Rozporządzenie wykonawcze 2025/111 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1321/2014 w odniesieniu do ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych z napędem elektrycznym i hybrydowym oraz innych niekonwencjonalnych statków powietrznych

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2025/111

z dnia 23 stycznia 2025 r.

zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1321/2014 w odniesieniu do ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych z napędem elektrycznym i hybrydowym oraz innych niekonwencjonalnych statków powietrznych

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2111/2005, (WE) nr 1008/2008, (UE) nr 996/2010, (UE) nr 376/2014 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/30/UE i 2014/53/UE, a także uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 552/2004 i (WE) nr 216/2008 i rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 ¹ , w szczególności jego art. 17 ust. 1 lit. b) oraz d)-f),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1321/2014 ²  ustanowiono wymagania dotyczące ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych, w tym kwalifikacji i licencji personelu odpowiedzialnego za dopuszczenie produktów do eksploatacji po obsłudze technicznej.

(2) W rozporządzeniu (UE) nr 1321/2014 wyraźnie wskazano kategorie statków powietrznych, do których wymagania mają zastosowanie, a mianowicie samoloty, śmigłowce lub wiropłaty, szybowce, balony i sterowce. Istnieją pewne niekonwencjonalne statki powietrzne, powstające głównie w następstwie najnowszych trendów przemysłowych, określane jako statki powietrzne służące nowej mobilności powietrznej, które nie należą do żadnej z wyżej wymienionych kategorii statków powietrznych. Powoduje to niepewność prawną co do możliwości zastosowania do tych statków powietrznych konkretnych aspektów obecnych ram regulacyjnych. Ponadto istniejące ułatwienia regulowane rozporządzeniem (UE) nr 1321/2014, które mają zastosowanie do statków powietrznych o porównywalnym ryzyku w zakresie bezpieczeństwa, należy również rozszerzyć przez analogię na niekonwencjonalne statki powietrzne.

(3) Podobnie występują luki regulacyjne wynikające z faktu, że rozporządzenie (UE) nr 1321/2014 ma niekiedy charakter nakazowy, jeśli chodzi o zespół napędowy statku powietrznego, uznając za zespół napędowy dla samolotów i śmigłowców jedynie silniki tłokowe i turbinowe. Nie jest to zgodne z nowymi trendami przemysłowymi, które uwzględniają inne zespoły napędowe, takie jak silniki elektryczne bądź hybrydowe. Konieczne jest również zapewnienie płynnego przejścia na stosowanie nowych przepisów, tak aby nie utrudniały one wprowadzania małych samolotów elektrycznych, w szczególności w odniesieniu do licencji na obsługę techniczną takich statków powietrznych.

(4) Aby wyeliminować wspomniane luki regulacyjne, wymogi powinny mieć zastosowanie do wszelkich bieżących lub przyszłych zmian w zakresie statków powietrznych i ich zespołów napędowych.

(5) Ze względu na uznanie wszystkich pionowzlotów z pochylanymi wirnikami za skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym rozporządzenie (UE) nr 1321/2014 nie jest adekwatne względem najprostszych statków powietrznych, ponieważ rygorystyczne wymagania obowiązujące w przypadku wszelkich skomplikowanych statków powietrznych z napędem silnikowym stosuje się również do najprostszych pionowzlotów z pochylanymi wirnikami, do których powinny mieć zastosowanie mniej rygorystyczne wymogi, porównywalne z wymogami stosowanymi w przypadku prostych statków powietrznych innych kategorii, a mianowicie samolotów i śmigłowców. W związku z tym należy zmienić definicję skomplikowanych statków powietrznych z napędem silnikowym.

(6) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 1321/2014.

(7) Podstawą tych zmian jest opinia nr 04/2024 ³  Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego zgodnie z art. 75 ust. 2 lit. b) i art. 76 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1139.

(8) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 127 rozporządzenia (UE) 2018/1139,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

W rozporządzeniu (UE) nr 1321/2014 wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a) zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:";

b) lit. u) otrzymuje brzmienie:

"u) »skomplikowany statek powietrzny z napędem silnikowym« oznacza:

(i) samolot:

– o maksymalnej certyfikowanej masie startowej powyżej 5 700 kg, lub

– certyfikowany dla maksymalnej konfiguracji miejsc pasażerskich powyżej 19, lub

– certyfikowany do użytkowania z załogą składającą się przynajmniej z dwóch pilotów, lub

– wyposażony w silnik lub silniki turboodrzutowe lub więcej niż jeden silnik turbośmigłowy; lub

(ii) śmigłowiec certyfikowany:

– dla maksymalnej masy startowej powyżej 3 175 kg, lub

– dla maksymalnej konfiguracji miejsc pasażerskich powyżej dziewięciu, lub

– do użytkowania z załogą składającą się przynajmniej z dwóch pilotów; lub

(iii) niekonwencjonalny statek powietrzny certyfikowany:

– dla maksymalnej masy startowej powyżej 5 700 kg, lub

– dla maksymalnej masy startowej powyżej 3 175 kg, jeżeli jest w stanie utrzymywać zerową prędkość poziomą w locie, lub

– dla maksymalnej konfiguracji miejsc pasażerskich powyżej dziewięciu.";

c) dodaje się lit. v), w), x) i y) w brzmieniu:

"v) »samolot« oznacza stałopłat o napędzie silnikowym, cięższy od powietrza, utrzymujący się w locie w wyniku dynamicznego oddziaływania powietrza na skrzydła;

w) »wiropłat« oznacza cięższy od powietrza statek powietrzny o napędzie silnikowym, który utrzymuje się w locie głównie dzięki sile nośnej wytwarzanej przez maksymalnie dwa wirniki;

x) »śmigłowiec« oznacza typ wiropłatu utrzymujący się w locie głównie w wyniku oddziaływania powietrza na maksymalnie dwa napędzane wirniki o osiach zasadniczo pionowych;

y) »niekonwencjonalny statek powietrzny« oznacza statek powietrzny inny niż samolot, śmigłowiec, szybowiec, balon lub sterowiec.";

2) w art. 3 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

"2. Wymagania załącznika Vb (część ML) stosuje się do następujących statków powietrznych innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym:

a) samolotów o maksymalnej masie startowej nie większej niż 2 730 kg;

b) śmigłowców o maksymalnej masie startowej nie większej niż 1 200 kg, certyfikowanych dla maksymalnie czterech osób;

c) innych statków powietrznych ELA2;

d) niekonwencjonalnych statków powietrznych o maksymalnej masie startowej:

(i) 1 200 kg lub mniejszej, jeżeli są w stanie utrzymać zerową prędkość poziomą w locie, lub

(ii) 2 730 kg lub mniejszej, w przypadku statków powietrznych innych niż wymienione w ppkt (i).

W przypadku gdy statki powietrzne, o których mowa w akapicie pierwszym, są wymienione w certyfikacie przewoźnika lotniczego posiadanym przez przewoźnika lotniczego koncesjonowanego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, zastosowanie mają wymagania załącznika I (część M) niniejszego rozporządzenia.

3. W certyfikacie przewoźnika lotniczego posiadanym przez przewoźnika lotniczego koncesjonowanego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, wymienia się statki powietrzne określone w ust. 2 akapit pierwszy, w przypadku których spełnione są wszystkie poniższe wymagania:

a) właściwy organ zatwierdził program obsługi technicznej statku powietrznego zgodnie z pkt M.A.302 załącznika I (część M);

b) wykonano należytą obsługę zgodnie z programem obsługi technicznej, o którym mowa w lit. a), i poświadczono to zgodnie z pkt 145.A.48 i pkt 145.A.50 załącznika II (część 145);

c) przeprowadzono przegląd zdatności do lotu i wydano nowe poświadczenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pkt M.A.901 załącznika I (część M).";

3) w art. 5 dodaje się ust. 8 w brzmieniu:

"8. Na zasadzie odstępstwa od pkt 66.A.3 ppkt 1 lit. b) i pkt 66.A.45 lit. a) załącznika III (część 66), do dnia 13 lutego 2028 r. w licencji z podkategorią B1.1 lub B1.2 można dokonywać wpisów samolotów z elektrycznym zespołem napędowym, o maksymalnej masie startowej poniżej 5 700 kg, jeżeli:

a) posiadacz licencji ma co najmniej sześciomiesięczne doświadczenie w obsłudze technicznej statków powietrznych objętych daną (pod)kategorią licencji, uzyskane w ciągu ostatnich 24 miesięcy;

b) wpisywany samolot nie jest pierwszym samolotem wpisanym w ramach odpowiedniej (pod)kategorii; oraz

c) posiadacz licencji odbył szkolenie na typ statku powietrznego zgodnie z dodatkiem III do załącznika III (część 66), zastosował procedurę bezpośredniego zatwierdzania szkolenia na typ statku powietrznego określoną w pkt 66.B.130 załącznika III (część 66) lub zastosował procedurę opisaną w pkt 66.A.45 lit. da) załącznika III (część 66).";

4) w załączniku I (część M) wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem I do niniejszego rozporządzenia;

5) w załączniku II (część 145) wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem II do niniejszego rozporządzenia;

6) w załączniku III (część 66) wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem III do niniejszego rozporządzenia;

7) w załączniku IV (część 147) wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem IV do niniejszego rozporządzenia;

8) w załączniku Vb (część ML) wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem V do niniejszego rozporządzenia;

9) w załączniku Vd (część CAO) wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem VI do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł  2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 13 lutego 2026 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 23 stycznia 2025 r.

ZAŁĄCZNIK  I

W dodatku VII do ZAŁĄCZNIKA I (część M) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 dodaje się pkt 3a i 3b w brzmieniu:

"3a. Wykonanie obsługi technicznej zespołu napędowego, która wymagałaby demontażu silnika (silników), głównych akumulatorów lub ogniw paliwowych, innej niż usunięcie ich ze statku powietrznego i ich ponowne zainstalowanie (w tym usunięcie/instalacja łożysk silnika).

3b. Wykonanie obsługi technicznej zbiorników wysokociśnieniowych oraz elementów należących do przewodów/ układów wysokociśnieniowych związanych z zespołem napędowym.".

ZAŁĄCZNIK  II

W załączniku II (część 145) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 wprowadza się następujące zmiany:

1) w pkt 145.A.30 lit. h) ppkt 2 ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

"(ii) odpowiednio wykwalifikowany personel poświadczający dla danego typu statku powietrznego należący do kategorii C lub L5, stosownie do przypadku, wspierany przez personel wspomagający, zgodnie z pkt 145.A.35 lit. a) ppkt 1.";

2) w dodatku II lit. l) oraz m) otrzymują brzmienie:

"l) Tabela

KLASA	KATEGORIA	OGRANICZENIA	HANGAROWA	LINIOWA
STATKI POWIETRZNE	A1 Samoloty o maksymalnej masie startowej (MTOM) powyżej 5 700 kg	[Należy określić producenta samolotu lub jego grupę lub serię lub typ lub zadania obsługi technicznej] Przykład: Airbus serii A320	[TAK/NIE] (*)	[TAK/NIE] (*)
	A2 Samoloty o maksymalnej masie startowej 5 700 kg i mniejszej	[Należy określić producenta samolotu lub jego grupę lub serię lub typ lub zadania obsługi technicznej] Przykład: DHC-6 serii Twin Otter Proszę wskazać, czy wydawanie poświadczeń przeglądu zdatności do lotu jest dozwolone (możliwe tylko w przypadku statków powietrznych objętych załącznikiem Vb (część ML))	[TAK/NIE] (*)	[TAK/NIE] (*)
	A3 Śmigłowce	[Należy określić producenta śmigłowca lub grupę, serię lub typ lub zadania obsługi technicznej] Przykład: Robinson R44 Proszę wskazać, czy wydawanie poświadczeń przeglądu zdatności do lotu jest dozwolone (możliwe tylko w przypadku statków powietrznych objętych załącznikiem Vb (część ML))	[TAK/NIE] (*)	[TAK/NIE] (*)
	A4 Statki powietrzne inne niż A1, A2 i A3	[Należy określić kategorię statku powietrznego w stosownych przypadkach (szybowiec, balon, sterowiec itp.), producenta lub grupę lub serię lub typ lub zadania obsługi technicznej] Proszę wskazać, czy wydawanie poświadczeń przeglądu zdatności do lotu jest dozwolone (możliwe tylko w przypadku statków powietrznych objętych załącznikiem Vb (część ML))	[TAK/NIE] (*)	[TAK/NIE] (*)
SILNIKI	B1 Turbinowe	[Należy określić serię lub typ silnika lub zadania obsługi technicznej] Przykład: Seria PT6A
	B2 Tłokowe	[Należy określić producenta silnika lub jego grupę lub serię lub typ lub zadania obsługi technicznej]
	B3 Pomocnicze źródła zasilania	[Należy określić producenta silnika lub serię lub typ silnika lub zadania obsługi technicznej]
	B4 Silniki inne niż B1, B2 i B3	[Należy określić producenta silnika lub jego grupę lub serię lub typ lub zadania obsługi technicznej]
PODZESPOŁY INNE NIŻ KOMPLETNE SILNIKI LUB POMOCNICZE ŹRÓDŁA ZASILANIA	C1 Układy klimatyzacji i ciśnieniowe	[Należy określić typ statku powietrznego lub jego producenta, względnie producenta podzespołów lub konkretny podzespół lub odniesienie do wykazu uprawnień zawartego w opisie lub zadania obsługi technicznej] Przykład: Układ sterowania paliwem PT6A
	C2 Układy autopilota
	C3 Układ łączności i nawigacji
	C4 Drzwi - Luki
	C5 Układy elektryczne i oświetleniowe
	C6 Wyposażenie
	C7 Silnik - Pomocnicze źródło zasilania
	C8 Układ sterowania lotem
	C9 Układ paliwowy
	C10 Śmigłowiec - Wirniki
	C11 Śmigłowiec - Przekładnie
	C12 Układ hydrauliczny
	C13 Przyrządy pokładowe
	C14 Układ podwozia
	C15 Układ tlenowy
	C16 Śmigła
	C17 Układ pneumatyczny i podciśnieniowy C18 Ochrona przeciwoblodzeniowa / przeciwdeszczowa / przeciwpożarowa C19 Okna C20 Struktura C21 Balast wodny C22 Wspomaganie napędu C23 Inne
USŁUGI SPECJALISTYCZNE	D1 Badania nieniszczące	[Należy określić konkretną metodę(-y) badań nieniszczących]
(*) Niepotrzebne skreślić

m) Zatwierdzenie dla organizacji obsługi technicznej, która zatrudnia tylko jedną osobę do planowania i wykonywania wszystkich czynności obsługi technicznej, może obejmować jedynie ograniczony zakres. Poniżej wymienione są maksymalne dopuszczalne granice:

KLASA	KATEGORIA	OGRANICZENIA
STATKI POWIETRZNE	A2	SAMOLOTY O MAKSYMALNEJ MASIE STARTOWEJ NIE WIĘKSZEJ NIŻ 5 700 KG Z SILNIKIEM TŁOKOWYM lub ELEKTRYCZNYM ZESPOŁEM NAPĘDOWYM BEZ OGNIWA PALIWOWEGO
STATKI POWIETRZNE	A3	ŚMIGŁOWCE O MAKSYMALNEJ MASIE STARTOWEJ NIE WIĘKSZEJ NIŻ 3 175 KG Z POJEDYNCZYM SILNIKIEM TŁOKOWYM lub ELEKTRYCZNYM ZESPOŁEM NAPĘDOWYM BEZ OGNIWA PALIWOWEGO
STATKI POWIETRZNE	A4	SZYBOWCE, BALONY, STEROWCE ORAZ WSZELKIE INNE STATKI POWIETRZNE O MAKSYMALNEJ MASIE STARTOWEJ NIE WIĘKSZEJ NIŻ 3 175 KG Z POJEDYNCZYM SILNIKIEM TŁOKOWYM lub ELEKTRYCZNYM ZESPOŁEM NAPĘDOWYM BEZ OGNIWA PALIWOWEGO
SILNIKI	B2	PONIŻEJ 450 HP
SILNIKI	B4	SILNIK ELEKTRYCZNY
PODZESPOŁY INNE NIŻ KOMPLETNE SILNIKI LUB POMOCNICZE ŹRÓDŁA ZASILANIA	OD C1 DO C23	ZGODNIE Z WYKAZEM UPRAWNIEŃ
USŁUGI SPECJALISTYCZNE	D1 BADANIA NIENISZCZĄCE	NALEŻY OKREŚLIĆ METODĘ(-Y) BADAŃ NIENISZCZĄCYCH

Należy zauważyć, że właściwe organy mogą nałożyć na taką organizację dalsze ograniczenia, uzależniając wydanie zatwierdzenia od możliwości danej organizacji.".

ZAŁĄCZNIK  III

W załączniku III (część 66) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 wprowadza się następujące zmiany:

1) pkt 66.1 lit. b) otrzymuje brzmienie:

"b) Agencja jest odpowiedzialna za:

1. ustalenie wykazu statków powietrznych;

2. określenie, jakie kombinacje płatowców/silników (lub zespołów napędowych) są włączone do poszczególnych uprawnień na typ statku powietrznego;

3. w odniesieniu do statku powietrznego, który nie jest objęty żadną z (pod)kategorii licencji wymienionych w pkt 66.A.3 lit. a), określenie mającej(-ych) zastosowanie (pod) kategorii) licencji, która(-e) uprawnia(ją) posiadacza licencji do korzystania z przywilejów określonych w pkt 66.A.20 na tym statku powietrznym.";

2) pkt 66.A.3 otrzymuje brzmienie:

"66. A.3 Kategorie i podkategorie licencji

a) Licencje na obsługę techniczną statku powietrznego obejmują następujące kategorie oraz, w stosownych przypadkach, podkategorie i uprawnienia na systemy:

1) Kategoria A:

(i) Kategoria A jest podzielona na następujące podkategorie:

– A1 Samoloty turbinowe;

– A2 Samoloty tłokowe;

– A3 Śmigłowce turbinowe;

– A4 Śmigłowce tłokowe.

(ii) Podkategorie A1 i A3 mogą być również stosowane w przypadku statków powietrznych nieobjętych żadną z podkategorii A.

2) Kategoria B1 podzielona na następujące podkategorie:

– B1.1 Samoloty turbinowe;

– B1.2 Samoloty tłokowe;

– B1.E Samoloty z elektrycznym zespołem napędowym, o maksymalnej masie startowej poniżej 5 700 kg;

– B1.3 Śmigłowce turbinowe;

– B1.4 Śmigłowce tłokowe.

3) Kategoria B2

Licencja B2 ma zastosowanie do wszystkich statków powietrznych.

4) Kategoria B2L

Licencja B2L ma zastosowanie do wszystkich statków powietrznych oprócz statków powietrznych należących do grupy 1 określonych w pkt 66.A.5 ppkt 1 i dzieli się na następujące "uprawnienia na systemy":

– łączność/nawigacja (com/nav);

– przyrządy;

– autopilot;

– dozorowanie;

– systemy płatowca.

Licencja B2L obejmuje co najmniej jedno uprawnienie na systemy.

5) Kategoria B3

Licencja B3 ma zastosowanie do samolotów bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej masie startowej 2 000 kg i mniejszej.

6) Kategoria L podzielona na następujące podkategorie:

– L1C: szybowce o konstrukcji kompozytowej;

– L1: szybowce;

– L2C: szybowce z napędem o konstrukcji kompozytowej i samoloty ELA1 o konstrukcji kompozytowej;

– L2: szybowce z napędem i samoloty ELA1;

– L3H: balony na ogrzane powietrze;

– L3G: balony gazowe;

– L4H: sterowce na ogrzane powietrze;

– L4G: sterowce gazowe ELA2;

– L5: sterowce gazowe inne niż ELA2.

7) Kategoria C

Licencja C ma zastosowanie do samolotów i śmigłowców.

8) Jeżeli dany statek powietrzny można uznać za należący do więcej niż jednej z powyższych (pod)kategorii, Agencja - w oparciu o charakterystykę statku powietrznego - określa(-e) w swoim arkuszu danych do certyfikatu typu (pod)kategorię(-e) licencji mającą(-e) zastosowanie do tego statku powietrznego.

b) Ponadto, w przypadku statków powietrznych oraz kombinacji statków powietrznych i zespołów napędowych, które nie są wymienione w lit. a), stosuje się odpowiednią(-e) (pod)kategorię(-e) licencji(-e) określoną(-e) przez Agencję.

Agencja określa taką(-e) (pod)kategorię(-e) licencji w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, uwzględniając raport wnioskodawcy ubiegającego się o certyfikat typu statku powietrznego lub posiadacza takiego certyfikatu, w którym to raporcie dokonuje się oceny architektury oraz systemów statku powietrznego (i zespołu napędowego) w odniesieniu do programu modułów wiedzy podstawowej i poziomów wiedzy, stosownie do wyznaczonej (pod)kategorii licencji, oraz przywileje określone w pkt 66.A.20.";

3) w pkt 66.A.5 ppkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) Grupa 1 obejmuje:

(i) samoloty certyfikowane dla MTOM przekraczającej 5 700 kg; samoloty certyfikowane dla maksymalnej konfiguracji miejsc pasażerskich powyżej 19; samoloty certyfikowane do użytkowania z załogą składającą się przynajmniej z dwóch pilotów; samoloty wyposażone w (jeden) silnik(i) turboodrzutowy(-e) lub więcej niż jeden silnik turbośmigłowy; samoloty o maksymalnej certyfikowanej wysokości operacyjnej przekraczającej FL290 z zespołem napędowym innym niż tłokowy; samoloty z zespołem napędowym, który nie jest tłokowy, turbinowy ani elektryczny;

(ii) śmigłowce certyfikowane dla MTOM przekraczającej 3 175 kg; śmigłowce certyfikowane dla maksymalnej konfiguracji miejsc pasażerskich powyżej dziewięciu; śmigłowce certyfikowane do użytkowania z załogą składającą się przynajmniej z dwóch pilotów; śmigłowce wyposażone w wiele silników; śmigłowce wyposażone w zespół napędowy, który nie jest tłokowy, turbinowy ani elektryczny;

(iii) sterowce gazowe inne niż ELA2;

(iv) niekonwencjonalne statki powietrzne; oraz

(v) statki powietrzne wyposażone w systemy sztucznej stateczności i sterowania »fly-by-wire«.

Niezależnie od akapitu pierwszego Agencja może zdecydować o zaklasyfikowaniu - odpowiednio do jednej z podgrup grupy 2, grupy 3 lub grupy 4 - statku powietrznego, który spełnia warunki określone w akapicie pierwszym, jeżeli uzna, że mniejszy stopień skomplikowania danego statku powietrznego uzasadnia taką decyzję.

2) Grupa 2: statki powietrzne inne niż zaklasyfikowane do grupy 1, należące do następujących podgrup:

(i) podgrupa 2a: samoloty z pojedynczym silnikiem turbośmigłowym;

(ii) podgrupa 2b: śmigłowce z pojedynczym silnikiem turbinowym;

(iii) podgrupa 2c: śmigłowce z pojedynczym silnikiem tłokowym;

(iv) podgrupa 2E: samoloty z elektrycznym zespołem napędowym.";

4) w pkt 66.A.20 lit. a) dodaje się ppkt 8 w brzmieniu:

"8. Przywileje określone w ppkt 1-7 rozszerza się ponadto również na statki powietrzne, o których mowa w pkt 66.A.3 lit. b), w odniesieniu do odpowiednich (pod)kategorii licencji określonych jako mające zastosowanie w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012 dla tych statków powietrznych.";

5) w pkt 66.A.30 wprowadza się następujące zmiany:

a) w lit. a) wprowadza się następujące zmiany:

(i) w ppkt 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"1. dla kategorii A, podkategorii B1.2, B1.E i B1.4 oraz kategorii B3:";

(ii) w ppkt 3 wprowadza się następujące zmiany:

– ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

"(ii) pięć lat doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kategorii B1.2, B1.E, B1.4 lub L5 jako personel wspomagający, lub zarówno jako personel wspomagający jak i personel poświadczający, zgodnie z pkt 145.A.35 załącznika II (część 145), w organizacji obsługi technicznej zajmującej się CMPA, w tym 12 miesięcy doświadczenia jako personel wspomagający w obsłudze hangarowej; lub";

– ppkt (iv) lit. a) otrzymuje brzmienie:

"a) dwa lata doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kategorii B1.1, B1.2, B1.E, B1.3, B1.4, B2 i L5 jako personel wspomagający, lub zarówno jako personel wspomagający jak i personel poświadczający, zgodnie z pkt 145.A.35 załącznika II (część 145), w organizacji obsługi technicznej zajmującej się CMPA, w tym sześć miesięcy doświadczenia jako personel wspomagający w obsłudze hangarowej; lub";

b) dodaje się lit. da) w brzmieniu:

"da): Niezależnie od lit. a), b) i d) praktyczne doświadczenie w obsłudze technicznej i niedawne doświadczenie w obsłudze technicznej uzyskane na statkach powietrznych, o których mowa w pkt 66.A.3 lit. b), stanowią maksymalnie 50 % praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej i niedawnego doświadczenia w obsłudze technicznej wymaganych zgodnie z lit. a), b) lub d) w odniesieniu do (pod)kategorii licencji, dla której(-ych) statek powietrzny może zostać zatwierdzony.";

6) w pkt 66.A.45 wprowadza się następujące zmiany:

a) lit. c) otrzymuje brzmienie:

"c) W przypadku licencji innych niż licencje kategorii C, oprócz wymagań lit. b) zatwierdzenie pierwszego uprawnienia na typ statku powietrznego w danej kategorii/ podkategorii wymaga pozytywnego zaliczenia odpowiedniego szkolenia w miejscu pracy. Szkolenie w miejscu pracy jest zgodne z dodatkiem III do załącznika III (część 66), z wyjątkiem sterowców gazowych, w którym to przypadku jest ono zatwierdzane bezpośrednio przez właściwy organ.

Szkolenie w miejscu pracy na statku powietrznym, o którym mowa w pkt 66.A.3 lit. b), może być brane pod uwagę do celów wpisania do licencji pierwszego uprawnienia na typ statku powietrznego w ramach danej (pod)kategorii, jak opisano w poprzednim akapicie, tylko wtedy, gdy zostanie to ustalone w danych dotyczących zgodności operacyjnej statku powietrznego.

W przeciwnym razie statek powietrzny, o którym mowa w pkt 66.A.3 lit. b), można wpisać jako pierwsze uprawnienie na typ statku powietrznego w ramach danej (pod) kategorii po pomyślnym ukończeniu odpowiedniego szkolenia w miejscu pracy, ale w takim przypadku wymagane będzie dodatkowe szkolenie w miejscu pracy w celu wpisania w licencji w ramach tej (pod)kategorii pierwszego uprawnienia na typ statku powietrznego należącego do kategorii, o których mowa w pkt 66.A.3 lit. a).";

b) dodaje się lit. da) w brzmieniu:

"da): Na zasadzie odstępstwa od lit. b) i d) i wyłącznie w ciągu pierwszych 30 miesięcy po otrzymaniu certyfikatu typu dla nowego typu statku powietrznego, do licencji AML można wpisać odpowiednie uprawnienie na typ statku powietrznego dla danej (pod)kategorii na podstawie pełnego szkolenia przeprowadzonego przez producenta, w tym elementu szkolenia praktycznego na miejscu, pod warunkiem że uprawnienie na typ statku powietrznego nie dotyczy pierwszego statku powietrznego wpisanego w ramach tej (pod)kategorii.

Sposób przeprowadzania takiego szkolenia odpowiada, jeśli chodzi o poziom i czas trwania, celom określonym w dodatku III pkt 5 lit. a), b) i c), i obejmuje wymagany poziom znajomości i zakres odpowiednich danych obsługowych dla (pod)kategorii AML.

Osoba odpowiedzialna ze strony producenta statku powietrznego sporządza raport końcowy stwierdzający spełnienie wymogów niniejszego pkt 66.A.45 lit. da).";

7) w pkt 2 dodatku I wprowadza się następujące zmiany:

a) tabelę pierwszą zastępuje się tabelą w brzmieniu:

"Moduł tematyczny	B1.1 A1	B1.2 A2	B1.E	B1.3 A3	B1.4 A4	B3	B2	B2L	C
	Silnik turbinowy	Silnik tłokowy	Samoloty z elektrycznym zespołem napędowym, o maksymalnej masie startowej poniżej 5 700 kg	Silnik turbinowy	Silnik tłokowy	Samoloty bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym (MTOM < 2 t)
1. MATEMATYKA	X	X	X	X	X	X	X	X	X
2. FIZYKA	X	X	X	X	X	X	X	X	X
3. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRYKI	X	X	X	X	X	X	X	X	X
4. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRONIKI	X (nie dotyczy A1)	X (nie dotyczy A2)	X	X (nie dotyczy A3)	X (nie dotyczy A4)	X	X	X	X
5. SYSTEMY INSTRUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH TECHNIK CYFROWYCH	X	X	X	X	X	X	X	X	X
6. MATERIAŁY I SPRZĘT	X	X	X	X	X	X	X	X	X
7. DZIAŁANIA Z ZAKRESU OBSŁUGI TECHNICZNEJ	X	X	X	X	X	X	X	X	X
8. PODSTAWY AERODYNAMIKI	X	X	X	X	X	X	X	X	X
9. CZYNNIKI LUDZKIE	X	X	X	X	X	X	X	X	X
10. PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA	X	X	X	X	X	X	X	X	X
11. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU	X	X	X	nie dotyczy	nie dotyczy	X	nie dotyczy	nie dotyczy	11, 15 i 17 jako B1.1 lub 11, 16 i 17 jako B1.2 lub 11, 17 i 18 jako B1.E lub 12 i 15 jako B1.3 lub 12 i 16 jako B1.4 lub 13 i 14 jako B2"
12. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY ŚMIGŁOWCA	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	X	X	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
13. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY STATKU POWIETRZNEGO	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	X	X
14. NAPĘD	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	X	X
15. SILNIK GAZOWY TURBINOWY	X	nie dotyczy	nie dotyczy	X	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
16. SILNIK TŁOKOWY	nie dotyczy	X	nie dotyczy	nie dotyczy	X	X	nie dotyczy	nie dotyczy
17. ŚMIGŁO	X	X	X	nie dotyczy	nie dotyczy	X	nie dotyczy	nie dotyczy
18. ELEKTRYCZNY ZESPÓŁ NAPĘDOWY	nie dotyczy	nie dotyczy	X	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy

b) w tabeli odnoszącej się do modułu 7 wiersz 7.4 otrzymuje brzmienie:

"7.4 Potencjalne zagrożenia bezpieczeństwa podczas pracy z systemami elektrycznymi i sprzętem ochronnym

3

3

3"

c) w tabeli dotyczącej modułu 11 wprowadza się następujące zmiany:

(i) wiersz tytułowy otrzymuje brzmienie:

"MODUŁ 11. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU	POZIOM
	A1	A2	B1.1	B1.2 / B1.E	B3"

(ii) wiersze dotyczące podmodułu 11.8 otrzymują brzmienie:

"11.8 Ochrona przeciwpożarowa (ATA 26)
	a) Systemy wykrywania ognia i dymu oraz systemy gaszące pożar;	1	1	3	3	-
	b) Przenośna gaśnica.	1	1	1	1	1"

(iii) wiersze dotyczące podmodułu 11.10 otrzymują brzmienie:

"11.10 Systemy paliwowe (ATA 28, ATA 47)
	a) Układ systemu;	1	1	3	3/-	1
	b) Postępowanie z paliwem;	1	1	3	3/-	1
	c) Wskazania i ostrzeżenia;	1	1	3	3/-	1
	d) Systemy specjalne;	1	-	3	-	-
	e) Wyważenie.	1	-	3	-	-"

d) w tabeli odnoszącej się do modułu 14 wiersz 14.1 otrzymuje brzmienie:

"14.1 Silniki
	a) Silniki turbinowe;	1
	b) Pomocnicze źródła zasilania (APU);	1
	c) Silniki tłokowe;	1
	d) Elektryczne i hybrydowe zespoły napędowe oraz systemy pomocnicze;	2
	e) Sterowanie silnikiem.	2"

e) w tabeli dotyczącej modułu 17 wiersz tytułowy otrzymuje brzmienie:

	POZIOM
	A1	B1.1
"MODUŁ 17. ŚMIGŁO	A2	B1.2
		B1.E
		B3"

f) dodaje się tabelę dotyczącą modułu 18 w brzmieniu:

"MODUŁ 18. ELEKTRYCZNY ZESPÓŁ NAPĘDOWY

MODUŁ 18. ELEKTRYCZNY ZESPÓŁ NAPĘDOWY	POZIOM B1.E
18.1 Podstawy	3
18.2 Osiągi silnika	3
18.3 Konstrukcja silnika	3
18.4 System elektroenergetyczny	3
18.4.1 Baterie i akcesoria	3
18.4.2 Ogniwa paliwowe i akcesoria	3
18.4.3 Systemy dystrybucji energii	3
18.4.4 Elektroniczne sterowanie silnikiem	3
18.5 Silnikowe systemy wskazań	3
18.6 Zabudowa zespołu napędowego	3
18.7 Monitorowanie silnika i operacje naziemne	3
18.8 Przechowywanie i konserwacja silnika	3"

8) w dodatku II wprowadza się następujące zmiany:

a) pkt 2.11 otrzymuje brzmienie:

"2.11. MODUŁ 11 - AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU

Kategoria A1: 108 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 135 minut.

Kategoria A2: 72 pytania wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 90 minut.

Kategoria B1.1: 140 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 175 minut.

Kategoria B1.2 i B1.E: 100 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 125 minut.

Kategoria B3: 60 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut.";

b) dodaje się pkt 2.18 w brzmieniu:

"2.18. MODUŁ 18 - ELEKTRYCZNY ZESPÓŁ NAPĘDOWY

Kategoria B1.E: 76 pytań wielokrotnego wyboru, bez pytań opisowych.

Czas przeznaczony na rozwiązanie: 95 minut.";

9) w dodatku III wprowadza się następujące zmiany:

a) w pkt 3.1 wprowadza się następujące zmiany:

(i) lit. c) otrzymuje brzmienie:

"c) Czas trwania:

Minimalną liczbę godzin szkolenia teoretycznego podano w poniższej tabeli:

Kategoria	Liczba godzin
Samoloty (*) o maksymalnej masie startowej powyżej 30 000 kg:
B1.1	150
B1.2	120
B2	100
C	30
Samoloty (*) o maksymalnej masie startowej równej 30 000 kg lub mniejszej, lecz większej niż 5 700 kg:
B1.1	120
B1.2	100
B2	100
C	25
Samoloty (*) o maksymalnej masie startowej równej 5 700 kg i mniejszej(**)
B1.1	80
B1.2	60
B1.E	60
B2	60
C	15
Śmigłowce (*) (***)
B1.3	120
B1.4	100
B2	100
C	25
Samoloty i śmigłowce niewymienione wyżej oraz niekonwencjonalne statki powietrzne
B1, B2 i C	OSD
(*) Samolot z silnikiem tłokowym lub turbinowym lub z elektrycznym zespołem napędowym bądź śmigłowiec z silnikiem tłokowym lub turbinowym. (**) W przypadku samolotów bez hermetyzacji o maksymalnej masie startowej poniżej 2 000 kg, z silnikiem tłokowym lub elektrycznym zespołem napędowym, minimalny czas trwania można ograniczyć o 50 %. (***) w przypadku śmigłowców należących do grupy 2 (zdefiniowanych w pkt 66.A.5) minimalny czas trwania można ograniczyć o 30 %.

W powyższej tabeli "OSD" oznacza liczby określone w danych dotyczących zgodności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, z uwzględnieniem raportu wnioskodawcy ubiegającego się o certyfikat typu statku powietrznego lub posiadacza tego certyfikatu, który zawiera ocenę wymaganych elementów teoretycznych znajomości statku powietrznego, biorąc pod uwagę mającą zastosowanie (pod)kategorię licencji, w odniesieniu do której dany typ statku powietrznego miałby zostać dopuszczony do zatwierdzenia zgodnie z pkt 66.A.3.

Do celów powyższej tabeli godzina szkolenia oznacza 60 minut nauki i nie obejmuje przerw, egzaminów, powtórek, przygotowania i oględzin statku powietrznego.

Te godziny mają zastosowanie tylko do kursów teoretycznych dotyczących kompletnych kombinacji silników/statków powietrznych zgodnie z uprawnieniem na typ zdefiniowanym przez Agencję.";

(ii) tabelę w lit. e) zastępuje się tabelą w brzmieniu:

"Poziom Rozdziały	Samoloty turbinowe		Samoloty tłokowe		Samoloty z elektrycznym zespołem napędowym		Śmigłowce turbinowe		Śmigłowce tłokowe		Elektronika lotnicza
Kategoria licencji	B1.1	C	B1.2	C	B1.E	C	B1.3	C	B1.4	C	B2
Moduł wprowadzający:
05 Terminy obsługi technicznej/przeglądy	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
06 Rozmiary/powierzchnie (maksymalna masa startowa itd.)	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
07 Podnoszenie i podpory	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
08 Poziomowanie i ważenie	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
09 Holowanie i kołowanie	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
10 Parkowanie/cumowanie, przechowywanie i powrót do eksploatacji	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
11 Plakietki i oznaczenia	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
12 Obsługa techniczna	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
20 Praktyki standardowe - tylko dla danego typu	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
Śmigłowiec
18 Analiza wibracji i hałasu (wytyczanie drogi łopaty)	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	-
60 Praktyki standardowe - wirnik	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	-
62 Wirnik	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	1
62A Wirniki - monitorowanie i wskazania	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	3
63 Napęd wirnika	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	1
63A Napęd wirnika - monitorowanie i wskazania	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	3
64 Śmigło ogonowe	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	1
64A Śmigło ogonowe - monitorowanie i wskazania	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	3
65 Napęd śmigła ogonowego	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	1
65A Napęd śmigła ogonowego - monitorowanie i wskazania	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	3
66 Składane łopatki/ wspornik	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	-
67 Kontrola wirnika w czasie lotu	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	-
53 Struktura płatowca (śmigłowiec)	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	-
25 Awaryjne wyposażenie do utrzymywania się na wodzie	-	-	-	-	-	-	3	1	3	1	1
Struktury płatowca
51 Standardowe praktyki i struktury (klasyfikacja uszkodzeń, ocena i naprawa)	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
53 Kadłub	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
54 Gondole/wsporniki	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
55 Stabilizatory	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
56 Okna	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
57 Skrzydła	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
52 Drzwi	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
Strefowe i stanowiskowe systemy identyfikacji	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1
Systemy płatowca
21 Klimatyzacja	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
21A Dopływ powietrza	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	2
21B Zwiększanie ciśnienia	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
21C Urządzenia zabezpieczające i ostrzegawcze	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
22 Autopilot	2	1	2	1	2	1	2	1	2	1	3
23 Komunikacja	2	1	2	1	2	1	2	1	2	1	3
24 Energia elektryczna	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
25 Sprzęt i wyposażenie	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	1
25A Wyposażenie elektroniczne, w tym wykorzystywane w nagłych wypadkach	1	1	1	1	1	1	1	1	1	1	3
26 Ochrona przeciwpożarowa	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
27 Sterowanie lotem	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	2
27A Działanie systemu: elektryczne, sztuczna stateczność i sterowanie »fly-by-wire«	3	1	-	-	3	1	3	1	-	-	3
28 Systemy paliwowe	3	1	3	1	-	-	3	1	3	1	2
28A Systemy paliwowe - monitorowanie i wskazania	3	1	3	1	-	-	3	1	3	1	3
29 Siła hydrauliczna	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	2
29A Siła hydrauliczna - monitorowanie i wskazania	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
30 Ochrona przed zamarzaniem i deszczem	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
31 Systemy rejestracji/ wskazań	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
31A Systemy instrumentowe	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
32 Podwozie samolotu	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	2
32A Podwozie samolotu - monitorowanie i wskazania	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
33 Światła	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
34 Nawigacja	2	1	2	1	2	1	2	1	2	1	3
35 Tlen	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	2
36 Pneumatyka	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	2
36A Pneumatyka - monitorowanie i wskazania	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	3
37 Próżnia	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	2
38 Woda/odpady	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	2
41 Balast wodny	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
42 Zintegrowane moduły elektroniki lotniczej	2	1	2	1	2	1	2	1	2	1	3
44 Systemy kabinowe	2	1	2	1	2	1	2	1	2	1	3
45 Systemy obsługi technicznej na pokładzie (lub uwzględnione w pkt 31)	3	1	3	1	3	1	3	1	-	-	3
46 Systemy informatyczne	2	1	2	1	2	1	2	1	2	1	3
47 System wytwarzania azotu	3	1	3	1	-	-	-	-	-	-	2
50 Przedziały ładunkowe i dodatkowe	3	1	3	1	3	1	3	1	3	1	1
55/57 Powierzchnie sterowe lotu (wszystkie)	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
Silnik turbinowy
70 Praktyki standardowe - silniki	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie (wlot instalacyjny, kompresory, sekcja spalania, sekcja turbinowa, łożyska i uszczelki, systemy smarowania)	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
70B Osiągi silnika	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
71 Zespół napędowy	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
72 Silnik turbinowy/ turbośmigłowy/ turbowentylatorowy/ śmigłowo- wentylatorowy	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
73 Paliwo silnikowe i sterowanie	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
75 Powietrze	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
76 Sterowanie silnikiem	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
78 Wydech	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
79 Olej	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
80 Rozruch	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
82 Wtrysk wody	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
83 Pomocnicze skrzynie przekładniowe	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
84 Wspomaganie napędu	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	1
73A FADEC	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	3
74 Zapłon	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	3
77 Silnikowe systemy wskazań	3	1	-	-	-	-	3	1	-	-	3
49 Pomocnicze źródła zasilania (APU)	3	1	-	-	-	-	-	-	-	-	2
Silnik tłokowy
70 Praktyki standardowe - silniki	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie (instalacja, gaźniki, systemy wtrysku paliwa, zasysanie, systemy wydechu i chłodzenia, doładowanie/ turbodoładowanie, systemy smarowania)	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
70B Osiągi silnika	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
71 Zespół napędowy	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
73 Paliwo silnikowe i sterowanie	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
76 Sterowanie silnikiem	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
79 Olej	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
80 Rozruch	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
81 Turbiny	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
82 Wtrysk wody	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
83 Pomocnicze skrzynie przekładniowe	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
84 Wspomaganie napędu	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	1
73A FADEC	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	3
74 Zapłon	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	3
77 Silnikowe systemy wskazań	-	-	3	1	-	-	-	-	3	1	3
Elektryczny zespół napędowy
Silniki elektryczne	-	-	-	-	3	1	-	-	-	-	3
Ogniwo paliwowe i powiązane układy	-	-	-	-	3	1	-	-	-	-	3
Baterie	-	-	-	-	3	1	-	-	-	-	3
Układy pomocnicze elektrycznego zespołu napędowego	-	-	-	-	3	1	-	-	-	-	3
Śmigła
60A Praktyki standardowe - śmigło	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
61 Śmigła/napęd	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
61A Konstrukcja śmigła	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	-
61B Sterowanie skoku śmigła	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	-
61C Synchronizacja śmigła	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
61D Elektroniczne sterowanie śmigła	2	1	2	1	2	1	-	-	-	-	3
61E Ochrona przed oblodzeniem śmigła	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	-
61F Obsługa techniczna śmigła	3	1	3	1	3	1	-	-	-	-	1
Rozdziały specjalne dotyczące samolotów z zespołem napędowym innym niż tłokowy/ turbinowy/elektryczny oraz śmigłowców innych niż śmigłowce tłokowe/ turbinowe	Definicja specjalnych rozdziałów elementu teoretycznego szkolenia na typ statku powietrznego jest dostępna w OSD statku powietrznego ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012. W przypadku tych statków powietrznych EASA może również uznać za "niewymagane" niektóre rozdziały zawarte w powyższej tabeli.
Specjalne rozdziały dotyczące niekonwencjonalnych statków powietrznych	Definicja specjalnych rozdziałów elementu teoretycznego szkolenia na typ statku powietrznego jest dostępna w OSD statku powietrznego ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012. W przypadku tych statków powietrznych EASA może również uznać za "niewymagane" niektóre rozdziały zawarte w powyższej tabeli."

b) w tabeli znajdującej się w pkt 3.2 lit. b) wprowadza się następujące zmiany:

(i) między rozdziałem "84 Wspomaganie napędu" poziomu "Silniki tłokowe:" a poziomem "Śmigła:" dodaje się poziom "Elektryczny zespół napędowy:" wraz z powiązanymi rozdziałami w brzmieniu:

"Rozdziały	B1/B2	B1					B2
	LOK	TFO	SON	D/M	WMW	TS	TFO	SON	D/M	WMW	TS
[...]
Elektryczny zespół napędowy
Silniki elektryczne	X/X	X	X	X	X	X	X	-	-	X	-
Ogniwo paliwowe i powiązane układy	X/X	X	X	X	X	X	X	-	-	X	-
Baterie	X/X	X	X	X	X	X	X	-	-	X	-
Układy pomocnicze elektrycznego zespołu napędowego	X/X	X	X	X	X	X	X	-	X	X	X"
[...]

(ii) dodaje się rozdziały w brzmieniu:

"Rozdziały	B1/B2	B1					B2
	LOK	TFO	SON	D/M	WMW	TS	TFO	SON	D/M	WMW	TS
[.]
Rozdziały specjalne dotyczące samolotów z zespołem napędowym innym niż tłokowy/ turbinowy/elektryczny oraz śmigłowców innych niż śmigłowce tłokowe/turbinowe	W odniesieniu do odpowiedniego typu statku powietrznego definicja specjalnych rozdziałów elementu teoretycznego szkolenia na typ statku powietrznego jest dostępna w OSD statku powietrznego ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012.
Specjalne rozdziały dotyczące niekonwencjonalnych statków powietrznych	W odniesieniu do odpowiedniego typu statku powietrznego definicja specjalnych rozdziałów elementu teoretycznego szkolenia na typ statku powietrznego jest dostępna w OSD statku powietrznego ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012."

10) dodatek IV otrzymuje brzmienie:

"Dodatek IV

Moduły lub moduły częściowe doświadczenia i podstawowej wiedzy wymagane do przedłużenia licencji na obsługę techniczną statku powietrznego określonej w części 66

A. Wymagania dotyczące doświadczenia

Tabela A zawiera wymagania dotyczące doświadczenia, wyrażone w miesiącach, do celów dodania nowej kategorii lub podkategorii do istniejącej licencji określonej w części 66.

Wymagania dotyczące doświadczenia mogą zostać zmniejszone o 50 %, jeżeli składający wniosek ukończył zatwierdzony podstawowy kurs szkoleniowy, określony w części 147, odpowiedni dla danej podkategorii.

Tabela A

Do: Od:	A1	A2	A3	A4	B1.1	B1.2	B1.E	B1.3	B1.4	B2	B2L	B3	L1	L2	L3	L4	L5
A1	-	6	6	6	24	6	6	24	12	24	12	6	12	12	12	12	24
A2	6	-	6	6	24	6	6	24	12	24	12	6	12	12	12	12	24
A3	6	6	-	6	24	12	12	24	6	24	12	12	12	12	12	12	24
A4	6	6	6	-	24	12	12	24	6	24	12	12	12	12	12	12	24
B1.1	-	6	6	6	-	6	6	6	6	12	12	6	6	6	12	12	12
B1.2	6	-	6	6	24	-	6	24	6	24	12	-	-	-	12	12	12
B1.E	6	6	6	6	24	6	-	24	12	24	12	6	6	6	12	12	12
B1.3	6	6	-	6	6	6	6	-	6	12	12	6	6	6	12	12	12
B1.4	6	6	6	-	24	6	12	24	-	24	12	6	6	6	12	12	12
B2	6	6	6	6	12	12	12	12	12	-	-	12	6	6	12	12	24
B2L	6	6	6	6	12	12	12	12	12	12	-	12	6	6	12	12	24
B3	6	-	6	6	24	6	12	24	12	24	12	-	-	-	12	12	12
L1	24	24	24	24	36	24	24	36	24	36	24	24	-	6 (*)	12 (*)	12 (*)	24
L2	24	12	24	24	36	12	12	36	24	36	24	12	-	-	12 (*)	12 (*)	24
L3	30	30	30	30	48	30	30	48	30	48	30	30	12 (*)	12 (*)	-	6 (*)	24
L4	30	30	30	30	48	30	30	48	30	48	30	30	12 (*)	12 (*)	-	-	24
L5	24	24	24	24	36	24	24	36	24	36	24	24	12 (*)	12 (*)	12 (*)	-	-
(*) Doświadczenie można zmniejszyć o 50 %, dopuszczając uzyskanie licencji z ograniczeniami zgodnie z pkt 66.A.45 lit. h) ppkt (ii) ppkt 3.

B. Wymagane moduły lub moduły częściowe podstawowej wiedzy

Celem niniejszej tabeli jest przedstawienie egzaminów wymaganych do dodania nowej podstawowej (pod)kategorii do licencji na obsługę techniczną statku powietrznego wydanej zgodnie z niniejszym załącznikiem.

Programy szkoleń przygotowane zgodnie z dodatkiem I i dodatkiem VII wymagają różnych poziomów wiedzy dla różnych kategorii licencji w ramach modułu; przewidziano w związku z tym dodatkowe egzaminy mające zastosowanie do niektórych modułów dla posiadaczy licencji chcących rozszerzyć licencję na obsługę techniczną statku powietrznego przyznaną zgodnie z niniejszym załącznikiem w celu włączenia do niej innej (pod)kategorii; ponadto przeprowadza się analizę modułu w celu określenia brakujących tematów lub tematów zaliczonych na niższym poziomie.

Tabela B

Do9 Od

A1

A2

A3

A4

B1.1

B1.2

B1.E

B1.3

B1.4

B2

B2L

B3

L1C

L1

L2C

L2

L3H

L3G

L4H

L4G

L5

A1

Brak

16.

12.

12, 16.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

A2

11, 15.

Brak

12, 15.

12.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

A3

11, 17.

11, 16, 17.

Brak

16.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

A4

11, 15, 17.

11, 17.

15.

Brak

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2, 8, 9.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 2L.

Wszystkie z wyjątkiem 9.

B1.1

Brak

16.

12.

12, 16.

Brak

16.

18.

12.

12, 16.

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

16.

12L.

12L.

8L2, 12L.

8L2, 12L.

9L.

10L.

8L2, 9L, 11L, 12L.

8L2, 10L, 11L, 12L.

8L2, 10L, 11L, 12L.

B1.2

11, 15.

Brak

12, 15.

12.

11, 15.

Brak

18.

12, 15.

12.

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ. 14SQ

Brak

12L.

12L.

8L1, 12L.

8L1, 12L.

9L.

10L.

8L1, 9L, 11L, 12L.

8L1, 10L, 11L, 12L.

8L1, 10L, 11L, 12L.

B1.E

11, 15.

114, 16

12, 15.

12, 16.

11, 15.

114, 16

Brak

12, 15.

12, 16.

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

114, 16.

12L.

12L.

8L3, 12L.

8L3, 12L.

9L.

10L.

8L3, 9L, 11L, 12L.

8L3, 10L, 11L, 12L.

8L3, 10L, 11L, 12L.

B1.3

11, 17.

11, 16, 17.

Brak

16.

11, 17.

11, 16, 17.

11, 17, 18.

Brak

16.

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

11, 16, 17.

7L, 12L.

7L, 12L.

7L, 8L2, 12L.

7L, 8L2, 12L.

9L.

10L.

8L2, 9L, 11L, 12L.

8L2, 10L, 11L, 12L.

8L2, 10L, 11L, 12L.

B1.4

11, 15, 17.

11, 17.

15.

Brak

11, 15, 17.

11, 17.

11, 17, 18.

15.

Brak

4, 5, 13, 14

4, 5, 13SQ, 14SQ

11, 17.

7L, 12L.

7L, 12L.

7L, 8L1, 12L.

7L, 8L1, 12L.

9L.

10L.

8L1, 9L, 11L, 12L.

8L1, 10L, 11L, 12L.

8L1, 10L, 11L, 12L.

B2

7, 11, 15, 17.

7, 11, 16, 17.

7, 12, 15.

7, 12, 16.

6, 7, 11, 15, 17.

6, 7, 11, 16, 17.

6, 7, 11, 17, 18.

6, 7, 12, 15.

6, 7, 12, 16.

Brak

Brak

6, 7, 11, 16, 17.

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

5L, 7L, 8L.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L.

8L, 10L, 11L.

6, 7, [11 lub 127], [15, 16 lub 18], 17, 8L8, 10L, 11L

B2L

7, 11, 15, 17.

7, 11, 16, 17.

7, 12, 15.

7, 12, 16.

6, 7, 11, 15, 17.

6, 7, 11, 16, 17.

6, 7, 11, 17, 18.

6, 7, 12, 15.

6, 7, 12, 16.

13SQ, 14SQ.

Brak

6, 7, 11, 16, 17.

5L, 7L, 12LSQ.

4L, 5L, 6L, 7L, 12LSQ.

5L, 7L, 8L, 12LSQ.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L, 12LSQ.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L,12L- SQ.

8L, 10L, 11L, 12LSQ.

6, 7, [11 lub 127], [15, 16 lub 18], 17, 8L8, 10L, 11L, 12LSQ

B3

11, 15.

11

12, 15.

12.

2, 3, 5, 8, 11, 15.

2, 3, 5, 8, 11.

2, 3, 5, 8, 11, 18.

2, 3, 5, 8, 12, 15.

2, 3, 5, 8, 12.

2, 3, 4, 5, 8, 13, 14.

2, 3, 4, 5, 8, 13SQ, 14SQ.

Brak

12L.

12L.

8L1, 12L.

8L1, 12L.

9L.

10L.

8L1,9L, 11L, 12L.

8L1,10L, 11L, 12L.

2, 3, 5, 8, [11 lub 12], 8L1, 10L, 11L, 12L.

Do Od

A1

A2

A3

A4

B1.1

B1.2

B1.E

B1.3

B1.4

B2

B2L

B3

L1C

L1

L2C

L2

L3H

L3G

L4H

L4G

L5

L1C

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Brak

4L, 6L.

8L.

4L, 6L, 8L.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L.

8L, 10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 12L.

L1

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Brak

Brak

8L.

8L.

9L.

10L.

8L, 9L, 11L.

8L, 10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 12L.

L2C

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Brak

4L, 6L.

Brak

4L, 6L.

9L.

10L.

9L, 11L.

10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 8L i 12L.

L2

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Brak

Brak

Brak

Brak

9L.

10L.

9L, 11L.

10L, 11L.

Wszystkie z wyjątkiem 8L i 12L.

L3H

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

5L, 7L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 12L.

5L, 7L, 8L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L, 12L.

Brak

10L.

8L, 11L, 12L.

8L, 10L, 11L, 12L.

Wszystkie.

L3G

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

5L, 7L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 12L.

5L, 7L, 8L, 12L.

4L, 5L, 6L, 7L, 8L, 12L.

9L.

Brak

8L, 9L, 11L, 12L.

8L, 11L, 12L.

Wszystkie z wyjątkiem 10L.

L4H

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

Brak

10L.

Brak

10L.

Wszystkie z wyjątkiem 8L, 11L i 12L.

L4G

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

Wszystkie

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

5L, 7L.

4L, 5L, 6L, 7L.

9L.

Brak

9L.

Brak

Wszystkie z wyjątkiem 8L, 10L, 11L i 12L.

L510

B1.1

Brak

Brak

12.

12.

Brak

166.

18.

12.

12, 166.

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

166.

Brak

Brak

Brak

Brak

9L.

Brak

9L.

Brak

Brak

B1.2

11.

Brak

12.

12.

11, 15.

Brak

18.

12, 15.

12.

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

Brak

Brak

Brak

Brak

Brak

9L.

Brak

9L.

Brak

Brak

B1.E

11.

Brak

12.

12.

11, 15.

114, 166.

Brak

12, 15.

12, 166.

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

114, 166.

Brak

Brak

Brak

Brak

9L.

Brak

9L.

Brak

Brak

B1.3

11.

11.

Brak

Brak

11, 175.

11, 166, 175.

11, 175, 18.

Brak

166.

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

11, 166, 175.

7L.

7L.

7L.

7L.

9L.

Brak

9L.

Brak

Brak

B1.4

11.

11.

Brak

Brak

11, 15, 175.

11, 175.

11, 175, 18.

15.

Brak

4, 5, 13.

4, 5, 13SQ.

11, 175.

7L.

7L.

7L.

7L.

9L.

Brak

9L.

Brak

Brak

Uwaga: »Wszystkie« oznacza wszystkie istotne elementy modułów określonych w pkt »2. Modularyzacja« w dodatku I lub w pkt »1. Modularyzacja« w dodatku VII dla docelowej (pod)kategorii (tj. (pod)kategorii wymienionej w wierszu »Do«).

SQ = zależy od kwalifikacji systemu.

¹ Z wyłączeniem tematów związanych z silnikami tłokowymi, a w przypadku »Od: B1.2« lub »Od: B3« z wyłączeniem również tematów związanych ze śmigłem.

² Z wyłączeniem tematów związanych z silnikami turbinowymi, a w przypadku »Od: B1.1« z wyłączeniem również tematów związanych ze śmigłem.

³ Z wyłączeniem tematów związanych z silnikami elektrycznymi i śmigłem.

⁴ Tylko podmoduł »11.10«.

⁵ Tylko podmoduł »17.4«.

⁶ Tylko podmoduł »16.12«.

⁷ Modułów 12 i 18 nie można wybrać razem.

⁸ W zależności od wybranego modułu [11 lub 12] i [15, 16 lub 18] wymagane są tylko niektóre mające zastosowanie tematy modułu 8L.

⁹ (Pod)moduł lub (pod)moduły wskazane w każdej komórce muszą być nauczane do poziomu znajomości określonego w pkt »2. Modularyzacja« w dodatku I lub w pkt »1.

Modularyzacja« w dodatku VII dla docelowej (pod)kategorii (tj. (pod)kategorii wymienionej w wierszu »Do«).

¹⁰ Należy użyć wiersza podrzędnego B1.x w oparciu o podkategorię B1, która zapewniła dostęp do licencji L5 (zob. pkt »1. Modularyzacja« w dodatku VII).";

11) w dodatku V (Formularz 19 EASA) wprowadza się następujące zmiany:

a) strona pierwsza formularza 19 EASA otrzymuje brzmienie:

grafika

b) oznaczenie formularza "FORMULARZ 19 EASA, wydanie 5" zastępuje się określeniem "FORMULARZ 19 EASA, wydanie 6";

12) w dodatku VI (Formularz 26 EASA) wprowadza się następujące zmiany:

a) oznaczenie formularza "FORMULARZ 26 EASA, wydanie 6" na stronie pierwszej zastępuje się oznaczeniem "FORMULARZ 26 EASA, wydanie 7";

b) sekcja IX "KATEGORIE części 66" otrzymuje brzmienie:

"IX. KATEGORIE części 66
WAŻNOŚĆ	A	B1	B2	B2L	B3	L	C
Samoloty turbinowe			nie dotyczy		nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
Samoloty tłokowe			nie dotyczy		nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
Samoloty z elektrycznym zespołem napędowym	nie dotyczy		nie dotyczy		nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
Śmigłowce turbinowe			nie dotyczy		nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
Śmigłowce tłokowe			nie dotyczy		nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
Elektronika lotnicza	nie dotyczy	nie dotyczy			nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy
Skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy		nie dotyczy	nie dotyczy
Statki powietrzne inne niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy		nie dotyczy	nie dotyczy
Szybowce, szybowce z napędem, samoloty ELA1, balony i sterowce	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy		nie dotyczy		nie dotyczy
Samoloty z kabiną bez hermetyzacji wyposażone w silnik tłokowy, o maksymalnej masie startowej 2 000 kg i mniejszej	nie dotyczy	nie dotyczy	nie dotyczy			nie dotyczy	nie dotyczy"

c) oznaczenie formularza "Formularz 26 EASA, wydanie 5" zastępuje się oznaczeniem "Formularz 26 EASA, wydanie 7".

ZAŁĄCZNIK  IV

W ZAŁĄCZNIKU IV (część 147) [do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014] wprowadza się następujące zmiany:

1) w tabeli w dodatku I, między wierszem odpowiadającym podkategorii B1.2 a wierszem odpowiadającym podkategorii B1.3, dodaje się wiersz w brzmieniu:

"B1.E

2 000

50-60"

2) w dodatku II (Formularz 11 EASA) wprowadza się następujące zmiany:

a) oznaczenie formularza "Formularz 11 EASA, wydanie 6" zastępuje się oznaczeniem "Formularz 11 EASA, wydanie 7";

b) strona druga formularza otrzymuje brzmienie:

grafika

3) w pkt 2 dodatku III akapit drugi otrzymuje brzmienie:

"Certyfikat wskazuje kombinację płatowców/silników (lub zespołów napędowych), której dotyczyło szkolenie.".

ZAŁĄCZNIK  V

w załączniku Vb (część ML) [do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014] wprowadza się następujące zmiany:

1) pkt ML.1 lit. a) otrzymuje brzmienie:

"a) Zgodnie z art. 3 ust. 2 niniejszy załącznik (część ML) stosuje się do następujących statków powietrznych innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym, które nie są wymienione w certyfikacie przewoźnika lotniczego posiadanym przez przewoźnika lotniczego koncesjonowanego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008:

1) samolotów o maksymalnej masie startowej nie większej niż 2 730 kg;

2) śmigłowców o maksymalnej masie startowej nie większej niż 1 200 kg, certyfikowanych dla maksymalnie czterech osób;

3) innych statków powietrznych ELA2;

4) niekonwencjonalnych statków powietrznych o maksymalnej masie startowej:

(i) 1 200 kg lub mniejszej, jeżeli są w stanie utrzymać zerową prędkość poziomą w locie, lub

(ii) 2 730 kg lub mniejszej, w przypadku statków powietrznych innych niż wymienione w ppkt (i).";

2) w pkt ML.A.302 lit. d) wprowadza się następujące zmiany:

(i) ppkt 2 lit. f) otrzymuje brzmienie:

"f) w przypadku samolotów, stosownie do zespołu napędowego statku powietrznego:

(i) testy eksploatacyjne mocy i obrotów na minutę (obr./min), iskrowników, ciśnienia paliwa i oleju, temperatur silnika;

(ii) w przypadku silników ze sterowaniem automatycznym - opublikowaną procedurę próby silników;

(iii) w przypadku silników z suchą miską olejową, z turbodoładowaniem oraz chłodzonych cieczą - test eksploatacyjny pod kątem oznak zakłócenia obiegu cieczy;

(iv) w odniesieniu do zespołu napędowego innego niż silnik tłokowy - zadania obsługi technicznej określone w ICA wydanych przez posiadacza zatwierdzenia projektu (DAH) samolotu;";

(ii) akapit ostatni otrzymuje brzmienie:

"Do czasu, gdy niniejszy załącznik określi minimalny program przeglądu w odniesieniu do statków powietrznych innych niż samoloty, szybowce i balony, ich AMP opiera się na ICA wydanych przez DAH, o których mowa w lit. c) ppkt 2 lit. b).";

3) w dodatku III dodaje się pkt ca) i cb) w brzmieniu:

"ca) wykonanie obsługi technicznej zespołu napędowego, która wymagałaby demontażu silnika (silników), głównych akumulatorów lub ogniw paliwowych, innej niż usunięcie ich ze statku powietrznego i ich ponowne zainstalowanie (w tym usunięcie/instalacja łożysk silnika);

cb) wykonanie obsługi technicznej zbiorników wysokociśnieniowych oraz elementów należących do ciągów/ układów wysokociśnieniowych związanych z zespołem napędowym;".

ZAŁĄCZNIK  VI

w ZAŁĄCZNIKU Vd (część ML) [do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014] wprowadza się następujące zmiany:

1) w pkt CAO.A.020 lit. a) wprowadza się następujące zmiany:

a) ppkt 1, 2 i 3 otrzymują brzmienie:

"1) W przypadku samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) powyżej 2 730 kg oraz śmigłowców o maksymalnej masie startowej (MTOM) powyżej 1 200 kg lub certyfikowanych dla więcej niż czterech osób, jak również statków powietrznych niebędących ELA2, zakres prac wskazuje poszczególne typy statków powietrznych. Zmiany w tym zakresie prac są zatwierdzane przez właściwy organ zgodnie z pkt CAO.A.105 lit. a) i pkt CAO.B.065 lit. a).

2) W przypadku silników innych niż tłokowe lub elektryczne zakres prac określa producenta silnika bądź grupę lub serię lub typ lub zadanie(-a) obsługi technicznej. Zmiany w tym zakresie prac są zatwierdzane przez właściwy organ zgodnie z pkt CAO.A.105 lit. a) i pkt CAO.B.065 lit. a).

3) CAO, która zatrudnia tylko jedną osobę - na potrzeby zarówno planowania, jak i wykonywania wszystkich zadań obsługi technicznej - nie może posiadać przywilejów związanych z obsługą techniczną:

a) samolotów, śmigłowców i innych statków powietrznych niebędących ELA2, jeżeli ich zespołu napędowego nie stanowi silnik elektryczny ani silnik tłokowy (w przypadku organizacji z uprawnieniami dotyczącymi statków powietrznych);

b) śmigłowców wyposażonych w więcej niż jeden silnik tłokowy (w przypadku organizacji z uprawnieniami dotyczącymi statków powietrznych);

c) kompletnych silników innych niż silniki tłokowe o mocy wyjściowej poniżej 450 HP lub silniki elektryczne (w przypadku organizacji z uprawnieniami dotyczącymi statków powietrznych).";

b) w ppkt 4 ppkt (xxi) oraz (xxii) otrzymują brzmienie:

"(xxi) C21: balast wodny;

(xxii) C22: wspomaganie napędu.";

c) w ppkt 4 dodaje się ppkt (xxiii) w brzmieniu:

"(xxiii) C23: inne.";

2) pkt CAO.A.105 lit. a) otrzymuje brzmienie:

"a) W celu umożliwienia właściwemu organowi stwierdzenia zachowania ciągłej zgodności z przepisami niniejszego załącznika, CAO powiadamia właściwy organ z wyprzedzeniem o każdej propozycji wprowadzenia następujących zmian:

1) zmian mających wpływ na informacje zawarte w certyfikacie zatwierdzenia określonym w dodatku I oraz zakresie zatwierdzenia na podstawie niniejszego załącznika;

2) zmian osób, o których mowa w pkt CAO.A.035 lit. a) i b);

3) zmian typów statków powietrznych objętych zakresem prac, o których mowa w pkt CAO.A.020 lit. a) ppkt 1, w przypadku samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) powyżej 2 730 kg, śmigłowców o MTOM powyżej 1 200 kg lub certyfikowanych dla więcej niż czterech osób, jak również wszelkich innych statków powietrznych nie będących ELA2;

4) zmian zakresu prac, o których mowa w CAO.A.020 lit. a) ppkt 2, w przypadku kompletnych silników innych niże turbinowe lub elektryczne;

5) zmian w procedurze kontroli określonej w lit. b) niniejszego punktu.";

3) w dodatku I wprowadza się następujące zmiany:

a) lit. c) otrzymuje brzmienie:

"c) Uprawnienie dotyczące silników (turbinowych, tłokowych, elektrycznych lub innych) oznacza, że CAO może wykonać obsługę techniczną niezainstalowanego silnika i jego podzespołów, zgodnie z danymi obsługowymi silnika lub - za zgodą właściwego organu - zgodnie z danymi obsługowymi podzespołu, jednak wyłącznie wtedy, gdy takie podzespoły są zainstalowane w silniku. Niemniej jednak CAO z tego rodzaju uprawnieniem dotyczącym silników może tymczasowo wymontować dany podzespół na potrzeby obsługi technicznej, w celu uzyskania łatwiejszego dostępu do niego, z wyjątkiem przypadków, gdy jego wymontowanie powoduje konieczność dodatkowej obsługi technicznej niekwalifikującej się w kontekście wymagań lit. c). CAO z uprawnieniem dotyczącym silników może również wykonać obsługę techniczną zainstalowanego silnika w trakcie hangarowej i liniowej obsługi technicznej, z zastrzeżeniem procedury kontrolnej określonej w CAE, która podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ.";

b) oznaczenie formularza "Formularz 3-CAO EASA, wydanie 1" zastępuje się oznaczeniem "Formularz 3-CAO EASA, wydanie 2";

c) strona druga formularza otrzymuje brzmienie:

grafika

1 Dz.U. L 212 z 22.8.2018, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1139/oj.

2 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1321/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zatwierdzeń udzielanych organizacjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania (Dz.U. L 362 z 17.12.2014, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2014/1321/oj).

3 Opinia 04/2024 Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 19 czerwca 2024 r., "Nowa mobilność powietrzna - Przepisy dotyczące ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych z napędem elektrycznym i hybrydowym oraz innych niekonwencjonalnych statków powietrznych (podzadanie 1)".

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2025.111
• Rodzaj: rozporządzenie
• Tytuł: Rozporządzenie wykonawcze 2025/111 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1321/2014 w odniesieniu do ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych z napędem elektrycznym i hybrydowym oraz innych niekonwencjonalnych statków powietrznych
• Data aktu: 2025-01-23
• Data ogłoszenia: 2025-01-24
• Data wejścia w życie: 2026-02-13, 2025-02-13