Zalecenie 2026/1801 w sprawie obecności w paszy deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A, toksyn T-2 i HT-2 oraz fumonizyn
ZALECENIE KOMISJI (UE) 2026/1801z dnia 24 lipca 2026 r.w sprawie obecności w paszy deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A, toksyn T-2 i HT-2 oraz fumonizyn
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Obecność mikotoksyn deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A i toksyn T-2 i HT-2 w paszy może stanowić zagrożenie dla zdrowia zwierząt i w mniejszym stopniu dla zdrowia publicznego po przeniesieniu tych mikotoksyn z paszy do żywności pochodzenia zwierzęcego. Należy zatem zalecić monitorowanie obecności tych mikotoksyn w paszy oraz zalecenie środków w przypadku przekroczenia wartości orientacyjnych w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia zwierząt.
(2) W zaleceniu Komisji 2006/576/WE (1) zalecono państwom członkowskim zwiększenie, przy aktywnym udziale podmiotów działających na rynku pasz, monitorowania obecności mikotoksyn: deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A, fumonizyny B1 + B2 oraz toksyn T-2 i HT-2 w zbożach i produktach zbożowych przeznaczonych do żywienia zwierząt oraz w mieszankach paszowych. Ponadto zalecono wartości orientacyjne przy ocenie dopuszczalności mieszanek paszowych oraz zbóż i produktów zbożowych do żywienia zwierząt.
(3) Zalecono wartości orientacyjne dla zbóż i produktów zbożowych, biorąc pod uwagę dostępne wówczas dane dotyczące występowania tych mikotoksyn. Wartości orientacyjne dla mieszanek paszowych zalecono na podstawie wyników opinii naukowych Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności ("Urząd") w sprawie deoksyniwalenolu z dnia 2 czerwca 2004 r. (2) , zearalenonu z dnia 28 lipca 2004 r. (3), ochratoksyny A z dnia 22 września 2004 r. (4) i fumonizyn B1 + B2 z dnia 22 czerwca 2005 r. (5
(4) W 2011 r. Urząd przyjął opinię naukową w sprawie ryzyka dla zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego związanego z obecnością toksyn T-2 i HT-2 w żywności i paszy (6 . Na podstawie tej opinii w zaleceniu Komisji 2013/165/UE (7) zalecono, aby państwa członkowskie prowadziły, przy aktywnym udziale podmiotów działających na rynku pasz, monitorowanie pod kątem obecności toksyn T-2 i HT-2 w zbożach i produktach zbożowych. Zalecono orientacyjne poziomy w odniesieniu do zbóż, produktów zbożowych przeznaczonych na pasze i mieszanki paszowe, z wyjątkiem pasz dla kotów. Biorąc pod uwagę, że koty należą do najbardziej wrażliwych gatunków zwierząt, w zaleceniu 2006/576/WE zmienionym zaleceniem Komisji 2013/637/UE (8) zalecono wartość orientacyjną.
(5) W odniesieniu do deoksyniwalenolu w 2013 r. Urząd opublikował sprawozdanie naukowe na temat występowania i narażenia (9) na tę substancję, a w 2017 r. przyjął opinię w sprawie ryzyka dla zdrowia ludzi i zwierząt związanego z obecnością deoksyniwalenolu oraz jego acetylowanych i zmodyfikowanych postaci w żywności i paszy (10 . Panel ds. zanieczyszczeń w łańcuchu żywnościowym (panel CONTAM) uznał zmniejszone spożycie paszy i zmniejszenie przyrostu masy ciała za krytyczne przewlekłe niekorzystne skutki dla zwierząt gospodarskich i domowych oraz określił punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt (poziomy dawkowania, przy których nie obserwuje się szkodliwych zmian, (NOAEL) lub najniższe poziomy, przy których obserwuje się szkodliwe zmiany, (LOAEL)) w odniesieniu do tych skutków. W 2022 r. Urząd przyjął opinię w sprawie oceny informacji dotyczących toksyczności deoksyniwalenolu dla koni i drobiu (11 Obniżono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w przypadku koni, kurcząt rzeźnych i indyków.
(6) W odniesieniu do zearalenonu w 2017 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością zearalenonu i jego zmodyfikowanych postaci w paszy (12 Określono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do zwierząt gospodarskich i domowych.
(7) W odniesieniu do ochratoksyny A w 2023 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością ochratoksyny A (OTA) w paszy (13 . Określono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do świń, kurcząt rzeźnych, kur, królików i ryb roślinożernych.
(8) W odniesieniu do fumonizyn B1 + B2 w 2018 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością fumonizyn oraz ich zmodyfikowanych postaci i ukrytych postaci w paszy (14 Panel CONTAM Urzędu określił NOAEL dla bydła, świń, drobiu (kurcząt, kaczek i indyków) i koni oraz LOAEL dla ryb (ekstrapolowane z karpi) i królików. Nie można było określić punktów odniesienia dla owiec, kóz, psów, kotów i norek. W 2022 r. Urząd przyjął opinię w sprawie oceny informacji dotyczących toksyczności fumonizyn dla świń, drobiu i koni (15 . Obniżono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do drobiu i koni.
(9) W odniesieniu do toksyn T-2 i HT-2 w 2017 r. Urząd przyjął sprawozdanie naukowe dotyczące narażenia z dietą ludzi i zwierząt na toksyny T-2 i HT-2 (16) , a w 2022 r. przyjął opinię w sprawie oceny informacji dotyczących toksyczności toksyn T-2 i HT-2 dla przeżuwaczy (17 Obniżono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do owiec i krów.
(10) Biorąc pod uwagę nowsze dane dotyczące występowania oraz wyniki nowszych opinii naukowych, należy zaktualizować istniejące wartości orientacyjne, aby zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia zwierząt.
(11) Wartości orientacyjne dla materiałów paszowych należy ustalić z uwzględnieniem danych o występowaniu, uznając tym samym regionalną i wysoką zmienność z roku na rok.
(12) Wartości orientacyjne dla mieszanek paszowych pełnoporcjowych powinny opierać się na punktach odniesienia dotyczących ryzyka dla zdrowia zwierząt. Przekroczenie tych wartości orientacyjnych w mieszankach paszowych pełnoporcjowych lub mieszankach paszowych uzupełniających, z uwzględnieniem proporcji zalecanej do ich stosowania w dziennej dawce pokarmowej, może mieć niekorzystne skutki dla zdrowia zwierząt. W związku z tym zdecydowanie zaleca się, aby te wartości orientacyjne nie były przekraczane.
(13) Biorąc pod uwagę istotne zmiany wartości orientacyjnych, należy ustanowić nowe zalecenie. Należy zatem zastąpić zalecenia 2006/576/WE i 2013/165/UE,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
1) Państwom członkowskim zaleca się monitorowanie, przy aktywnym udziale podmiotów działających na rynku pasz, obecności deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A, toksyn T-2 i HT-2 i fumonizyny B1 + B2 w paszy.
2) Państwom członkowskim zaleca się zapewnienie, przy aktywnym udziale podmiotów działających na rynku pasz, jednoczesnej analizy próbek pod kątem obecności deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A, toksyn T-2 i HT-2 i fumonizyny B1 + B2, aby umożliwić ocenę stopnia współwystępowania.
3) Zaleca się, aby państwa członkowskie zapewniły stosowanie przez wszystkie podmioty działające na rynku pasz oraz rolników wartości orientacyjnych określonych w załączniku przy ocenie dopuszczalności materiałów paszowych i mieszanek paszowych przeznaczonych do żywienia zwierząt. Podmioty działające na rynku pasz powinny w swoich systemach analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP) (18) stosować orientacyjne wartości, o których mowa w załączniku, do określania granic krytycznych dla krytycznych punktów kontroli, pozwalających rozgraniczyć dopuszczalność od niedopuszczalności, w celu zapobiegania zidentyfikowanym zagrożeniom, ich eliminowania lub zmniejszenia. Podano wartości orientacyjne dla niektórych materiałów paszowych i mieszanek paszowych pełnoporcjowych.
4) W przypadku mieszanek paszowych uzupełniających zaleca się stosowanie wartości orientacyjnych dla mieszanek paszowych pełnoporcjowych, z uwzględnieniem proporcji zalecanej do ich stosowania w dziennej dawce pokarmowej. Wartość orientacyjna dla mieszanek paszowych uzupełniających nie powinna jednak być wyższa niż poziom obliczony z uwzględnieniem wartości orientacyjnej zalecanej dla materiałów paszowych oraz względnej proporcji materiałów paszowych w mieszankach paszowych uzupełniających.
5) Aby zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia zwierząt, wszystkie podmioty działające na rynku pasz i rolnicy powinni zapewnić, aby pasza przekraczająca wartości orientacyjne była wprowadzana do obrotu lub stosowana wyłącznie wtedy, gdy podmioty działające na rynku pasz i rolnicy wprowadzają środki ostrożności mające na celu ochronę zdrowia zwierząt. Zaleca się, aby państwa członkowskie przestrzegały wprowadzenia takich środków ostrożności.
6) W szczególności należy dokładnie ocenić materiały paszowe oraz mieszanki paszowe pełnoporcjowe i uzupełniające przeznaczone do wprowadzenia do obrotu, aby ustalić, czy przekraczają one wartości orientacyjne. W takim przypadku, jak przewidziano w art. 4 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 (19) , w celu zapewnienia, aby produkty te pozostawały zdrowe, w niezmienionym stanie, bez zafałszowań, przydatne do określonego celu i o właściwej jakości handlowej, należy wprowadzić odpowiednie środki, w tym dostarczyć kupującemu jasne informacje na temat zawartości mikotoksyn. Ponadto w przypadku przekroczenia wartości orientacyjnej dla mieszanek paszowych pełnoporcjowych, a także dla mieszanek paszowych uzupełniających i materiałów paszowych przeznaczonych do bezpośredniego karmienia zwierząt należy przeprowadzić ocenę ryzyka, aby zapewnić spełnienie wymogu bezpieczeństwa pasz, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (20) oraz w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 767/2009, z uwzględnieniem, w razie potrzeby, wdrożenia odpowiednich środków ograniczających ryzyko.
7) Aby umożliwić producentowi mieszanek paszowych produkcję bezpiecznej paszy, w szczególności dla bardziej wrażliwych gatunków zwierząt, zapewniając tym samym wysoki poziom ochrony zdrowia zwierząt, należy zapewnić, aby dostawcy przekazywali producentom mieszanek paszowych wystarczające informacje na temat zawartości mikotoksyn w materiałach paszowych, z uwzględnieniem istniejących umownych i pozaumownych praktyk między przedsiębiorstwami w odniesieniu do przekazywania informacji na temat specyfikacji produktu.
8) Państwom członkowskim i podmiotom działającym na rynku pasz zaleca się przekazywanie do dnia 30 czerwca każdego roku Urzędowi danych za poprzedni rok w celu zestawienia tych danych w jednej bazie danych zgodnie z wymogami wytycznych Urzędu dotyczących standardu opisu próbek (SSD) dla żywności i paszy oraz dodatkowymi szczegółowymi wymogami Urzędu w zakresie sprawozdawczości (21 .
9) Wartości orientacyjne określone w załączniku do niniejszego zalecenia należy uwzględniać od dnia 1 lipca 2027 r., z wyjątkiem wartości orientacyjnych dla materiałów paszowych: kukurydzy, sorgo, soi i słonecznika oraz ich produktów pochodnych, które należy uwzględniać od dnia 1 października 2027 r. Niniejsze zalecenie zastępuje zalecenia Komisji 2006/576/WE i 2013/165/UE z dniem 1 lipca 2027 r.
Sporządzono w Brukseli dnia 24 lipca 2026 r.
W imieniu Komisji
Olivér VÁRHELYI
Członek Komisji
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.1801 |
| Rodzaj: | zalecenie |
| Tytuł: | Zalecenie 2026/1801 w sprawie obecności w paszy deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A, toksyn T-2 i HT-2 oraz fumonizyn |
| Data aktu: | 2026-07-24 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-28 |
| Data wejścia w życie: | 2026-07-24 |