Decyzja wykonawcza 2025/1486 ustanawiająca zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 w odniesieniu do tymczasowego wyłączenia ofert dostaw wodoru pochodzących z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi z systemu zbierania za pośrednictwem mechanizmu wspierania rozwoju rynku wodoru
DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2025/1486z dnia 22 lipca 2025 r.ustanawiająca zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 w odniesieniu do tymczasowego wyłączenia ofert dostaw wodoru pochodzących z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi z systemu zbierania za pośrednictwem mechanizmu wspierania rozwoju rynku wodoru
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
Uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1227/2011, (UE) 2017/1938, (UE) 2019/942 i (UE) 2022/869 oraz decyzji (UE) 2017/684, a także uchylenia rozporządzenia (WE) nr 715/2009 1 , w szczególności jego art. 54 ust. 1,
(1) W celu wsparcia rozwoju rynku wodoru Komisja ustanowiła mechanizm wsparcia wodoru ("mechanizm"), o którym mowa w art. 52 rozporządzenia (UE) 2024/1789 i który ma być wdrożony w ramach działań Europejskiego Banku Wodoru 2 . Mechanizm ten uruchomiono w lipcu 2025 r. Ma on na celu zwiększenie przejrzystości popytu na wodór, jego podaży, przepływów i cen, ma też odgrywać rolę koordynacyjną, łącząc i przetwarzając informacje na temat popytu i podaży oraz zapewniając dostęp do tych informacji w odniesieniu do wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego oraz jego odnawialnych i niskoemisyjnych pochodnych, przekazywanych przez odbiorców mających siedzibę w Unii i w Umawiających się Stronach Wspólnoty Energetycznej oraz przez dostawców krajowych i międzynarodowych. Mechanizm wsparcia wodoru będzie wdrażany i będzie funkcjonował zgodnie z unijnymi regułami konkurencji, w szczególności z art. 101 i 102 TFUE.
(2) Dostawa wodoru oznacza sprzedaż, w tym również odsprzedaż, wodoru, w tym w postaci ciekłych organicznych nośników wodoru lub ciekłego wodoru i pochodnych wodoru, w tym amoniaku lub metanolu, odbiorcom 3 .
(3) Rosja i Białoruś produkują znaczne ilości wodoru opartego na paliwach kopalnych i jego pochodnych (takich jak amoniak). Ponadto istnieją możliwości sprzedaży i dostaw pochodzących z Rosji i Białorusi dużych ilości wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego oraz jego odnawialnych i niskoemisyjnych pochodnych. Nie wyklucza się, że niektóre z tych ilości wodoru i pochodnych wodoru zostaną wyeksportowane, w tym również do Unii.
(4) Doświadczenia związane z dostawami energii z Rosji i Białorusi pokazały, że Rosja wykorzystywała zależność Unii od eksportu rosyjskiej energii do Unii w celu wywierania nacisku i manipulowania 4 . Rosja systematycznie nadużywała zależności ze szkodą dla gospodarki i bezpieczeństwa gospodarczego Unii oraz wykorzystywała stosunki w zakresie dostaw energii z partnerami w Unii w celu manipulowania rynkami i osłabiania bezpieczeństwa dostaw w Unii 5 .
(5) Zachodzi obawa, że Rosja i Białoruś mogłyby próbować nawiązać podobne stosunki gospodarcze i utworzyć podobne zależności w odniesieniu do eksportu wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego oraz jego odnawialnych i niskoemisyjnych pochodnych do Unii, co mogłoby zostać wykorzystane do manipulowania rynkami.
(6) Zezwolenie na oferowanie dostaw pochodzących z Rosji lub Białorusi w ramach mechanizmu mogłoby umożliwić Rosji i Białorusi uzyskanie znaczącej pozycji na rynku unijnym i ułatwić próby manipulowania powstającym rynkiem wodoru.
(7) Ponieważ wodór jest często wykorzystywany przez dużych odbiorców przemysłowych, a rynek wodoru jest znacznie mniej płynny niż rynek gazu ziemnego, ustanowienie nowych zależności od dostaw z Rosji lub Białorusi mogłoby umożliwić tym państwom kontynuowanie ich strategii wobec Unii i zagrożenie bezpieczeństwu dostaw przez manipulowanie rynkami, przerywanie dostaw lub wykorzystywanie innych form traktowania dostaw energii jako broni.
(8) Chociaż ryzyko to występuje nawet w przypadku mniejszych udziałów w ogólnych ilościach, zbieranie rosyjskich i białoruskich ofert dostaw wodoru za pośrednictwem mechanizmu wsparcia rozwoju rynku wodoru mogłoby poważnie zwiększyć rolę i widoczność Rosji i Białorusi na unijnym rynku wodoru. Byłoby to sprzeczne z wysiłkami Unii mającymi na celu stopniowe uniezależnienie się od importu energii z Rosji 6 i uniknięcie tworzenia nowych zależności od dostaw energii z tych państw 7 .
(9) W związku z omawianą sytuacją geopolityczną i biorąc pod uwagę ryzyko wynikające z dostaw energii z Rosji i Białorusi, konieczne jest tymczasowe wyłączenie ofert dostaw wodoru pochodzących z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi z systemu zbierania za pośrednictwem mechanizmu w celu ochrony podstawowych interesów Unii w zakresie bezpieczeństwa i bezpieczeństwa dostaw. Zgodnie z art. 54 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1789 decyzja jest ważna przez okres do jednego roku i może zostać przedłużona w uzasadnionych przypadkach.
(10) Tymczasowe wyłączenie nie będzie nadmiernie zakłócać prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego wodoru i nie wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo dostaw w Unii ani w jakimkolwiek państwie członkowskim, w szczególności ze względu na fakt, że unijny rynek wodoru znajduje się nadal w fazie tworzenia, a dostawy z Rosji i Białorusi są bardzo ograniczone. Poza tym tymczasowe wyłączenie jest zgodne z zasadą solidarności energetycznej 8 , ponieważ zostaje wprowadzone w interesie Unii w odniesieniu do mechanizmu, nie wpływając nadmiernie na prawa państw członkowskich i ich podmiotów gospodarczych w zakresie handlu wodorem, w tym wodorem odnawialnym i niskoemisyjnym oraz jego odnawialnymi i niskoemisyjnymi pochodnymi, z państwami trzecimi nieobjętymi dobrowolnym mechanizmem. Ponadto niniejsza decyzja zostaje podjęta zgodnie z prawami i zobowiązaniami Unii lub państw członkowskich w odniesieniu do państw trzecich.
(11) Zgodnie z art. 54 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1789 Komisja należycie poinformowała Parlament Europejski i Radę o swojej ocenie i może zaproponować przedłużenie decyzji, w uzasadnionych przypadkach, również w celu dostosowania środka do innych polityk UE, takich jak plan działania RePowerEU 9 , którego celem jest dalsze zwiększenie niezależności UE od rosyjskiej energii za pomocą środków wspierających stopniowe wycofywanie importu gazu, energii jądrowej i ropy naftowej w celu zmniejszenia ryzyka wykorzystywania dostaw energii jako broni,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2025.1486 |
| Rodzaj: | decyzja |
| Tytuł: | Decyzja wykonawcza 2025/1486 ustanawiająca zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 w odniesieniu do tymczasowego wyłączenia ofert dostaw wodoru pochodzących z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi z systemu zbierania za pośrednictwem mechanizmu wspierania rozwoju rynku wodoru |
| Data aktu: | 2025-07-22 |
| Data ogłoszenia: | 2025-07-23 |
| Data wejścia w życie: | 2025-08-12 |