niższe wartości, mają one zastosowanie.

2. Od 1 stycznia 2028 r. w gospodarstwach posiadających zezwolenie nawozy chemiczne nie mogą być stosowane na użytkach zielonych w odległości do 4 metrów od jakichkolwiek wód powierzchniowych, chyba że w irlandzkim programie działań określono bardziej rygorystyczne wymogi, w którym to przypadku stosuje się te bardziej rygorystyczne wymogi. Od 1 stycznia 2028 r. nawozów organicznych, w tym obornika i wód zanieczyszczonych, nie stosuje się na gruntach na tych samych obszarach w odległości do 8 metrów wzdłuż wszelkich wód powierzchniowych i w odległości do 20 metrów od wszelkich wód powierzchniowych, gdzie grunty mają średnie nachylenie większe niż 20 % w kierunku wody, chyba że w irlandzkim programie działań określono bardziej rygorystyczne wymogi, w którym to przypadku stosuje się te bardziej rygorystyczne wymogi.";

7)
art. 11 otrzymuje brzmienie:

"Artykuł 11

Kontrole

1. Właściwe organy przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wszystkich wniosków o udzielenie zezwolenia w celu oceny pod kątem zgodności z warunkami określonymi w art. 6-9a. Jeżeli kontrola wykaże, że nie spełniono tych warunków, wniosek zostaje odrzucony, a wnioskodawca zostaje poinformowany o przyczynach odrzucenia wniosku. Każdego roku właściwe organy przeprowadzają kontrole administracyjne w zakresie użytkowania gruntów, liczby i rodzaju zwierząt gospodarskich oraz produkcji i wywozu nawozu naturalnego, dotyczące co najmniej 10 % objętych zezwoleniami gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone.

2. W oparciu o analizę ryzyka właściwe organy opracowują program inspekcji polowych o odpowiedniej częstotliwości, przeprowadzanych w objętych zezwoleniami gospodarstwach rolnych posiadających użytki zielone, biorąc pod uwagę wyniki kontroli z poprzednich lat i wyniki ogólnych kontroli wyrywkowych dotyczących przepisów transponujących dyrektywę 91/676/EWG oraz wszelkie inne informacje, które mogą wskazywać na niezgodność z warunkami określonymi w art. 6-9a. Każdego roku inspekcje polowe przeprowadza się w co najmniej 10 % objętych zezwoleniami gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, aby dokonać oceny zgodności z warunkami określonymi w art. 6-9a.

3. Jeżeli w danym roku zostanie ustalone, że objęte zezwoleniem gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone nie spełnia warunków określonych w art. 6-9a, posiadacz zezwolenia zostanie ukarany zgodnie z przepisami krajowymi i nie będzie uprawniony do uzyskania zezwolenia w kolejnym roku.

4. Właściwym organom przyznaje się niezbędne uprawnienia i środki na potrzeby sprawdzenia zgodności z warunkami zezwolenia udzielonego na mocy niniejszej decyzji w celu sprawdzenia zgodności z warunkami określonymi w art. 6-9a przed i po udzieleniu zezwolenia na mocy niniejszej decyzji.";

8)
w art. 13 akapit pierwszy dodaje się lit. j) w brzmieniu:

"j) postępy w przeprowadzaniu ocen oddziaływania na środowisko, o których mowa w art. 3a ust. 1.";

9)
art. 14 otrzymuje brzmienie:

"Niniejszą decyzję stosuje się w kontekście irlandzkiego programu działań wdrożonego instrumentem ustawowym nr 113 z 2022 r. zatytułowanym »European Union (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2022«, z późniejszymi zmianami, oraz w kontekście irlandzkiego programu działań wdrożonego instrumentem ustawowym nr 588 z 2025 r.

Niniejszą decyzję stosuje się do dnia 31 grudnia 2028 r.".

Artykuł  2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Irlandii.

Sporządzono w Brukseli dnia 22 grudnia 2025 r.

1 Dz.U. L 375 z 31.12.1991, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1991/676/oj.
2 Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2022/696 z dnia 29 kwietnia 2022 r. przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 129 z 3.5.2022, s. 37, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2022/696/oj).
3 Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1992/43/oj).
4 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2000/60/oj).
5 Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz.U. L 197 z 21.7.2001, s. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2001/42/oj).
6 Wyrok Trybunału z dnia 7 listopada 2018 r., Cooperatie Mobilisation for the Environment i in., C-293/17 i C-294/17, ECLI:EU:C:2018:882.
7 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, An Taisce, C-531/24 (OJ C, C/2024/6412, 4.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6412/oj).
8 Instrument ustawowy nr 42 z 2025 r.
9 Instrument ustawowy nr 588 z 2025 r.
10 Instrument ustawowy nr 113 z 2022 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2026.67

Rodzaj: Decyzja
Tytuł: Decyzja wykonawcza 2026/67 zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) 2022/696 przyznającą odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
Data aktu: 22/12/2025
Data ogłoszenia: 06/01/2026