Zalecenie 2026/1241 w sprawie monitorowania obecności alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności otrzymywanej z łubinu
ZALECENIE KOMISJI (UE) 2026/1241z dnia 11 czerwca 2026 r.w sprawie monitorowania obecności alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności otrzymywanej z łubinu
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,
(1) W 2019 r. panel Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności ("Urząd") ds. zanieczyszczeń w łańcuchu żywnościowym (panel CONTAM) przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia ludzi i zwierząt związanego z obecnością alkaloidów chinolizydynowych w paszy i żywności, w szczególności w łubinie i produktach otrzymywanych z łubinu 1 .
(2) Panel CONTAM określił najniższą pojedynczą doustną dawkę skuteczną wynoszącą 0,16 mg sparteiny/kg masy ciała jako punkt odniesienia dla charakterystyki ryzyka w następstwie ostrego narażenia i uznał, że nie można określić punktu odniesienia do scharakteryzowania ryzyka narażenia długoterminowego. Ze względu na ograniczone dane dotyczące obecności alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności otrzymywanej z łubinu oraz spożycia tej żywności narażenie z dietą obliczono wyłącznie w odniesieniu do niektórych konkretnych scenariuszy, a pełna charakterystyka ryzyka dla zdrowia ludzi nie była możliwa. Urząd uznał jednak, że zebrane dane mogą wskazywać na ryzyko dla niektórych konsumentów. W związku z tym panel CONTAM zalecił zebranie większej ilości danych o obecności alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i produktach otrzymywanych z łubinu.
(3) Ponadto należy zebrać więcej informacji na temat czynników, które prowadzą do stosunkowo wysokich poziomów alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności otrzymywanej z łubinu, w celu określenia środków zapobiegających obecności lub ograniczających obecność alkaloidów chinolizydynowych w tych środkach spożywczych.
(4) Należy zatem zalecić monitorowanie obecności alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności otrzymywanej z łubinu, identyfikację czynników prowadzących do ich wysokich poziomów oraz zbieranie większej ilości informacji na temat wpływu przetwarzania żywności na poziomy alkaloidów chinolizydynowych,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
2) Zaleca się pobieranie próbek do celów monitorowania zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 333/2007 2 . Zalecaną metodą analizy jest chromatografia cieczowa/tandemowa spektrometria mas (LC-MS/MS). W przypadku stosowania innych metod analizy powinny istnieć dowody świadczące o tym, że dają one wiarygodne wyniki w odniesieniu do poszczególnych alkaloidów chinolizydynowych. Granica oznaczalności (LOQ) przy oznaczaniu każdego alkaloidu chinolizydynowego powinna wynosić około 1 mg/kg w przypadku nasion łubinu i żywności otrzymywanej z łubinu oraz 0,2 mg/kg w przypadku żywności zawierającej łubin lub żywności otrzymywanej z łubinu oraz 0,05 mg/kg w przypadku mleka i innej żywności pochodzenia zwierzęcego.
3) Państwa członkowskie, działając we współpracy z podmiotami prowadzącymi przedsiębiorstwa spożywcze, powinny przeprowadzić badania w celu określenia czynników prowadzących do wysokich poziomów alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności otrzymywanej z łubinu oraz w celu zebrania informacji na temat wpływu ich przetwarzania na poziom alkaloidów chinolizydynowych.
4) Do dnia 30 czerwca każdego roku państwa członkowskie i podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze powinny przekazywać Urzędowi dane za poprzedni rok w celu zestawienia tych danych w jednej bazie danych zgodnie z wymogami wytycznych Urzędu dotyczących standardu opisu próbek (SSD) dla żywności i paszy oraz dodatkowymi szczegółowymi wymogami Urzędu w zakresie sprawozdawczości 3 . Ponadto państwa członkowskie i podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze powinny wskazać gatunki łubinu, o ile są znane, w przypadku nasion łubinu i żywności otrzymywanej z łubinu, a także, w przypadku łubinu słodkiego lub gorzkiego, procesy, jakim poddano nasiona łubinu (takie jak moczenie, gotowanie), oraz wszelkie procesy, jakim poddano żywność otrzymywaną z łubinu w celu zmniejszenia zawartości alkaloidów chinolizydynowych.
Sporządzono w Brukseli dnia 11 czerwca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.1241 |
| Rodzaj: | zalecenie |
| Tytuł: | Zalecenie 2026/1241 w sprawie monitorowania obecności alkaloidów chinolizydynowych w łubinie i żywności otrzymywanej z łubinu |
| Data aktu: | 2026-06-11 |
| Data ogłoszenia: | 2026-06-15 |
| Data wejścia w życie: | 2026-06-11 |