Rozporządzenie wykonawcze 2025/2243 ustanawiające szczegółowe specyfikacje dotyczące wymogów funkcjonalnych dla platform eFTI zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1056
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2025/2243z dnia 6 listopada 2025 r.ustanawiające szczegółowe specyfikacje dotyczące wymogów funkcjonalnych dla platform eFTI zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1056(Tekst mający znaczenie dla EOG)
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1056 z dnia 15 lipca 2020 r. w sprawie elektronicznych informacji dotyczących transportu towarowego 1 , w szczególności jego art. 9 ust. 2,
(1) W rozporządzeniu (UE) 2020/1056 zobowiązano właściwe organy w państwach członkowskich do uznawania informacji regulacyjnych udostępnianych drogą elektroniczną przez zainteresowane podmioty gospodarcze zgodnie z wymogami określonymi w tym rozporządzeniu, a w szczególności za pośrednictwem platform wymiany elektronicznych informacji dotyczących transportu towarowego (eFTI), które są certyfikowane jako spełniające wymogi określone w tym rozporządzeniu.
(2) Zainteresowane podmioty gospodarcze, jak również dostawcy rozwiązań ICT, powinni mieć możliwość elastycznego ponownego wykorzystywania rozwiązań ICT, które są obecnie wykorzystywane w sektorze transportu i logistyki, takich jak zarządzanie wewnętrznymi przepływami procesów biznesowych i komunikacją z partnerami biznesowymi w łańcuchu dostaw, w celu rozwoju platform eFTI. Możliwość wykorzystania istniejących rozwiązań pozwoliłaby szybciej i w bardziej opłacalny sposób rozwijać platformy eFTI oraz ułatwiłaby szybsze i szersze wykorzystanie eFTI przez zainteresowane podmioty gospodarcze bez znacznych inwestycji technologicznych lub obciążeń związanych z procesami biznesowymi.
(3) Zgodnie z art. 12 rozporządzenia (UE) 2020/1056 należy wprowadzić proces certyfikacji platform eFTI, w ramach którego należy oceniać zgodność z wymogami określonymi w art. 9 ust. 1 tego rozporządzenia. Po wydaniu certyfikatu przez jednostkę oceniającą zgodność akredytowaną w jednym z państw członkowskich zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 2 będzie on ważny we wszystkich państwach członkowskich. Szczegółowe wspólne specyfikacje funkcjonalne i techniczne dotyczące funkcjonowania platform eFTI określone w niniejszym rozporządzeniu powinny zatem umożliwiać Komisji określenie na późniejszym etapie, zgodnie z art. 12 rozporządzenia (UE) 2020/1056, szczegółowych przepisów niezbędnych do zapewnienia jednolitej oceny zgodności platform eFTI w kontekście ich certyfikacji.
(4) Wrażliwość danych handlowych pozostaje czynnikiem wpływającym na gotowość podmiotów gospodarczych do elektronicznej wymiany danych. Aby budować zaufanie zainteresowanych podmiotów gospodarczych, wymogi dotyczące platform eFTI powinny zapewniać, aby dane przechowywane przez podmioty gospodarcze na platformach eFTI były udostępniane właściwym organom wyłącznie na podstawie bezpiecznych i uwierzytelnionych połączeń z systemami wykorzystywanymi przez właściwe organy. Ponadto dane udostępniane właściwym organom powinny ograniczać się do wymogów informacyjnych określonych we wnioskach o dostęp do danych eFTI i tylko wtedy, gdy wnioski te są przekazywane przez właściwe organy zgodnie ze specyfikacjami funkcjonalnymi i technicznymi określonymi w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2024/1942 3 . Z tego samego powodu zainteresowane podmioty gospodarcze powinny otrzymywać informacje, w tym za pośrednictwem powiadomień w czasie rzeczywistym, na temat wszystkich wniosków właściwych organów o dostęp do danych udostępnionych przez nie na platformie eFTI, w tym - w momencie ich złożenia - o odpowiednich powiadomieniach uzupełniających.
(5) W rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2024/1942 ustanowiono wspólne procedury i szczegółowe przepisy dotyczące dostępu właściwych organów do informacji udostępnianych przez zainteresowane podmioty gospodarcze na platformach eFTI oraz ich przetwarzania. Obejmuje to szczegółowe wymogi funkcjonalne i techniczne dotyczące komunikacji między systemami ICT wykorzystywanymi przez właściwe organy a platformami eFTI. Aby zapewnić interoperacyjność i płynną komunikację między systemami wykorzystywanymi przez właściwe organy a platformami eFTI, wspólne wymogi funkcjonalne i techniczne dotyczące platform eFTI powinny być zgodne z wymogami ustanowionymi dla systemów stosowanych przez właściwe organy.
(6) Dostęp podmiotów gospodarczych do platform eFTI należy również zapewnić za pomocą bezpiecznych i przejrzystych mechanizmów zarządzania dostępem. Jedynie użytkownicy posiadający zezwolenie powinni mieć możliwość dostępu do danych eFTI i ich przetwarzania w imieniu podmiotów gospodarczych. Zezwolenia powinny opierać się na jasno określonych prawach do przetwarzania, które są wydawane pod kontrolą podmiotów gospodarczych posiadających prawa lub obowiązki w odniesieniu do tych danych, zgodnie z mającym zastosowanie prawem unijnym lub krajowym lub szczegółowymi umowami handlowymi. Jednocześnie zezwolenia powinny być udzielane wyłącznie użytkownikom, którzy zostali w sposób wiarygodny zidentyfikowani i uwierzytelnieni za pomocą środków identyfikacji elektronicznej zgodnych z wymogami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 4 . Takie mechanizmy zarządzania dostępem powinny budować zaufanie między podmiotami gospodarczymi do udostępniania ich danych eFTI u źródła, a zatem wyeliminowałyby potrzebę tworzenia wielu punktów przechowywania danych oraz zmniejszyłyby powiązane koszty i złożoność m.in. w zakresie zarządzania danymi i synchronizacji danych.
(7) Przepisy, o których mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2020/1056, umożliwiają zainteresowanym podmiotom gospodarczym w większości przypadków ponowne wykorzystywanie dokumentów między przedsiębiorstwami w celu dostarczenia wymaganych informacji dotyczących transportu towarowego. Szczegółowe specyfikacje określone w niniejszym rozporządzeniu powinny być zgodne z tym samym założeniem, koncentrując się na tym, w jaki sposób informacje dotyczące transportu towarowego powinny być wymieniane drogą elektroniczną z właściwymi organami. Nie powinny one określać wymogów dotyczących formatu elektronicznego i stosowania dokumentów handlowych, aby nie wpływać na informacje dotyczące transportu towarowego wykraczające poza zakres rozporządzenia (UE) 2020/1056 ani na elastyczność podmiotów gospodarczych w przygotowywaniu i wymianie informacji między przedsiębiorstwami. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem określić specyfikacje dotyczące składu zbioru danych eFTI, umożliwiające zainteresowanym podmiotom gospodarczym wykazanie, poprzez udostępnienie tych samych danych tylko raz, zgodności z mającymi zastosowanie unijnymi i krajowymi wymogami dotyczącymi informacji regulacyjnych, o których mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2020/1056. Zbiór danych eFTI powinien być skonstruowany zgodnie ze specyfikacjami dotyczącymi wspólnego zbioru danych eFTI i podzbiorów danych eFTI określonymi w załączniku do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/2024 5 . Przekazując informacje na potrzeby zbioru danych eFTI, podmioty gospodarcze powinny mieć możliwość ponownego wykorzystywania, w najszerszym możliwym zakresie, informacji dostępnych w ich wewnętrznych elektronicznych systemach zarządzania danymi, takich jak systemy planowania zasobów przedsiębiorstwa lub systemy zarządzania transportem, z których korzystają w celu zarządzania komercyjnymi dokumentami przewozowymi, takimi jak listy przewozowe lub zlecenia przewozowe.
(8) Zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) 2020/1056 zainteresowane podmioty gospodarcze nie są zobowiązane do udostępniania danych drogą elektroniczną właściwym organom, ponieważ nadal zachowują prawo do przedstawiania informacji regulacyjnych dotyczących transportu towarowego w formie dokumentów papierowych. Operatorzy platform eFTI powinni zatem zapewnić, aby zainteresowane podmioty gospodarcze były informowane, że przetwarzając dane na platformie eFTI, zgadzają się, by informacje regulacyjne dotyczące transportu towarowego zarejestrowane i w inny sposób przetwarzane jako dane eFTI na platformie eFTI były udostępniane przez tę platformę właściwym organom w imieniu danego operatora, za każdym razem, gdy platforma otrzyma wnioski o dostęp do danych eFTI od właściwych organów przekazane zgodnie z wymogami rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/1942. Operatorzy platformy eFTI powinni również zapewnić, aby operatorzy byli informowani, że przetwarzając dane na platformie eFTI, zgadzają się, by platforma eFTI udostępniała odpowiednie zapisy rejestrów przetwarzania danych do celów audytu zgodnie z mającym zastosowanie prawem unijnym lub krajowym.
(9) W art. 27 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 6 (UE) 2024/1157 przewidziano interoperacyjność pomiędzy środowiskiem wymiany eFTI a centralnym systemem elektronicznego przekazywania oraz wymiany informacji i dokumentów dotyczących przemieszczania odpadów między zainteresowanymi podmiotami gospodarczymi a właściwymi organami, zwanym również cyfrowym systemem przemieszczania odpadów (DIWASS), ustanowionym zgodnie z tym rozporządzeniem. Ponadto w art. 5 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/1290 7 określono, że użytkownicy reprezentujący zainteresowane podmioty gospodarcze działające jako przewoźnicy w odniesieniu do przemieszczania odpadów mogą podłączyć się do DIWASS za pomocą platformy eFTI połączonej z tym systemem za pośrednictwem interfejsu programowania aplikacji. Aby zapewnić interoperacyjność między platformami eFTI a DIWASS, konieczne jest określenie specyfikacji dotyczących wymiany informacji o odpadach objętych zakresem rozporządzenia (UE) 2020/1056, jak określono mowa w art. 2 ust. 1 lit. a) ppkt (iv) tego rozporządzenia. Interoperacyjność ta ułatwi przewoźnikom wykonującym operacje transportu odpadów udowodnienie, za pomocą środków elektronicznych, zgodności z wymogami dotyczącymi dostępności informacji regulacyjnych podczas operacji transportowej, jak przewidziano w przepisach, o których mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2020/1056, oraz z wymogami dotyczącymi przekazywania informacji na temat przemieszczeń odpadów określonymi w rozporządzeniu (UE) 2024/1157.
(10) Dane rejestrowane przez podmioty gospodarcze na platformach eFTI będą miały znaczną wartość handlową, zarówno jako dowód spełnienia wymogów administracyjnych przez zainteresowane podmioty gospodarcze, jak i jako podstawa transakcji handlowych, świadczenia usług oraz monitorowania i planowania działalności gospodarczej. Istotne jest zatem, aby oprócz rygorystycznej polityki zarządzania dostępem operatorzy platform eFTI wprowadzili środki zapewniające ciągłą dostępność, ochronę i bezpieczeństwo tych danych, niezależnie od tego, czy są one przechowywane na fizycznych urządzeniach pamięci znajdujących się pod kontrolą operatora platformy eFTI, czy w chmurach danych zakupionych w ramach usług przechowywania danych. W tym celu i bez uszczerbku dla mających zastosowanie unijnych lub krajowych wymogów w zakresie cyberbezpieczeństwa operatorzy platform eFTI powinni przestrzegać najnowszych najlepszych praktyk i norm międzynarodowych w zakresie prywatności i bezpieczeństwa danych, takich jak ISO 27001, ISO 27017 i ISO 27701. W przypadku przetwarzania danych osobowych w kontekście stosowania niniejszego rozporządzenia wykonawczego zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 8 .
(11) Aby umożliwić operatorom platform eFTI uwzględnienie stale zmieniających się zmian i norm technicznych, szczegółowe specyfikacje określone w niniejszym rozporządzeniu nie powinny wykraczać poza wymogi niezbędne do zapewnienia funkcjonalnej i minimalnej interoperacyjności technicznej z innymi elementami środowiska wymiany eFTI, jak przewidziano w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2024/1942. Jednocześnie niezakłócona interoperacyjność między tymi różnymi komponentami ICT nie może zostać osiągnięta bez zestawu wspólnych i szczegółowych specyfikacji technicznych, które można łatwo aktualizować i udostępniać wszystkim zainteresowanym stronom. W celu wsparcia wdrażania niniejszego rozporządzenia należy zatem opracować wytyczne techniczne z udziałem zainteresowanych stron zarówno z sektora publicznego, jak i prywatnego, a w szczególności grupy roboczej ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie do działania jako sieć wsparcia operacyjnego zgodnie z art. 13 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/1942 oraz odpowiednich grup roboczych lub podgrup grupy ekspertów Forum Cyfrowego Transportu i Logistyki 9 .
(12) Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 10 (UE) 2018/1725 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który w dniu 8 lipca 2025 r. wydał swoją opinię.
(13) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2020/1056,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2025.2243 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie wykonawcze 2025/2243 ustanawiające szczegółowe specyfikacje dotyczące wymogów funkcjonalnych dla platform eFTI zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1056 |
| Data aktu: | 2025-11-06 |
| Data ogłoszenia: | 2025-11-07 |
| Data wejścia w życie: | 2025-11-27 |
