Rezolucja 2026/1585 zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2024, sekcja V - Trybunał Obrachunkowy
REZOLUCJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO (UE) 2026/1585z dnia 29 kwietnia 2026 r.zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2024, sekcja V - Trybunał Obrachunkowy
- uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2024, sekcja V - Trybunał Obrachunkowy,
- uwzględniając art. 102 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A10-0052/2026),
A. mając na uwadze, że w ramach procedury udzielania absolutorium organ udzielający absolutorium pragnie podkreślić szczególne znaczenie dalszego wzmacniania legitymacji demokratycznej instytucji Unii dzięki zwiększaniu przejrzystości i rozliczalności oraz wdrażaniu koncepcji budżetowania celowego i właściwego zarządzania zasobami ludzkimi;
B. mając na uwadze, że Trybunał Obrachunkowy ("Trybunał") jest zewnętrznym kontrolerem Unii, któremu powierzono ocenę - w drodze niezależnego, profesjonalnego i skutecznego audytu - gospodarności, skuteczności, wydajności, legalności i prawidłowości działań Unii w celu poprawy rozliczalności, przejrzystości i zarządzania finansami, co powinno przyczynić się do zwiększenia zaufania obywateli oraz skutecznego reagowania na obecne i przyszłe wyzwania stojące przed Unią;
C. mając na uwadze, że z zastrzeżeniem art. 287 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) od zamknięcia roku budżetowego 1987 rachunki dochodów i wydatków Trybunału są corocznie kontrolowane przez niezależnego audytora zewnętrznego, a od sprawozdania za rok budżetowy 1992 sprawozdania audytora zewnętrznego są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;
D. mając na uwadze, że roczne sprawozdanie z działalności sekretarza generalnego Trybunału, którego celem, zgodnie z art. 74 ust. 9 rozporządzenia finansowego, jest dostarczenie informacji na temat zarządzania zasobami, w tym systemami, oraz na temat wydajności i skuteczności systemów kontroli wewnętrznej Trybunału, zapewnia rozliczalność kierownictwa wobec władz budżetowych;
E. mając na uwadze, że funkcjonując w przejrzysty i niezależny sposób, Trybunał przyczynia się do demokratycznego nadzoru, debaty publicznej i należytego zarządzania finansami Unii;
F. mając na uwadze, że Trybunał zajął stanowisko, zgodnie z którym do oceny zarządzania Unią, jego rozliczalności i przejrzystości oraz jakości i wiarygodności przekazywanych informacji i danych dotyczących wdrażania polityk Unii najlepszym rozwiązaniem byłoby powierzenie Trybunałowi mandatu do kontrolowania wszystkich instytucji, organów, urzędów i agencji Unii utworzonych na mocy traktatów oraz wszystkich struktur międzyrządowych o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania Unii; mając na uwadze, że Parlament zdecydowanie popiera Trybunał i z zadowoleniem przyjąłby inicjatywy, które wzmocniłyby zdolność Trybunału do wypełniania jego mandatu;
1. zauważa, że budżet Trybunału jest objęty działem 7 WRF "Europejska administracja publiczna", którego budżet w 2024 r. sięgnął 13,3 mld EUR (co stanowi 6,9 % łącznych wydatków z budżetu Unii); zwraca uwagę, że budżet Trybunału o wartości blisko 0,2 mld EUR stanowi około 1,5 % całkowitych wydatków administracyjnych Unii;
2. zwraca uwagę, że Trybunał w swoim sprawozdaniu rocznym za rok budżetowy 2024 ("sprawozdanie Trybunału") zbadał próbę 70 transakcji w dziale "Administracja", czyli tyle samo co w 2023 r.; zwraca uwagę, że Trybunał stwierdził, iż wydatki administracyjne obejmują wydatki na zasoby kadrowe (w tym na emerytury i renty), które w 2024 r. stanowiły około 69 % wszystkich wydatków administracyjnych, oraz wydatki na budynki, wyposażenie, energię, telekomunikację i informatykę (IT), a z kontroli prowadzonych od wielu lat przez Trybunał wynika, iż zasadniczo są to wydatki obarczone niskim ryzykiem;
3. zauważa, że na 70 zbadanych transakcji błędy wystąpiły w 16 (23 %), lecz na podstawie trzech skwantyfikowanych błędów Trybunał szacuje, iż poziom błędu znajduje się poniżej progu istotności;
4. zwraca uwagę, że kontrolę rocznych sprawozdań finansowych Trybunału przeprowadza niezależny audytor zewnętrzny w celu zapewnienia takich samych zasad przejrzystości, rozliczalności i niezależności, jakie Trybunał stosuje do kontrolowanych przez siebie jednostek;
5. z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie specjalne Trybunału nr 24/2024 oraz zawarte w nim ustalenia i zalecenia dotyczące ram zatrudnienia w służbie cywilnej Unii; przypomina, że uważa za istotne przeprowadzenie bardziej szczegółowego dochodzenia w sprawie wydatków administracyjnych, i ponawia swój apel, by Trybunał uwzględnił w swojej pracy kompleksowe dane dotyczące wszystkich instytucji, tak aby zapewnić podstawę dla spójnej procedury udzielania absolutorium; zwraca się do Trybunału o informowanie organu udzielającego absolutorium na bieżąco o wszelkich inicjatywach w tej sprawie;
6. zwraca uwagę na ogłoszenie Trybunału z 1 października 2025 r. dotyczące wprowadzenia, począwszy od roku budżetowego 2025, zmienionego podejścia do audytu wspólnych przedsięwzięć; zauważa, że zmiana ta została spowodowana między innymi ograniczeniami kadrowymi oraz zaprzestaniem prowadzenia audytów wspólnych przedsięwzięć w ramach programu "Horyzont Europa" przez Służbę Audytu Wewnętrznego Komisji, która wcześniej przeprowadzała taki audyt, co ograniczyło dostępność uzupełniającego poświadczenia audytowego; zauważa ponadto, że nowe podejście przewiduje odpowiednią wielkość próby audytowej, konsolidację prac audytowych we wszystkich wspólnych przedsięwzięciach oraz wydawanie dwóch odrębnych poświadczeń wiarygodności, wspieranych dodatkowymi sprawozdaniami tematycznymi i specjalnymi; wzywa Trybunał do dopilnowania, aby zmieniona metodyka została wdrożona w odpowiednim terminie i aby nadal spełniała najwyższe standardy jakości audytu, wiarygodności i pewności na potrzeby ochrony interesów finansowych Unii;
Zarządzanie budżetem i finansami
7. zauważa, że całkowity budżet Trybunału (środki C1) na 2024 r. wyniósł 185 655 890 EUR, co stanowi wzrost o 6,05 % w porównaniu z 175 059 922 EUR w 2023 r.; zwraca uwagę, że wzrost ten wynikał przede wszystkim z dostosowań wynagrodzeń; zauważa, że w 2024 r. 89,50 % środków (wzrost z 88,50 % w 2023 r.) przeznaczono na członków i personel, natomiast 10,50 % przeznaczono na budynki, wyposażenie oraz wydatki różne (spadek z 11,60 % w 2023 r.);
8. zauważa, że wskaźniki wykonania środków na zobowiązania i środków na płatności w 2024 r. pozostały wysokie, niemal na tym samym poziomie co w 2023 r., podczas gdy wskaźnik wykorzystania środków wyniósł 97,30 %, a płatności stanowiły 94,81 % całkowitych zobowiązań w 2024 r.; odnotowuje wzrost kwoty anulowanych środków na koniec roku z około 3,4 mln EUR w 2023 r. do 4,4 mln EUR w 2024 r.; wyraża uznanie dla Trybunału za utrzymanie w 2024 r. średniego czasu płatności faktur poniżej 11 dni; zachęca Trybunał do utrzymania ścisłej dyscypliny wydatków, dalszego priorytetowego traktowania efektywności operacyjnej i większego ograniczenia umorzeń na koniec roku, a tym samym poprawy efektywności i optymalnego wykorzystania jego środków;
9. zauważa, że Trybunał regularnie przeprowadzał w ciągu roku przeglądy budżetu, które w 2024 r. skutkowały 29 przesunięciami budżetowymi na łączną kwotę około 4,5 mln EUR, w porównaniu z około 5,7 mln EUR w 2023 r.; zwraca uwagę, że przesunięcia te były konieczne w celu wzmocnienia linii budżetowych związanych między innymi z projektami IT (+ 20,28 %), zagospodarowaniem pomieszczeń służbowych (+ 560,18 %) oraz wyposażeniem i instalacjami technicznymi (73,53 %); zauważa, że zgodnie z odpowiedziami Trybunału na pytania zawarte w kwestionariuszu przedstawionym przez Komisję Kontroli Budżetowej w ramach procedury udzielenia absolutorium z wykonania budżetu za 2024 r. ("kwestionariusz") przegrupowania środków były również konieczne ze względu na wyższy niż zakładano poziom inflacji i wynikającą z tego indeksację cen, która miała wpływ na nowe i istniejące umowy;
10. zauważa, że zgodnie z kwestionariuszem skutki nielegalnej rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie były odczuwalne w Trybunale w postaci wzrostu - napędzanego inflacją - kosztów towarów, usług i logistyki w 2024 r.; z zadowoleniem przyjmuje środki wprowadzone przez Trybunał w celu przeciwdziałania tym skutkom przez prowadzenie bardziej szczegółowych wstępnych analiz rynkowych, aby zapewnić realistyczne planowanie i skuteczne zamówienia; ponadto z zadowoleniem odnotowuje, że koszty Trybunału związane ze zużyciem energii (pozycja budżetowa 2 0 2 4) znacząco spadły - z 1 556 671 EUR w 2023 r. do 887 827 EUR w 2024 r. - głównie z powodu obniżenia stałej ceny energii elektrycznej, zgodnie z umową międzyinstytucjonalną z dostawcą; uznaje potrzebę usprawnienia zarządzania budżetem przez wszystkie instytucje Unii, w tym przez uwzględnianie wahania cen, zwłaszcza w sektorze energetycznym, przy zawieraniu umów z dostawcami usług;
11. zauważa, że zobowiązania na łączną kwotę około 9,9 mln EUR w ramach tytułu 1 budżetu oraz około 8,4 mln EUR w ramach tytułu 2 budżetu zostały automatycznie przeniesione z 2024 r. na 2025 r. w celu pokrycia kosztów związanych między innymi z podróżami służbowymi, szkoleniami i tłumaczeniami pisemnymi; zauważa, że kwotę 602 000 EUR przeniesiono w drodze decyzji, przy czym kwota ta jest związana z przesunięciem budżetowym zatwierdzonym przez władzę budżetową na wymianę wind w budynku K1 Trybunału;
12. zwraca uwagę, że zaplanowane środki budżetowe (C1) na podróże służbowe członków i personelu Trybunału wyniosły 2 860 000 EUR w 2024 r. (wzrost z 2 722 000 EUR w 2023 r.); zauważa, że z tych środków zaciągnięto zobowiązania na kwotę 2 469 344 EUR, z czego 2 184 344 EUR wypłacono (tj. wskaźnik wykonania 88,46 %) w 2024 r.;
13. z zadowoleniem zauważa, że - zgodnie z kwestionariuszem - jeśli chodzi o pozycję budżetową Trybunału dotyczącą publikacji, zaplanowane środki budżetowe spadły z 810 000 EUR w 2014 r. do 300 000 EUR w 2024 r. w związku ze zwiększeniem wewnętrznej produkcji sprawozdań oraz wirtualnej promocji publikacji; zwraca uwagę, że szacunki Trybunału dotyczące tej pozycji budżetowej uległy dalszemu obniżeniu w kolejnych latach budżetowych; zauważa ponadto tendencję Trybunału do zmniejszania budżetu na tłumaczenie ustne oraz na usługi ekspertów (konsultacje, badania itp.), a także plan wycofania stacjonarnej telefonii w celu wygenerowania dalszych oszczędności;
14. z zadowoleniem przyjmuje, zgodnie z odpowiedzią Trybunału na różne kwestie poruszone przez organ udzielający absolutorium w kontekście procedury udzielenia absolutorium za 2023 r. ("sprawozdanie uzupełniające"), trwające prace Trybunału nad zmianą wytycznych dotyczących podróży służbowych, aby w sposób proaktywny (tj. na etapie przygotowania podróży) uwzględniać między innymi oszczędności kosztowe oraz sposoby minimalizowania wpływu na środowisko; zachęca Trybunał do dalszego informowania organu udzielającego absolutorium o postępach w tym zakresie;
15. z zadowoleniem odnotowuje, że audytor zewnętrzny oświadczył, że przydzielone środki zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz że procedury kontroli wprowadzone przez urzędników zatwierdzających zapewniały niezbędne gwarancje zgodności operacji finansowych z obowiązującymi zasadami i przepisami;
16. podkreśla, że Europejski Trybunał Obrachunkowy jest zewnętrznym kontrolerem Unii i fundamentem niezależnej odpowiedzialności finansowej za budżet Unii; podkreśla, że w kontekście bezprecedensowego wzrostu wydatków Unii, skali operacji zaciągania pożyczek i poziomu komplikacji nowych instrumentów finansowych Trybunał musi dysponować zasobami współmiernymi do skali i złożoności jego mandatu kontrolnego; popiera dyscyplinujące podejście Trybunału do wydatków; zwraca się do władz budżetowych, aby zatwierdzając budżet w przyszłości, zadbały o zagwarantowanie Trybunałowi odpowiednich zasobów do kontrolowania szybko rozwijającej się architektury finansowej Unii;
Zarządzanie wewnętrzne, wyniki i kontrola wewnętrzna
17. zauważa, że Trybunał spędził łącznie 3 176 dni w państwach członkowskich oraz poza Unią, w porównaniu z 4 897 dniami w 2023 r., oraz 1 244 dni w instytucjach, agencjach i organach Unii, a także w innych organizacjach międzynarodowych i prywatnych firmach audytorskich, w porównaniu z 1 370 dniami w 2023 r.;
18. zauważa, że w 2024 r. Trybunał przedstawił 2 sprawozdania roczne, 3 specjalne sprawozdania roczne, 28 sprawozdań specjalnych, 4 przeglądy oraz 3 opinie, tj. łącznie 40 dokumentów (w porównaniu z 45 dokumentami w 2023 r.); z zadowoleniem przyjmuje, że w 2024 r. Trybunał skoncentrował się w swoich sprawozdaniach specjalnych i przeglądach na pilnych wyzwaniach stojących przed Unią w kluczowych obszarach, takich jak instrumenty finansowe w polityce spójności, przejrzystość unijnego finansowania przyznawanego organizacjom pozarządowym, organy Unii przeciwdziałające nadużyciom finansowym, bezpieczeństwo dostaw gazu, inwestycje w sztuczną inteligencję (AI), przystosowanie do zmiany klimatu, absorpcja środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ("RRF"), działania na rzecz osiągnięcia zerowej emisji w transporcie drogowym, wsparcie dla uchodźców w Turcji oraz unijna polityka przemysłowa w zakresie wodoru; z zadowoleniem przyjmuje również planowane przez Trybunał sprawozdania dotyczące RRF w obszarach takich jak przejrzystość i identyfikowalność, a także dotyczące unijnej architektury i strategii w walce z nadużyciami finansowymi oraz wsparcia Unii dla Ukrainy, Mołdawii i Gruzji; odnotowuje poprawę w zakresie zadowolenia zainteresowanych stron z pracy Trybunału, przy czym przeprowadzone w 2024 r. badanie wykazało, że 89 % respondentów (wzrost z 85 % w 2023 r.) uznało sprawozdania Trybunału za przydatne, a 82 % (wzrost z 78 %) uznało, że praca Trybunału ma znaczenie;
19. wzywa Trybunał do przedstawiania bardziej szczegółowych i systematycznych ocen efektów mnożnikowych programów finansowanych przez Unię dla państw członkowskich, zarówno tych o wysokich, jak i tych o niskich wskaźnikach absorpcji funduszy unijnych; podkreśla, że kompleksowa analiza gospodarczych, społecznych, administracyjnych i terytorialnych skutków takich efektów mnożnikowych, w tym skutków transgranicznych i dystrybucyjnych, wzmocniłaby ocenę długoterminowych skutków, wartości dodanej i zrównoważonego charakteru wydatków Unii oraz wspierałaby bardziej świadome kształtowanie polityki zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym;
20. zauważa, że Trybunał dysponuje zestawem kluczowych wskaźników efektywności służących do pomiaru postępów w realizacji jego celów strategicznych, zgodnie ze strategią Trybunału na lata 2021-2025; zwraca uwagę na cele strategiczne Trybunału na 2024 r., obejmujące poprawę rozliczalności, przejrzystości i mechanizmów kontroli, ukierunkowanie działań na obszary i tematy, w których kontrole mogą przynosić największą wartość dodaną, oraz zapewnienie solidnej wiarygodności kontroli w wymagającym i zmieniającym się otoczeniu; zachęca Trybunał do przedstawiania w przyszłości w sposób zbiorczy (w formie tabeli) swoich kluczowych wskaźników efektywności, stopnia osiągniętego postępu oraz wyznaczonych celów; wzywa Trybunał do dalszego rozwijania kluczowych wskaźników efektywności w oparciu o wyniki i rezultaty polityki europejskiej w celu jasnego pomiaru wpływu polityki prowadzonej przez Komisję;
21. zwraca się do Trybunału o skonsolidowanie swoich ustaleń w formie analizy porównawczej wyników oraz o opracowanie metodyki "kompasu wyników" w odniesieniu do programów unijnych; uważa, że taki instrument, przy poszanowaniu różnorodności strategii politycznych, zapewniłby organowi udzielającemu absolutorium, decydentom i ogółowi społeczeństwa jasne wytyczne dotyczące tego, które programy skutecznie wykorzystują zasoby, a które nadają się do zakończenia lub zasadniczej restrukturyzacji;
22. docenia to, że Trybunał mierzy stopień realizacji swoich zaleceń w oparciu o monitorowanie ich realizacji prowadzone przez jego kontrolerów; zauważa, że w 2024 r. Trybunał przeanalizował zalecenia skierowane do Komisji i innych instytucji w sprawozdaniach opublikowanych w 2020 r.; zwraca uwagę, że 93 % spośród 19 zaleceń zawartych w rocznym sprawozdaniu Trybunału za 2020 r. oraz 88 % spośród 186 zaleceń zawartych w sprawozdaniach specjalnych Trybunału dotyczących 2020 r. zostało wdrożonych w pełni, w przeważającej mierze bądź częściowo;
23. zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem uzupełniającym Komisja zgodziła się przekazywać Trybunałowi ręcznie pozyskiwane dane z narzędzia ARACHNE; ubolewa jednak nad tym, że dostęp Trybunału do FENIX, narzędzia sprawozdawczego dotyczącego RRF, pozostaje kwestią nierozstrzygniętą, przy czym Komisja przyznała Trybunałowi częściowy dostęp jedynie do niektórych modułów FENIX, a informacje w nim zawarte nie są terminowo uaktualniane; z zadowoleniem odnotowuje zgłaszany wzrost liczby użytkowników Trybunału posiadających dostęp do FENIX; popiera jednak wniosek Trybunału skierowany do Komisji o przyznanie Trybunałowi pełnego dostępu w możliwie najkrótszym terminie; przypomina, że Dyrekcja Generalna Komisji ds. Gospodarczych i Finansowych starała się udzielić Trybunałowi dostępu do akt FENIX w terminie dwóch tygodni od zatwierdzenia wniosku o płatność; jest jednak zaniepokojony faktem, że w praktyce termin ten w wielu przypadkach nie jest dotrzymywany oraz że w niektórych przypadkach wystąpiły opóźnienia wynoszące nawet dwa i pół miesiąca, co znacznie spowalnia przekazywanie ustaleń Trybunału lub osłabia skuteczność i terminowość jego prac kontrolnych, w szczególności w odniesieniu do wydatków wysokiego ryzyka, takich jak RFF; przypomina w związku z tym Komisji, że zgodnie z art. 263 rozporządzenia finansowego ma obowiązek zapewnić Trybunałowi kompleksowy dostęp do wszystkich odpowiednich systemów i baz danych (w tym między innymi ARACHNE, FENIX i ARES); wzywa zatem Komisję do niezwłocznego zaradzenia tej sytuacji, między innymi poprzez zawarcie wiążącego porozumienia międzyinstytucjonalnego zapewniającego Trybunałowi pełny i systematyczny dostęp w czasie rzeczywistym do wszystkich odpowiednich baz danych, w tym ARACHNE i FENIX; zwraca się do Trybunału o poinformowanie organu udzielającego absolutorium o osiągniętych konkretnych usprawnieniach;
Zasoby ludzkie, równość i dobrostan pracowników
24. zwraca uwagę, że na koniec 2024 r. Trybunał zatrudniał 961 pracowników (spadek z 969 w 2023 r.), w tym pracowników zatrudnionych na czas określony (192 w 2024 r., spadek z 204 w 2023 r.), pracowników kontraktowych (84 w 2024 r., spadek z 86 w 2023 r.) oraz oddelegowanych ekspertów krajowych (26 w 2024 r., tyle samo co w 2023 r.); przypomina o znaczeniu oferowania pracownikom umów na czas nieokreślony w celu utrzymania kompetencji, zapewnienia ciągłości oraz produktywnego i stabilnego środowiska pracy;
25. zauważa, że w 2024 r. 54 % personelu Trybunału stanowiły kobiety (wzrost z 53 % w 2023 r.), a 46 % mężczyźni; ubolewa nad faktem, że kobiety stanowią jedynie 30 % kadry kierowniczej wyższego szczebla w Trybunale, tyle samo co w 2023 r.; ubolewa ponadto nad spadkiem odsetka kobiet na stanowiskach kierowniczych średniego szczebla z 40 % do 37,30 % w 2023 r.; przypomina, że równość płci jest zasadą wynikającą z traktatów, którą powinny respektować wszystkie instytucje, oraz zachęca Trybunał do kontynuowania wysiłków na rzecz promowania równowagi płci na stanowiskach kierowniczych średniego i wyższego szczebla;
26. zauważa, że zgodnie z kwestionariuszem w 2024 r. Trybunał zatrudniał 64 stażystów, z których 59 otrzymywało miesięczne stypendium; z zadowoleniem przyjmuje nowy program Trybunału zatytułowany "TraineEca Career Development", którego celem jest oferowanie możliwości zatrudnienia najbardziej zasłużonym stażystom; zwraca ponadto uwagę na plan Trybunału dotyczący oferowania specjalnych staży w obszarze sztucznej inteligencji dla świeżo upieczonych absolwentów uczelni i doktorantów w tej dziedzinie; ponownie podkreśla, że staże powinny być płatne zgodnie z rezolucją Parlamentu z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie wysokiej jakości staży w Unii (2020/2005(INL)); Parlament zaapelował w niej o wynagradzanie wszystkich stażystów w Unii; podkreśla, że bezpłatne staże stanowią formę wyzysku młodych pracowników i barierę dla równych szans;
27. zwraca uwagę, że zgodnie z kwestionariuszem w 2024 r. rekrutacja urzędników nadal stanowiła wyzwanie dla Trybunału ze względu na ograniczoną atrakcyjność Luksemburga jako miejsca pracy lub brak zainteresowania stanowiskami w obszarze audytu i kontroli wśród młodych pracowników; z zadowoleniem zauważa, że Trybunał zajął się tą kwestią przez organizowanie regularnych procedur naboru ukierunkowanych na stażystów Trybunału, organizowanie konkursów wewnętrznych w celu zatrzymania najbardziej wyróżniających się talentów oraz intensyfikację działań informacyjnych; zachęca Trybunał do kontynuowania tych starań, aby zabezpieczyć ciągłość jego działalności; uznaje w tym kontekście, że potrzebna jest klauzula konkursowa, aby umożliwić również organizowanie konkursów EPSO (Europejski Urząd Doboru Kadr) wyłącznie dla Luksemburga; wyraża uznanie dla Trybunału za przystąpienie do porozumienia międzyinstytucjonalnego, na mocy którego pracownicy rekrutowani przez instytucje Unii z siedzibą w Luksemburgu od 2025 r. otrzymują dodatek mieszkaniowy w celu zrekompensowania wysokich kosztów utrzymania w Luksemburgu;
28. jest świadomy, że Trybunał nie odgrywa żadnej roli w procesie wyboru członków na podstawie art. 286 ust. 2 TFUE; przypomina jednak, że wśród członków Trybunału nadal występuje znaczna nierównowaga płci, ponieważ spośród 27 członków jedynie 10 stanowią kobiety; ubolewa, że niektóre z państw członkowskich nigdy nie mianowały do Trybunału kobiety; ponownie wzywa państwa członkowskie do brania pod uwagę potrzeby równowagi płci przy zgłaszaniu kandydatów, dążąc do bardziej zrównoważonego i reprezentatywnego składu Trybunału, przy jednoczesnym zapewnieniu, że nominacje będą nadal opierały się na kryteriach osiągnięć, kwalifikacji i niezależności;
29. nadal wyraża ubolewanie z powodu praktyki Rady polegającej na mianowaniu członków Trybunału mimo ich odrzucenia przez Parlament; ponawia apel o zmianę procedury nominacyjnej i przyznanie Parlamentowi wiążącej roli w ocenie kwalifikacji kandydatów do Trybunału;
30. docenia rozbudowany system telepracy oferowany przez Trybunał w celu ograniczania trudności rekrutacyjnych - do 10 dni w miesiącu, z czego 5 dni można przepracować zdalnie spoza miejsca zatrudnienia, przy limicie 30 dni rocznie; zauważa, że zgodnie z kwestionariuszem Trybunał w 2024 r. zmienił zasady pracy hybrydowej, uwzględniając między innymi otrzymane informacje zwrotne; zachęca Trybunał do przeprowadzania regularnych kontroli, aby zapewnić przestrzeganie tych zasad; z zadowoleniem odnotowuje, że zgodnie z kwestionariuszem Trybunał podejmuje różnorodne działania w celu zapewnienia dobrostanu fizycznego i psychicznego pracowników;
31. zauważa wzrost zarówno wskaźnika wakatów, jak i wskaźnika rotacji; ten drugi wskaźnik wzrósł z 6,60 % w 2023 r. do 7,90 % w 2024 r., a wskaźnik wakatów - z 2,27 % do 2,49 %, przy czym wskaźnik rotacji oznacza liczbę pracowników odchodzących w stosunku do ogółu pracowników;
32. zauważa, że wśród personelu Trybunału niedostatecznie reprezentowanych jest kilka narodowości, w szczególności z nordyckich państw członkowskich; zwraca uwagę, że istnieje ryzyko dalszego pogorszenia tej sytuacji ze względu na starzenie się personelu i brak rekrutacji kandydatów z tych państw członkowskich; przypomina o powtarzających się wysiłkach Trybunału na rzecz zaradzenia tej nierównowadze przez zwiększanie rozgłosu wokół konkursów Trybunału oraz ogłoszeń o wolnych stanowiskach w państwach członkowskich o znacząco niedostatecznej reprezentacji, współpracę z członkami Trybunału w zakresie rozpowszechniania ogłoszeń oraz docieranie do potencjalnych kandydatów poprzez udział w targach pracy w niektórych państwach członkowskich; zauważa ponadto, że zgodnie ze sprawozdaniem uzupełniającym Trybunał opracował również plan działania obejmujący 10 działań na najbliższe 5 lat, mający na celu zaradzenie obecnemu niedostatecznemu poziomowi reprezentacji niektórych państw członkowskich; zachęca Trybunał do dalszego informowania organu udzielającego absolutorium o postępach we wdrażaniu tego planu działania oraz o rezultatach jego realizacji;
33. przypomina, że na koniec 2023 r. obsadzono wszystkie 29 dodatkowych stanowisk (pracownicy zatrudnieni na czas określony) wymaganych do przeprowadzenia audytu kwoty 723,8 mld EUR z RRF; rozumie jednak, że istotność, złożoność i wysokie kwoty RRF oraz szybkie uruchamianie środków z tego instrumentu nadal stanowią wyzwanie oraz że obecne zasoby nie są wystarczające, aby w sposób systematyczny zapewniać zgodność wydatków w ramach RRF z przepisami unijnymi i krajowymi oraz aby sprostać zwiększonej aktywności Unii; wyraża jednak uznanie dla działań podejmowanych dotychczas przez Trybunał w celu realizacji jego obowiązków związanych z RRF pomimo niewystarczających zasobów; popiera w tym kontekście wniosek Trybunału o przekształcenie 29 stanowisk pracowników zatrudnionych na czas określony na potrzeby audytów związanych z RRF w stanowiska stałe; podkreśla, że należy dopilnować, aby Trybunał dysponował odpowiednio licznym personelem oraz odpowiednią infrastrukturą, tak by mógł pełnić zarówno powierzony mu mandat, jak i dodatkowe obowiązki wynikające z przyszłych instrumentów finansowania opartych na wynikach, w tym wieloletnich ram finansowych;
34. odnotowuje z uznaniem, że w 2024 r. Trybunał przekroczył założoną wartość docelową w zakresie szkoleń zawodowych wynoszącą pięć dni szkoleń pozajęzykowych rocznie w przypadku kontrolerów, zgodnie z zaleceniami Międzynarodowej Federacji Księgowych, oraz dwa dni w przypadku pozostałych pracowników (odpowiednio 5,8 i 3,9);
35. zauważa, że w 2024 r. średnia nieobecność z powodu choroby wynosiła 9,9 dni na pracownika, czyli niemal tyle samo co w 2023 r.; zauważa ponadto, że w 2024 r. trzech pracowników (w porównaniu z czterema w 2023 r.) było nieobecnych z powodu długotrwałej choroby, którą określono jako trwającą ponad 200 dni w roku;
36. zauważa, że w 2024 r. zgłoszono 13 przypadków wypalenia zawodowego, w porównaniu z 7 przypadkami w 2023 r.; z zaniepokojeniem odnotowuje znaczny wzrost zgłoszonych przypadków wypalenia zawodowego w 2024 r.; wzywa Trybunał do przeprowadzenia dogłębnej analizy przyczyn tego znacznego wzrostu, w tym pod kątem rozkładu obciążenia pracą, czynników organizacyjnych i ryzyka strukturalnego, oraz do włączenia ustaleń opartych na dowodach do praktyk planowania zasobów ludzkich i zarządzania nimi w celu skutecznego zapobiegania wypaleniu zawodowemu i poprawy środowiska pracy; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał podjął szereg kroków w celu zmniejszenia ryzyka wypalenia zawodowego, wprowadzając pełny program dotyczący dobrostanu, oferując szkolenia poświęcone odporności, publikując i wdrażając wytyczne dotyczące powrotu do pracy po długotrwałym zwolnieniu chorobowym, wciąż oferując pierwszą pomoc w zakresie zdrowia psychicznego oraz zapewniając pracownikom wsparcie finansowe poprzez pokrycie kosztów 10 sesji z udziałem wybranego przez nich psychologa; zauważa w szczególności, że w 2024 r. Trybunał zorganizował 4 obowiązkowe szkolenia dla kierowników, skoncentrowane na dobrostanie pracowników, wynikach, równowadze między życiem zawodowym a prywatnym oraz zapobieganiu wypaleniu zawodowemu;
37. wyraża uznanie dla działań uświadamiających, ankiet i szkoleń, jakie Trybunał proponował swoim pracownikom, członkom lub obu tym grupom w 2024 r. na temat swojej polityki dotyczącej przeciwdziałania molestowaniu i poszanowania w miejscu pracy; z niepokojem zauważa, że w 2024 r. przeprowadzono jedno dochodzenie administracyjne w związku z zarzutami molestowania seksualnego i psychicznego; zakończyło się ono podjęciem działań dyscyplinarnych po stwierdzeniu niewłaściwego zachowania osoby objętej dochodzeniem;
38. zwraca uwagę, że zgodnie z kwestionariuszem Trybunał podjął w 2024 r. wiele działań - zgodnie z planem działania dotyczącym różnorodności i włączenia społecznego na lata 2021-2025 - w różnych obszarach, takich jak rekrutacja, szkolenia, rozwój kariery, warunki pracy oraz podnoszenie świadomości wśród pracowników; zauważa, że Trybunał uwzględnia różnorodność i włączenie społeczne w procesach zarządzania wynikami, oceny, certyfikacji i awansów, jak również w programach szkoleniowych, przy czym w 2024 r. 13 kierowników dobrowolnie wzięło udział w ocenie w zakresie różnorodności i włączenia społecznego; z zadowoleniem przyjmuje specjalistyczne szkolenie zatytułowane "Women managers rise up: skilling for success" [Menedżerki do boju: umiejętności niezbędne do osiągnięcia sukcesu], zorganizowane przez Trybunał w celu zachęcania kobiet do podejmowania ról kierowniczych; z zadowoleniem przyjmuje ponadto nowe programy działań pozytywnych Trybunału skierowane do stażystów i pracowników kontraktowych, ukierunkowane na osoby z niepełnosprawnościami, przy czym dwa staże rocznie proponuje się osobom z uznaną niepełnosprawnością; z zadowoleniem odnotowuje, że w 2024 r. Trybunał zorganizował czwarty tydzień świadomości na temat niepełnosprawności, podczas którego zaprezentowano nowy plan działania w zakresie niepełnosprawności, podkreślający wysiłki Trybunału na rzecz miejsca pracy bardziej sprzyjającego włączeniu; z zadowoleniem odnotowuje również, że Trybunał publikuje śródokresowe przeglądy swojego planu działania dotyczącego różnorodności i włączenia społecznego w celu zapewnienia przejrzystości i zaangażowania w całej organizacji;
Ramy etyczne i przejrzystość
39. podkreśla kluczową rolę Trybunału jako niezależnego zewnętrznego audytora Unii i strażnika jej finansów, co wymaga od Trybunału przestrzegania najwyższych standardów uczciwości, profesjonalizmu i rozliczalności, a także zasady wzajemnej szczerej współpracy między instytucjami Unii, przy jednoczesnym pełnieniu roli instytucji wzorcowej i wiarygodnej oraz wzbudzającej zaufanie; przypomina, że zgodnie z art. 285 TFUE członkowie Trybunału muszą działać w sposób w pełni niezależny i przestrzegać najściślejszych zasad etyki, wykazując się uczciwością, obiektywizmem, profesjonalnym postępowaniem, godnością, zaangażowaniem i lojalnością;
40. odnotowuje z zaniepokojeniem odmowę Trybunału dotyczącą uchylenia immunitetu jego byłego prezesa oraz decyzję Trybunału o odrzuceniu wniosku Prokuratury Europejskiej (EPPO) o zezwolenie na przesłuchanie kilku pracowników Trybunału w ramach toczącego się postępowania karnego; odnotowuje, na podstawie sprawozdania uzupełniającego, że Trybunał nie uchylił tego immunitetu, ponieważ EPPO nie przekazała Trybunałowi wystarczających informacji umożliwiających zrozumienie, o jakie działania osoby zainteresowane są oskarżane oraz w jakim zakresie działania te mogłyby stanowić czyn zabroniony, oraz że Trybunał powołuje się na orzecznictwo jako część obowiązujących ram prawnych na poparcie tego stanowiska; zauważa, że 10 lutego 2025 r. EPPO wniosła skargę (sprawa T-99/25) do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) na podstawie art. 263 ust. 4 TFUE przeciwko decyzji Trybunału o odrzuceniu wniosku EPPO o zezwolenie na przesłuchanie kilku pracowników Trybunału w ramach toczącego się postępowania karnego; zwraca ponadto uwagę, że wspomniane odwołanie nie podważało decyzji o nieuchyleniu immunitetu osób, których dotyczy sprawa; podkreśla, że obowiązek lojalnej współpracy instytucji Unii wymaga, aby zgody na przesłuchanie pracowników w charakterze świadków w dochodzeniach karnych odmawiano wyłącznie w ściśle wyjątkowych okolicznościach; domaga się, by Trybunał wyjaśnił kryteria stosowane przy podejmowaniu decyzji w sprawie wniosków EPPO oraz zadbał o to, aby takie decyzje nie były postrzegane jako utrudniające dochodzenia sądowe; wzywa Trybunał do utrzymania wysokiego poziomu przejrzystości i rozliczalności we współpracy z EPPO oraz z innymi organami Unii odpowiedzialnymi za zwalczanie nadużyć finansowych i nieprawidłowości oraz do dopilnowania, aby nie powoływano się na immunitet w celu utrudniania zgodnych z prawem postępowań sądowych;
41. odnotowuje, że w 2024 r. nie zgłoszono żadnych przypadków sygnalizowania nieprawidłowości w Trybunale; zauważa ponadto, że w 2023 r. Trybunał rozpoczął proces aktualizacji swoich przepisów dotyczących prowadzenia dochodzeń administracyjnych i postępowań dyscyplinarnych, który to proces zakończono na początku 2024 r.;
42. z zadowoleniem zauważa, że Trybunał posiada solidne ramy etyczne obejmujące wytyczne etyczne mające zastosowanie zarówno do członków Trybunału, jak i do jego pracowników, a także kodeks postępowania dla członków Trybunału; zwraca uwagę, że Trybunał posiada również komisję etyczną, która spotyka się regularnie w celu rozpatrywania istotnych kwestii etycznych, w tym zewnętrznej działalności członków, i w skład której wchodzi dwóch członków Trybunału oraz jeden członek zewnętrzny; zauważa na podstawie rocznego sprawozdania komisji etycznej za 2024 r., że komisja etyczna odbyła sześć posiedzeń i otrzymała 17 oświadczeń od obecnych członków Trybunału (dotyczących działalności zewnętrznej) oraz byłych członków Trybunału (dotyczących planowanych zajęć po zakończeniu sprawowania urzędu), przy czym w 2024 r. wszystkie te oświadczenia zostały zaopiniowane pozytywnie;
43. zauważa, że oświadczenia o interesach członków Trybunału są wypełniane corocznie oraz każdorazowo w przypadku istotnej zmiany, a następnie publikowane na stronach internetowych Trybunału; z zadowoleniem zauważa, że w internecie publikowane są również informacje dotyczące podróży służbowych członków Trybunału, w tym ich koszty; wyraża uznanie dla Trybunału za sfinalizowanie w 2024 r. prac nad aktualizacją zasad dotyczących prowadzenia postępowań administracyjnych i dyscyplinarnych; zauważa, że zgodnie z kwestionariuszem w 2024 r. nie wykryto żadnych przypadków konfliktu interesów;
44. z zadowoleniem zauważa, że zgodnie z kwestionariuszem Trybunał co roku organizuje szkolenie w postaci "dnia etyki"; zauważa ponadto, że w 2024 r. Trybunał zapewnił wszystkim pracownikom - w tym nowo zatrudnionym i kadrze kierowniczej - szkolenia z zakresu etyki, w tym trzy warsztaty na temat etyki; zwraca uwagę, że szkolenia te przyciągnęły w omawianym roku 681 uczestników;
45. zauważa, że w 2024 r. ani Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), ani Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich nie wszczęli żadnych dochodzeń dotyczących Trybunału;
46. ponawia wyrażoną w poprzednich rezolucjach w sprawie udzielenia absolutorium krytykę decyzji Trybunału z 2022 r. dotyczącej podróży służbowych i misji jego członków oraz korzystania przez nich z kierowców i samochodów; jest ona sprzeczna z ogólną zasadą, zgodnie z którą flota samochodowa nie powinna - w żadnych okolicznościach - być wykorzystywana poza ścisłym wykonywaniem obowiązków członków Trybunału; ponawia ponadto apel do wszystkich instytucji Unii o uzgodnienie jednolitego systemu dotyczącego korzystania z samochodów służbowych, który miałby zastosowanie horyzontalne, co zmniejszyłoby niejasności oraz zwiększyłoby przejrzystość i efektywność wykorzystania środków publicznych; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2024 r. Trybunał, wspólnie z TSUE, zwrócił się do Komisji o udział w dialogu międzyinstytucjonalnym w celu uzgodnienia wspólnych zasad dotyczących korzystania z samochodów służbowych; zauważa w tym kontekście, że zgodnie z kwestionariuszem utworzono grupę roboczą ad hoc, która odbyła kilka posiedzeń i przedstawiła szereg zaleceń; zachęca Trybunał do dalszego informowania organu udzielającego absolutorium o postępach w tej sprawie;
47. przypomina, że Służba Audytu Wewnętrznego Trybunału (IAS) przeprowadziła audyt ram etycznych mających zastosowanie do pracowników i członków Trybunału; zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem końcowym (02/2023) przesłanym przez Trybunał przewodniczącej Parlamentu 9 lipca 2024 r. oraz zgodnie z kwestionariuszem IAS wydała 16 zaleceń, z których 15 zostało już zrealizowanych, natomiast jedno - dotyczące konfliktu interesów wśród pracowników - pozostaje w trakcie realizacji; wzywa Trybunał do niezwłocznego wypełnienia niezrealizowanego zalecenia i zwraca się do niego o należyte informowanie organu udzielającego absolutorium o postępach poczynionych w tym zakresie;
48. zwraca uwagę, że zgodnie ze sprawozdaniem Trybunału w 2024 r. nie stwierdzono żadnych przypadków korupcji ani nadużyć finansowych w jego operacjach wewnętrznych; wyraża uznanie dla Trybunału za organizowanie szkoleń prewencyjnych dotyczących polityk i procedur antykorupcyjnych - w 2024 r. odbyło się 10 takich sesji, w których łącznie uczestniczyło 257 osób; docenia fakt, że zgodnie ze sprawozdaniem uzupełniającym Trybunał wydał w 2024 r. jeden skonsolidowany dokument dotyczący kwestii związanych z nadużyciami finansowymi w kontekście prowadzonych przez niego działań kontrolnych, który to dokument zawiera kompleksowe i szczegółowe wytyczne dla kontrolerów Trybunału, co pozwoliło na ujednolicenie sposobu, w jaki izby kontroli Trybunału odnoszą się do przypadków podejrzeń o nadużycia finansowe, korupcję lub wszelką inną nielegalną działalność naruszającą interesy finansowe Unii, ujawnionych podczas zewnętrznych prac kontrolnych, oraz przyczyniło się do zapewnienia spójności; zauważa, że ryzyko nadużyć finansowych związanych z wewnętrznymi operacjami Trybunału jest zarządzane za pomocą wewnętrznych ram kontroli Trybunału, których celem jest zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom z udziałem członków lub pracowników Trybunału, które mogłyby mieć wpływ na interesy finansowe Unii, a także wykrywanie takich nieprawidłowości, korygowanie ich i podejmowanie działań następczych; zwraca ponadto uwagę na stanowisko Trybunału, zgodnie z którym opracowanie odrębnej strategii w zakresie zwalczania nadużyć finansowych dla operacji wewnętrznych "wiązałoby się z nieproporcjonalnym obciążeniem administracyjnym, biorąc pod uwagę już funkcjonujące rozbudowane kontrole", niemniej nadal wzywa Trybunał do przyjęcia strategii w zakresie zwalczania nadużyć finansowych obejmującej wszystkie rodzaje operacji;
49. przyjmuje do wiadomości opinię Trybunału wyrażoną w sprawozdaniu uzupełniającym, zgodnie z którą jego rola jako niezależnej instytucji kontroli zewnętrznej sprawia, że nie podlega on typowym zasadom obowiązującym podmioty dążące do nawiązania współpracy z organami decyzyjnymi Unii i wywierania na nie wpływu; jest zdania, że argument ten nie ma w pełni zastosowania, ponieważ Trybunał publikuje sprawozdania specjalne, w których bada, czy cele polityk i programów Unii zostały osiągnięte, co nadaje jego pracom wymiar polityczny lub doradczy, nawet jeżeli Trybunał nie jest organem decyzyjnym; przypomina ponadto, że istnieją inne niedecyzyjne oraz doradcze organy Unii, które formalnie przystąpiły do unijnego rejestru służącego przejrzystości; ponawia apel do Trybunału o niezwłoczne przystąpienie do rejestru służącego przejrzystości, zgodnie z praktykami innych organów Unii niepodejmujących decyzji, w celu wzmocnienia zaufania publicznego przy jednoczesnym pełnym zachowaniu jego niezależności jako zewnętrznego kontrolera Unii;
Cyfryzacja, cyberbezpieczeństwo i ochrona danych
50. zauważa, że zgodnie z kwestionariuszem całkowity budżet Trybunału przeznaczony na technologie informacyjne (sprzęt, oprogramowanie, usługi IT i telekomunikacja) zmniejszył się o 12,10 % - z około 10,8 mln EUR w 2023 r. do około 9,5 mln EUR w 2024 r.; odnotowuje, że do głównych projektów informatycznych Trybunału finansowanych w 2024 r. należały: modernizacja strony internetowej i intranetu, migracja do bezpieczniejszego rozwiązania zdalnego dostępu oraz wdrożenie nowego systemu zarządzania tłumaczeniami;
51. zdecydowanie popiera wysiłki Trybunału na rzecz rozwijania ekosystemu wiedzy na temat kontroli przez cyfryzację; zauważa w tym kontekście, że zgodnie z kwestionariuszem w 2024 r. Trybunał wdrożył szereg inicjatyw mających na celu wzmocnienie jego zdolności cyfrowych i efektywności operacyjnej; obejmują one integrację informatycznych systemów kontroli, zwiększenie interoperacyjności między systemami i aplikacjami, wprowadzenie asystenta czytania dokumentów (DORA) w celu wsparcia zarządzania wiedzą w działaniach kontrolnych, uruchomienie usługi BibliotECA Discovery Collections Service oraz przyjęcie nowej polityki cyfrowego archiwizowania; podkreśla, że połączenie cyfryzacji ze zwiększoną liczbą wizyt na miejscu powinno prowadzić do bardziej efektywnych i dokładnych wyników kontroli; zachęca do dalszych inwestycji w narzędzia audytu wspomagane sztuczną inteligencją i w interoperacyjność systemów w celu zwiększenia dokładności audytu, zmniejszenia obciążeń administracyjnych i zapewnienia jak największej rentowności;
52. docenia publikację wstępnej strategii Trybunału w zakresie sztucznej inteligencji oraz planu jej wdrażania na lata 2024-2025; z zadowoleniem odnotowuje, że zgodnie z kwestionariuszem Trybunał poczynił stabilne postępy we wdrażaniu tej strategii, koncentrując się między innymi na testowaniu i przygotowaniu do wdrożenia narzędzi takich jak Microsoft Copilot oraz GPT@EC, podnoszeniu świadomości pracowników przez ukierunkowane szkolenia z zakresu sztucznej inteligencji, a także testowaniu zastosowań sztucznej inteligencji w pracach kontrolnych i dzieleniu się wstępnymi ustaleniami; ponadto z zadowoleniem przyjmuje wzmocnienie zarządzania sztuczną inteligencją w Trybunale przez utworzenie komitetu doradczego ds. sztucznej inteligencji oraz wyznaczenie w 2024 r. korespondenta ds. sztucznej inteligencji; z zadowoleniem zauważa, że komitet doradczy ds. sztucznej inteligencji, którego zadaniem jest wspieranie Trybunału i doradzanie mu w wypełnianiu obowiązków wynikających z ram prawnych i etycznych regulujących korzystanie ze sztucznej inteligencji, składa się z pracowników posiadających zróżnicowane kompetencje, aby zapewnić kompleksowe podejście i zrozumienie wpływu sztucznej inteligencji; wzywa Trybunał, aby w ramach swojej strategii w zakresie sztucznej inteligencji opracował jasne wskaźniki służące do oceny wartości dodanej, zagrożeń i ograniczeń związanych z narzędziami audytu wspieranymi przez sztuczną inteligencję oraz aby regularnie składał Parlamentowi sprawozdania na temat ich wpływu na jakość kontroli, przejrzystość i rozliczalność; podkreśla, że sztuczna inteligencja musi być wykorzystywana zgodnie z rygorystycznymi zasadami etycznego korzystania, przejrzystości, ochrony danych, nadzoru ludzkiego oraz ochrony przed stronniczością algorytmów lub ich nadużywaniem;
53. zwraca uwagę, że zgodnie z kwestionariuszem w 2024 r. Trybunał poczynił postępy we wdrażaniu planu dotyczącego cyberbezpieczeństwa i osiągnął kilka ważnych kamieni milowych, w tym przyjął system uwierzytelniania bezhasłowego za pośrednictwem Windows Hello for Business, zastosował zasadę zerowego zaufania w celu wzmocnienia bezpieczeństwa dostępu do systemów chmurowych i systemów opartych na EU Login oraz wdrożył narzędzia do zarządzania dostępem uprzywilejowanym w celu lepszej ochrony administracji systemów informatycznych; zauważa ponadto, że Trybunał zwiększył swoją gotowość do reagowania w obszarze cyberbezpieczeństwa przez udział we wspólnych ćwiczeniach z zakresu świadomości i gotowości w dziedzinie cyberbezpieczeństwa (JASPER), współorganizowanych przez zespół reagowania na incydenty komputerowe w instytucjach, organach i agencjach UE (CERT-EU) oraz Agencję Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA), a także podnosił świadomość pracowników przez ćwiczenia symulacyjne dotyczące phishingu w celu ograniczania ryzyka związanego z inżynierią społeczną;
54. zauważa z niepokojem, że Trybunał doświadczył cyberataku, do którego przyznała się prorosyjska grupa i w wyniku którego wyłączono publiczną stronę internetową Trybunału w ramach skoordynowanej akcji mającej na celu destabilizację wyborów europejskich w 2024 r.; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Trybunału do przeprowadzania oceny ryzyka w cyberprzestrzeni co najmniej raz na dwa lata; zachęca do dalszego wdrażania regularnych szkoleń dla pracowników w zakresie cyberzagrożeń w celu wzmocnienia odporności instytucjonalnej; zachęca Trybunał do informowania organu udzielającego absolutorium o wynikach wszelkich ocen ryzyka w cyberprzestrzeni, które Trybunał może przeprowadzić w kontekście wdrażania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2023/2841 (1) ;
55. z zadowoleniem przyjmuje planowane inicjatywy na 2025 r., których celem jest dalsze wzmocnienie transformacji cyfrowej i cyberbezpieczeństwa, takie jak wdrożenie Microsoft Copilot, wdrożenie lokalnych modeli generatywnej sztucznej inteligencji oraz instalacja uwierzytelniania biometrycznego na laptopach; przyjmuje również do wiadomości plan Trybunału dotyczący modernizacji infrastruktury IT przez instalację nowych serwerów, wdrożenie nowych funkcji wspierających spotkania hybrydowe oraz wzmocnienie współpracy z Międzyinstytucjonalnym Komitetem ds. Transformacji Cyfrowej w zakresie powstających technologii, takich jak sztuczna inteligencja;
56. oczekuje, że zmieniona polityka podpisu elektronicznego, wprowadzona przez Trybunał w 2025 r., dodatkowo ułatwi korzystanie z zaawansowanych podpisów elektronicznych oraz ograniczy zależność od procedur papierowych, w szczególności w odniesieniu do zewnętrznej dokumentacji umownej; oczekuje dalszej cyfryzacji procesów zatwierdzania i podpisywania dokumentów; uznaje pozytywny jakościowy wpływ cyfryzacji na przebieg prac kontrolnych, współpracę i przejrzystość, przyczyniający się do bardziej elastycznych i wiarygodnych wyników kontroli;
57. z zadowoleniem przyjmuje kontynuowane przez Trybunał działania na rzecz wzmacniania kompetencji pracowników przez program szkoleń w zakresie danych i technologii dotyczący wykorzystania danych i technologii w działalności kontrolnej, opracowany we współpracy z zespołem DATA Trybunału; zwraca uwagę, że inicjatywa ta wspiera transformację cyfrową instytucji przez promowanie kultury innowacji i zapewnianie ustrukturyzowanej ścieżki uczenia się - od poziomu podstawowego do zaawansowanego - w zakresie nauki o danych, sztucznej inteligencji oraz kontroli systemów informatycznych; dostrzega szeroki zakres szkoleń zrealizowanych w 2024 r., obejmujących między innymi moduły dotyczące uczenia maszynowego, cyberbezpieczeństwa, ram prawnych regulujących korzystanie ze sztucznej inteligencji oraz wizualizacji danych, a także praktyczne szkolenia IT z zakresu pakietu Microsoft Office i narzędzi wykorzystywanych w kontroli, które wzmacniają wiedzę techniczną kontrolerów i efektywność operacyjną;
Budynki
58. zwraca uwagę, że zgodnie ze sprawozdaniem Trybunału dotyczącym zarządzania budżetem i finansami za 2024 r. środki na zobowiązania na omawiany rok przeznaczone na budynki Trybunału i związane z nimi koszty wyniosły około 5,7 mln EUR (tyle samo co w 2023 r.), przy wskaźniku wykonania wynoszącym 51,30 % w 2024 r., w porównaniu z 62,26 % w 2023 r.;
59. z uznaniem zauważa, że w 2024 r. Trybunał zainicjował nowe badanie dotyczące oznakowania budynków w następstwie wyników kontroli dostępności wszystkich budynków Trybunału przeprowadzonej w 2023 r.; zauważa ponadto, że zgodnie z kwestionariuszem Trybunał kontynuował działania na rzecz poprawy stanu swoich budynków przez uwzględnienie wymogów dotyczących dostępności podczas modernizacji lub remontów wind oraz części wspólnych w 2024 r.;
60. zauważa, że wśród projektów związanych z budynkami Trybunału rozpoczętych lub sfinalizowanych w 2024 r. znalazły się: adaptacja dawnego pomieszczenia centrum danych, pierwszy etap modernizacji systemu audiowizualnego w sali konferencyjnej K2, instalacja dwóch aneksów kuchennych oraz prace na dachu budynku K2;
Środowisko i zrównoważony rozwój
61. z uznaniem przyjmuje trwające działania Trybunału na rzecz funkcjonowania jako instytucja zrównoważona; zauważa, że w 2024 r. Trybunał opublikował czwarte sprawozdanie na temat zrównoważonego rozwoju, w którym oceniono wpływ działalności Trybunału na gospodarkę, społeczeństwo i środowisko; z zadowoleniem zauważa, że 91 % sprawozdań specjalnych i przeglądów opublikowanych przez Trybunał w 2024 r. dotyczyło tematów istotnych z punktu widzenia celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2024 r. 40 % zamówień publicznych Trybunału uwzględniało kryteria zielonej gospodarki i gospodarki o obiegu zamkniętym, a 98 % towarów i usług zakupionych przez Trybunał pochodziło od lokalnych dostawców;
62. zauważa, że Trybunał posiada certyfikat w ramach systemu ekozarządzania i audytu (EMAS) i od 2014 r. prowadzi politykę ochrony środowiska, zaktualizowaną w 2025 r.; zwraca uwagę, że Trybunał mierzy swój ślad węglowy przy użyciu najnowszej wersji metody "Bilan Carbon", obejmującej zakresy zarówno na poziomie operacyjnym (działalność Trybunału), jak i organizacyjnym (trzy budynki w Luksemburgu); odnotowuje, że całkowita emisja gazów cieplarnianych Trybunału w 2024 r. wyniosła 9 108 ton CO2, co oznacza spadek o 15 % w porównaniu z emisjami z 2014 r., lecz wzrost o 1,60 % w porównaniu z 2023 r.; zauważa, że największy udział w całkowitej emisji Trybunału w 2024 r. miały zakupy towarów i usług oraz przewóz osób - odpowiednio 31 % i 29 %;
63. z zadowoleniem odnotowuje oświadczenie środowiskowe Trybunału przedstawiające wyniki za 2024 r., w tym działania już podjęte oraz planowane do wdrożenia, mające na celu ograniczenie wpływu działalności Trybunału na środowisko oraz osiągnięcie lub przekroczenie rocznych celów w zakresie efektywności środowiskowej; zauważa, że Trybunał mierzy efektywność środowiskową za pomocą zestawu wskaźników oraz kryteriów doskonałości; zwraca uwagę, że w ramach programu środowiskowego na lata 2023-2025 Trybunał posiada zestaw celów ogólnych i szczegółowych, z których większość została osiągnięta w 2024 r., w szczególności w odniesieniu do ograniczenia zużycia energii (energia elektryczna: - 24 %; ogrzewanie: - 21,80 %), emisji do powietrza (- 30 %) oraz zużycia wody (- 45 %), a także zwiększenia liczby procedur udzielania zamówień uwzględniających kryteria środowiskowe (powyżej 30 %); zauważa jednak odwrócenie tendencji w odniesieniu do liczby wydrukowanych stron (+ 9,1 %) oraz ograniczenia rocznej ilości wytwarzanych odpadów (+ 27,50 %); docenia działania Trybunału służące kompensowaniu jego negatywnego wpływu na różnorodność biologiczną; zauważa, że na terenie swoich obiektów Trybunał utrzymuje kilka uli, w których pszczoły produkują miód zbierany przez pracowników-wolontariuszy, oraz że Trybunał uczestniczy w inicjatywach sadzenia drzew w Luksemburgu i w innych działaniach proekologicznych w ramach udziału Trybunału w unijnych międzyinstytucjonalnych dniach EMAS w 2024 r.; z zadowoleniem przyjmuje wzrost liczby pracowników korzystających z miejskiego systemu rowerów współdzielonych z 172 w 2023 r. do 201 w 2024 r.; z zadowoleniem przyjmuje wsparcie Trybunału dla dojazdów do pracy z wykorzystaniem zrównoważonej mobilności, takiej jak jazda rowerem, przez pokrywanie kosztów abonamentów w systemie rowerów miejskich w Luksemburgu, lub transport publiczny, przez częściowy zwrot kosztów biletów okresowych dla pracowników transgranicznych, przy czym liczba pracowników korzystających z tego rodzaju systemu zwrotów wzrosła z 28 w 2023 r. do 30 w 2024 r.;
64. przypomina, że w 2023 r. Trybunał podpisał porozumienie z władzami Luksemburga w sprawie ustanowienia planu mobilności; zauważa, że zgodnie z kwestionariuszem plan mobilności został dostarczony z opóźnieniem w kwietniu 2025 r. oraz że wyniki analizy tego planu zostaną uwzględnione przy opracowywaniu programu EMAS na lata 2026-2028;
Współpraca międzyinstytucjonalna
65. uznaje, że współpraca międzyinstytucjonalna zwiększa efektywność przez korzystanie ze wspólnych narzędzi i usług, co generuje oszczędności umożliwiające wewnętrzne przesunięcia kadrowe, zapewnia korzystniejsze ceny dzięki korzyściom skali oraz daje dostęp do wyspecjalizowanej wiedzy eksperckiej w innych organach Unii; zauważa, że w 2024 r. Trybunał kontynuował lub rozszerzył współpracę w ramach istniejących i nowych umów o gwarantowanym poziomie usług, w tym dotyczących zarządzania emeryturami, transformacji zasobów ludzkich oraz wydawania unijnego laissez-passer, a także poprzez udział w komitetach i partnerstwach międzyinstytucjonalnych, jak te dotyczące dzielonych systemów finansowych oraz cyberbezpieczeństwa i transformacji cyfrowej; zwraca ponadto uwagę, że współpraca ta ułatwiła wymianę i rozwój rozwiązań informatycznych, co doprowadziło do znacznych oszczędności budżetowych w 2024 r. w obszarach takich jak technologie informatyczne, zarządzanie podróżami służbowymi i zasoby ludzkie, przy czym Trybunał korzystał z opracowanych przez Komisję narzędzi do zarządzania zasobami ludzkimi, szkoleń i tłumaczeń elektronicznych, których koszt wyniósł około 500 000 EUR, oraz z usług księgowych SAP udostępnianych przez Radę, których koszt wyniósł około 170 000 EUR; z zadowoleniem przyjmuje dalsze korzystanie przez Trybunał z usług szkoleniowych i certyfikacyjnych Europejskiej Szkoły Administracji;
66. ponownie przypomina, że skuteczna współpraca między Trybunałem a Komisją pozostanie ograniczona, chyba że Komisja przyjmie metodykę Trybunału dotyczącą oceny poziomów błędu, która opiera się na niezależnej i kompleksowej ocenie wszystkich naruszeń przepisów, w przeciwieństwie do metody Komisji, która koncentruje się na błędach podlegających odzyskaniu;
67. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał ściśle współpracuje zarówno z OLAF-em, jak i EPPO, w tym przez organizację warsztatów i wydarzeń zwiększających świadomość oraz wymianę wiedzy i doświadczeń; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Trybunału do dalszego przekazywania wszelkich podejrzeń opartych na dowodach prima facie do OLAF-u, EPPO lub obu tych organów; zauważa, że w 2024 r. Trybunał przekazał 19 spraw dotyczących podejrzeń nadużyć finansowych do OLAF-u, a 7 z nich do EPPO;
68. jest przekonany, że jednolity zintegrowany system informatyczny do eksploracji danych i punktowej oceny ryzyka mógłby być cennym źródłem danych, co umożliwiłoby Trybunałowi, OLAF-owi i EPPO zwiększenie wysiłków w zakresie audytu i kontroli; podkreśla, że należy zapewnić nieograniczony dostęp do tego systemu oraz jego danych, bez żadnych nieuzasadnionych ograniczeń, oraz że taki dostęp pozwoliłby niezwłocznie na badanie i wykorzystywanie kolejnych narzędzi cyfrowych i powstających technologii w kontrolach Trybunału;
69. podkreśla ważną rolę Trybunału w unijnej strukturze zwalczania nadużyć finansowych (AFA); zauważa, że w swoich audytach i sprawozdaniach specjalnych Trybunał systematycznie identyfikuje uchybienia, nieprawidłowości i ryzyko, uruchamiając tym samym działania naprawcze i windykacyjne ze strony Komisji, państw członkowskich i innych podmiotów uczestniczących w tej strukturze; odnotowuje, że dzięki tej funkcji nadzorczej Trybunał nie tylko zwiększa przejrzystość i rozliczalność, ale również ogólną zdolność systemu UE do odstraszania i wykrywania, zapewniając należyte zarządzanie środkami publicznymi i ich ochronę przed nadużyciami finansowymi i niewłaściwym wykorzystaniem;
70. z zadowoleniem przyjmuje otwartość Trybunału na ustanowienie corocznego dialogu międzyinstytucjonalnego między Trybunałem, Parlamentem, Radą i Komisją, o co wnioskował Parlament w swoich rezolucjach w sprawie udzielenia absolutorium;
71. ponownie ubolewa, że pomimo lepszego dostępu do dokumentów i informacji Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) Trybunał nie posiada uprawnień do kontrolowania operacji finansowanych ze środków własnych EBI; apeluje o przyznanie takich uprawnień Trybunałowi, biorąc pod uwagę misję EBI polegającą na realizacji celów Unii oraz jego rosnącą rolę w krajobrazie gospodarczym i politycznym Unii - rolę, która wykracza poza wykorzystanie budżetu Unii do gwarantowania jego operacji; przypomina, że Trybunał w sprawozdaniu specjalnym 05/2023 pt. "Krajobraz finansowy UE - Mozaika instrumentów wymagająca dalszego uproszczenia i poprawy rozliczalności" stwierdził, iż należy ustanowić uprawnienia do przeprowadzania kontroli publicznej w odniesieniu do wszystkich rodzajów finansowania polityki Unii;
72. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zgodnie z kwestionariuszem istniała ścisła współpraca między Trybunałem a Europejskim Inspektorem Ochrony Danych (EIOD), prowadzona głównie za pośrednictwem inspektora ochrony danych w Trybunale; zauważa, że współpraca ta obejmuje interpretację konkretnych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (2) , działania służące wymianie wiedzy oraz inne formy międzyinstytucjonalnej wymiany informacji i wnoszenia wkładu w dziedzinie sztucznej inteligencji; wyraża uznanie dla udziału Trybunału w ćwiczeniu "Personal data Breach awareness in cybersecurity incident handling" [Świadomość naruszeń danych osobowych w postępowaniu w przypadku cyberincydentów], zorganizowanym przez EIOD i ENISA, którego celem było podnoszenie świadomości pracowników w zakresie zarządzania naruszeniami ochrony danych osobowych;
Komunikacja
73. przyjmuje do wiadomości fakt, że w 2024 r. budżet przeznaczony na działania komunikacyjne i promocyjne Trybunału wyniósł 225 000 EUR (tyle samo co w 2023 r.), przy wskaźniku wykorzystania na poziomie 92,32 % (wzrost z 81,13 % w 2023 r.); zauważa, że większość budżetu została wydana na usługi monitorowania mediów (80 000 EUR) i na działania prasowe (18 133,91 EUR), a następnie na stosunki z zainteresowanymi stronami, co obejmowało głównie koszt platformy wywiadu politycznego (62 100 EUR), działania komunikacyjne (32 543,37 EUR), media społecznościowe (8 604,66 EUR) i publikacje (6 346,47 EUR);
74. popiera rozwijającą się strategię medialną Trybunału, która w 2024 r. doprowadziła do rekordowej liczby ponad 24 000 artykułów prasowych opublikowanych w internecie, dotyczących sprawozdań z kontroli Trybunału, innych publikacji lub ogólnie działalności Trybunału, co potwierdza utrzymujący się w ostatnich latach wzrost zasięgu medialnego (2023: 22 000; 2022: 20 000; 2021: 18 000); z uznaniem zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem Trybunału wzrosła liczba odwiedzin strony internetowej Trybunału, uruchomionej w 2023 r., do 780 000 wizyt w 2024 r. (2023: 700 000), przy 1 295 025 unikalnych odsłonach stron i 56 440 pobraniach; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że do końca 2024 r. cztery główne konta Trybunału w mediach społecznościowych (X, LinkedIn, Facebook, Instagram) zgromadziły ponad 61 500 obserwujących, w porównaniu z 55 000 w 2023 r. i 49 500 w 2022 r.; wyraża uznanie dla Trybunału za uruchomienie w listopadzie 2024 r. pierwszego comiesięcznego biuletynu na LinkedIn (ECA Insights), który przedstawia najważniejsze informacje o najnowszych sprawozdaniach oraz zapowiedzi nadchodzących kontroli i który do końca 2024 r. zgromadził ponad 8 500 subskrybentów;
75. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał posiada stronę internetową dostępną cyfrowo (poziom A++), która jest dwa razy w roku poddawana audytowi przez zewnętrznego konsultanta w celu oceny zgodności strony z odpowiednimi standardami dostępności oraz identyfikacji barier w dostępie dla użytkowników z niepełnosprawnościami; docenia fakt, że ogólnie wdrożenie dostępności oceniono jako bardzo dobre, oraz zauważa, że w wyniku audytu przedstawiono pewne zalecenia mające na celu dalsze podnoszenie i utrzymywanie wskaźnika dostępności strony internetowej;
76. zwraca uwagę, że w 2024 r. Trybunał opublikował 44 komunikaty prasowe w 24 językach Unii, jak również różne noty informacyjne, informacje dla mediów i gotowe do wykorzystania informacje dźwiękowe w niektórych językach; odnotowuje ponadto, że w 2024 r. Trybunał zorganizował również 20 zdalnych spotkań informacyjnych dla mediów oraz 14 dodatkowych spotkań dla poszczególnych krajów dotyczących sprawozdania rocznego; podkreśla, że ogółem spotkania te przyciągnęły uwagę łącznie 876 dziennikarzy, w większości reprezentujących największe media krajowe z państw członkowskich;
77. z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie specjalne Trybunału nr 11/2025 pt. "Przejrzystość finansowania unijnego przyznanego organizacjom pozarządowym"; z zaniepokojeniem odnotowuje wskazane w nim problemy, w tym braki w przejrzystości, klasyfikacji i nadzorze; podkreśla, że Trybunał powinien kontynuować i wzmacniać monitorowanie i sprawozdawczość w tych kwestiach, aby zapewnić pełną zgodność z przepisami finansowymi, wymogami przejrzystości i podstawowymi wartościami Unii;
78. zachęca zatem Trybunał do przygotowania sprawozdania specjalnego w sprawie finansowania przez Unię organizacji pozarządowych prowadzących działalność w Strefie Gazy oraz organizacji zaangażowanych w opracowywanie palestyńskich podręczników szkolnych; podkreśla, że taka kontrola ma kluczowe znaczenie dla dopilnowania, aby fundusze Unii nie były kierowane, bezpośrednio lub pośrednio, do organizacji terrorystycznych lub ich podmiotów powiązanych ani wykorzystywane w sposób promujący nienawiść, radykalizację lub podżeganie do przemocy, a także dla zapewnienia pełnej zgodności z przepisami finansowymi Unii, standardami przejrzystości i podstawowymi wartościami Unii;
79. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w celu zwiększenia zaangażowania społecznego Trybunał od 2024 r. umożliwia obywatelom wnoszenie wkładu w jego program prac przez zgłaszanie propozycji tematów kontrolnych za pośrednictwem strony internetowej Trybunału;
80. docenia fakt, że Trybunał ocenia, w jaki sposób jego prace są postrzegane - z punktu widzenia możliwego oddziaływania i użyteczności - przez czytelników jego sprawozdań w Parlamencie, Radzie i Komisji, agencjach Unii, stałych przedstawicielstwach państw członkowskich, agencjach i najwyższych organach kontroli państw członkowskich, organizacjach pozarządowych, środowiskach akademickich, mediach i innych zainteresowanych podmiotach; zauważa w tym kontekście, że od 2018 r. Trybunał przeprowadza anonimowe ankiety elektroniczne, aby dać czytelnikom swoich sprawozdań możliwość podzielenia się jakościową opinią na temat wybranych sprawozdań i przedstawienia ogólnych sugestii co do jego prac; podkreśla, że w 2024 r. 89 % respondentów uznało sprawozdania Trybunału za przydatne w ich pracy, a 82 % stwierdziło, że mają one istotne oddziaływanie; z zadowoleniem zauważa, że w 2024 r. Trybunał przedstawiał wyniki swoich prac 578 razy różnym zainteresowanym stronom (np. Parlamentowi, Radzie, parlamentom narodowym), w porównaniu z 456 razami w 2023 r. i 437 razami w 2022 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.1585 |
| Rodzaj: | dokument budżetowy |
| Tytuł: | Rezolucja 2026/1585 zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2024, sekcja V - Trybunał Obrachunkowy |
| Data aktu: | 2026-04-29 |
| Data ogłoszenia: | 2026-09-10 |