(Jedynie tekst w języku chorwackim jest autentyczny)
(Dz.U.UE L z dnia 28 maja 2025 r.)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. ustanawiające ramy tworzenia jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (rozporządzenie ramowe) 1 , w szczególności jego art. 11 ust. 3 lit. c),
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2803 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie wdrożenia jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej 2 , w szczególności jego art. 58 ust. 3,
uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/317 z dnia 11 lutego 2019 r. ustanawiające system skuteczności działania i opłat w jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej oraz uchylające rozporządzenia
wykonawcze (UE) nr 390/2013 i (UE) nr 391/2013 3 , w szczególności jego art. 14 ust. 2,
a także mając na uwadze, co następuje:
UWAGI OGÓLNE
(1) Zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 państwa członkowskie mają obowiązek sporządzić - na szczeblu krajowym albo na szczeblu funkcjonalnych bloków przestrzeni powietrznej(FAB) - plany zawierające docelowe parametry skuteczności działania, na każdy okres odniesienia w ramach systemu skuteczności działania i opłat dla służb żeglugi powietrznej i funkcji sieciowych. Plany te mają obejmować lokalne docelowe parametry skuteczności działania, które są zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na dany okres odniesienia.
(2) Ogólnounijne docelowe parametry skuteczności działania na czwarty okres odniesienia (2025-2029) zostały określone w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1688 4 .
(3) Wszystkie państwa członkowskie sporządziły i przyjęły projekty planów skuteczności działania na czwarty okres odniesienia, które do dnia 1 października 2024 r. zostały przedłożone Komisji celem oceny. Po sprawdzeniu kompletności projektów planów skuteczności działania Komisja zwróciła się do państw członkowskich o przesłanie zaktualizowanych projektów planów skuteczności działania do dnia 15 listopada 2024 r.
(4) Ocena Komisji przedstawiona w niniejszej decyzji opiera się na zaktualizowanym projekcie planu skuteczności działania na czwarty okres odniesienia przedłożonym przez Chorwację ("projekt planu skuteczności działania").
(5) Organ weryfikujący skuteczność działania, którego rolą jest wspomaganie Komisji przy wdrażaniu systemu skuteczności działania, przekazał jej sprawozdanie zawierające sugestie dotyczące oceny projektów planów skuteczności działania.
(6) Zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317 Komisja oceniła zgodność lokalnych docelowych parametrów skuteczności działania zawartych w projekcie planu skuteczności działania na podstawie kryteriów określonych w pkt 1 załącznika IV do tego rozporządzenia wykonawczego i przy uwzględnieniu uwarunkowań lokalnych, w stosownych przypadkach.
(7) Komisja uzupełniła swoją ocenę projektu planu skuteczności działania o przegląd elementów określonych w pkt 2 załącznika IV do tego rozporządzenia wykonawczego. Jeżeli chodzi o pkt 2.1 lit. d) ppkt (vii) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że w ramach tego przeglądu nie przeprowadziła szczegółowej analizy metody zastosowanej przez Chorwację do podziału kosztów między służbami trasowymi i terminalowymi w czwartym okresie odniesienia. Na obecnym etapie Komisja nie wyciągnęła zatem żadnych wniosków dotyczących zgodności tej metody alokacji kosztów z art. 15 ust. 2 lit. e) i f) rozporządzenia (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 5 oraz z art. 22 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.
OCENA KOMISJI
Ocena docelowych parametrów w zakresie bezpieczeństwa
(8) Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa, zgodność docelowych parametrów zawartych w projekcie planu skuteczności działania oceniono zgodnie z pkt 1.1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.
(9) Docelowe parametry skuteczności działania w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa zaproponowane przez Chorwację w odniesieniu do skuteczności zarządzania bezpieczeństwem, w podziale na cele zarządzania bezpieczeństwem i ze wskazaniem poziomu wdrożenia, są następujące:
| Chorwacja | Docelowe parametry w zakresie skuteczności zarządzania bezpieczeństwem, wyrażone jako poziom wdrożenia, poziomy A-D EASA | |||||
| Instytucja zapewniająca służby żeglugi powietrznej | Cel zarządzania bezpieczeństwem | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
| Croatia Control | Polityka i cele w zakresie bezpieczeństwa | B | B | B | B | C |
| Zarządzanie ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa | B | B | B | C | D | |
| Zapewnienie bezpieczeństwa | B | B | B | B | C | |
| Propagowanie bezpieczeństwa | B | B | B | B | C | |
| Kultura bezpieczeństwa | B | B | B | B | C | |
(10) Komisja stwierdziła, że docelowe parametry skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa zaproponowane przez Chorwację odnośnie do instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej, Croatia Control, są równe ogólnounijnym docelowym parametrom bezpieczeństwa dla roku kalendarzowego 2029.
(11) Komisja zauważa, że w projekcie planu skuteczności działania określono środki dla Croatia Control służące osiągnięciu lokalnych docelowych parametrów w zakresie bezpieczeństwa, takie jak wdrożenie efektywnego systemu zarządzania bezpieczeństwem w celu ograniczenia ryzyka na wczesnym etapie, a także monitorowanie i sprawozdawczość w zakresie wskaźników bezpieczeństwa w celu śledzenia i poprawy skuteczności działania oraz eliminowania odchyleń i niedociągnięć.
(12) Jak zauważono w motywach(9) i(10), lokalne docelowe parametry skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa na 2029 r., zawarte w projekcie planu skuteczności działania, są zgodne z odpowiednimi ogólnounijnymi docelowymi parametrami określonymi w decyzji wykonawczej (UE) 2024/1688. Wspomniane lokalne docelowe parametry skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa należy zatem uznać za spójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania.
(13) Stwierdzono jednak, że w odniesieniu do wszystkich celów zarządzania bezpieczeństwem pośrednie docelowe parametry na lata 2025-2028 są rażąco niskie i niewystarczające do zapewnienia późniejszego osiągnięcia docelowych parametrów na 2029 r. Ponadto takie niskie pośrednie docelowe parametry nie są uzasadnione w świetle rzeczywistych wyników Croatia Control w trzecim okresie odniesienia oraz środków służących osiągnięciu docelowych parametrów w zakresie bezpieczeństwa w czwartym okresie odniesienia, o których mowa w motywie(11).
(14) W swoim ostatecznym planie skuteczności działania, który ma zostać przyjęty zgodnie z art. 16 lit. a) rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Chorwacja powinna zatem uwzględnić ustalenia przedstawione w motywie(13) poprzez poprawę docelowych poziomów zarządzania bezpieczeństwem na lata 2025-2028.
Ocena docelowych parametrów w zakresie środowiska
(15) Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie środowiska, zgodność docelowych parametrów zawartych w projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do przeciętnej horyzontalnej efektywności lotu na trasie dla faktycznej trajektorii oceniono na podstawie kryterium, o którym mowa w pkt 1.2 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317. W związku z tym zaproponowane przez Chorwację docelowe parametry w zakresie środowiska porównano z odpowiednimi wartościami odniesienia horyzontalnej efektywności lotu na trasie określonymi w planie usprawnienia europejskiej sieci tras ("ERNIP"), sporządzonym zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/123 6 i dostępnym w momencie przyjmowania ogólnounijnych docelowych parametrów skuteczności działania na czwarty okres odniesienia, tj. w dniu 2 lipca 2024 r.
(16) Docelowe parametry skuteczności działania w zakresie środowiska zaproponowane przez Chorwację dla czwartego okresu odniesienia oraz odpowiadające im krajowe wartości odniesienia z ERNIP, wyrażone jako przeciętna horyzontalna efektywność lotu na trasie dla faktycznej trajektorii, są następujące:
| Chorwacja | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
| Docelowe parametry w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie środowiska, wyrażone jako przeciętna horyzontalna efektywność lotu na trasie dla faktycznej trajektorii | 1,46 % | 1,45 % | 1,44 % | 1,43 % | 1,42 % |
| Wartości odniesienia | 1,46 % | 1,45 % | 1,44 % | 1,43 % | 1,42 % |
(17) Komisja zauważa, że docelowe parametry w zakresie środowiska zaproponowane przez Chorwację są równe odpowiednim krajowym wartościom odniesienia dla każdego roku kalendarzowego czwartego okresu odniesienia.
(18) Komisja zauważa, że w projekcie planu skuteczności działania Chorwacja przedstawiła środki służące osiągnięciu docelowych parametrów w zakresie środowiska, które obejmują resektoryzację przestrzeni powietrznej na interfejsach z Serbią i Węgrami oraz wdrożenie poszerzonej transgranicznej przestrzeni powietrznej ze swobodą planowania tras.
(19) Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach(16),(17) i(18) docelowe parametry w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie środowiska, zawarte w projekcie planu skuteczności działania, należy ocenić jako zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na czwarty okres odniesienia.
Ocena docelowych parametrów w zakresie przepustowości
(20) Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie przepustowości, zgodność docelowych parametrów zawartych w projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do średniego opóźnienia lotu w zarządzaniu przepływem ruchu lotniczego ("opóźnienie ATFM") na trasie oceniono na podstawie kryterium, o którym mowa w pkt 1.3 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317. W związku z tym zaproponowane przez Chorwację docelowe parametry w zakresie przepustowości tras porównano z odpowiednimi wartościami odniesienia określonymi w planie operacyjnym sieci, sporządzonym zgodnie z art. 9 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/123 i dostępnym w momencie przyjmowania ogólnounijnych docelowych parametrów skuteczności działania na czwarty okres odniesienia, tj. w dniu 2 lipca 2024 r.
(21) Docelowe parametry w zakresie przepustowości tras zaproponowane przez Chorwację dla czwartego okresu odniesienia, wyrażone w minutach opóźnienia ATFM przypadającego na lot, oraz odpowiednie wartości odniesienia określone w planie operacyjnym sieci są następujące:
| Chorwacja | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
| Docelowe parametry w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie przepustowości, wyrażone w minutach opóźnienia ATFM na trasie przypadającego na lot | 0,29 | 0,23 | 0,21 | 0,18 | 0,18 |
| Wartości odniesienia | 0,29 | 0,23 | 0,21 | 0,18 | 0,18 |
(22) Komisja zauważa, że docelowe parametry w zakresie przepustowości zaproponowane przez Chorwację są równe odpowiednim krajowym wartościom odniesienia dla każdego roku kalendarzowego czwartego okresu odniesienia.
(23) Komisja zauważa, że w projekcie planu skuteczności działania Chorwacja przedstawiła środki służące osiągnięciu docelowych parametrów w zakresie przepustowości tras. Środki te obejmują reorganizację przestrzeni powietrznej, rekrutację dodatkowych kontrolerów ruchu lotniczego, wprowadzenie nowego systemu zarządzania ruchem lotniczym oraz ciągłą optymalizację systemów otwierania sektorów w celu zaspokojenia zapotrzebowania na ruch lotniczy.
(24) Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach(21),(22) i(23) docelowe parametry w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie przepustowości, zawarte w projekcie planu skuteczności działania, należy ocenić jako zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na czwarty okres odniesienia.
Ocena docelowych parametrów w zakresie efektywności kosztowej
(25) Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej, zgodność docelowych parametrów zawartych w projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do ustalonego kosztu jednostkowego ("DUC") trasowych służb żeglugi powietrznej oceniono na podstawie kryteriów, o których mowa w pkt 1.4 lit. a), b) i c) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317. W kryteriach tych uwzględniono trend DUC w czwartym okresie odniesienia, długookresowy trend DUC w trzecim i czwartym okresie odniesienia (2020-2029) oraz wartość bazową DUC na szczeblu strefy pobierania opłat na tle średniej wartości dla stref pobierania opłat, w których kontekst operacyjny i gospodarczy, w jakim działają instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej, jest podobny.
(26) Docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej na trasie zaproponowane przez Chorwację na czwarty okres odniesienia oraz powiązane wartości bazowe są następujące:
| Strefa pobierania opłat trasowych Chorwacji | 2019 - wartość bazowa | 2024 - wartość bazowa | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
| Docelowe parametry i wartości bazowe w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej, wyrażone jako ustalony koszt jednostkowy (w ujęciu realnym w cenach z 2022 r.) | 44,80 EUR | 37,41 EUR | 36,96 EUR | 36,52 EUR | 36,08 EUR | 35,64 EUR | 35,21 EUR |
(27) Jeżeli chodzi o kryterium oceny określone w pkt 1.4 lit. a) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że przedstawiony przez Chorwację trend DUC na szczeblu strefy pobierania opłat wynoszący - 1,2 % w czwartym okresie odniesienia jest zgodny z ogólnounijnym trendem wynoszącym - 1,2 % w tym samym okresie.
(28) Jeżeli chodzi o kryterium oceny określone w pkt 1.4 lit. b) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że dla Chorwacji długookresowy trend DUC na szczeblu strefy pobierania opłat w trzecim i czwartym okresie odniesienia wynoszący - 2,6 % jest lepszy od długookresowego ogólnounijnego trendu wynoszącego - 1,0 % w tym samym okresie.
(29) Jeżeli chodzi o kryterium oceny określone w pkt 1.4 lit. c) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że przedłożona przez Chorwację wartość bazowa DUC wynosząca 37,41 EUR w ujęciu realnym w cenach z 2022 r. ("EUR2022") jest o 4,4 % niższa niż średnia wartość bazowa właściwej grupy porównawczej określonej w art. 7 decyzji wykonawczej (UE) 2024/1688 wynosząca 39,13 EUR w ujęciu EUR2022.
(30) Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach(26)-(29) docelowe parametry w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej, zawarte w projekcie planu skuteczności działania, należy ocenić jako zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na czwarty okres odniesienia.
WNIOSKI
(31) W świetle powyższych ustaleń docelowe parametry skuteczności działania zawarte w projekcie planu skuteczności działania Chorwacji należy uznać za zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na czwarty okres odniesienia,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Sporządzono w Brukseli dnia 19 maja 2025 r.
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej, a także problematyczność przyjmowania składek należnych z tytułu, który następnie ZUS podważa.
08.01.2026
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
08.01.2026
W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.
06.01.2026
1 stycznia 2026 roku weszły w życie zaktualizowane progi unijne w zamówieniach publicznych. Choć zmiany są niewielkie, mogą przesądzić o konieczności stosowania pełnego reżimu unijnego. Zamawiający powinni zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe szacowanie wartości zamówień, właściwy kurs euro oraz aktualizację procedur, aby uniknąć ryzyka odwołań i powtórzenia postępowań.
05.01.2026
Obdarowanym i spadkobiercom łatwiej jest uniknąć podatku od spadków i darowizn niż w latach poprzednich. Wynika to ze znacznego podniesienia kwot wolnych w połowie 2023 roku. Preferencje obejmują przede wszystkim nabycia od bliższej i dalszej rodziny, m.in. od ciotki, wujka czy od teściów. Członkowie najbliższej rodziny nadal będą zwolnieni z daniny, jeśli zgłoszą nabycie do urzędu, a pieniądze otrzymają przelewem. Co ważne, na początku 2026 r. wchodzą w życie zmiany, które pozwolą przywrócić sześciomiesięczny termin zgłoszenia w niezawinionych przez podatnika przypadkach.
02.01.2026
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.
02.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2025.1062 |
| Rodzaj: | Decyzja |
| Tytuł: | Decyzja 2025/1062 dotycząca zgodności docelowych parametrów skuteczności działania, zawartych w projekcie planu skuteczności działania przedłożonym przez Chorwację zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania ustalonymi na czwarty okres odniesienia w ramach systemu skuteczności działania i opłat w jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej |
| Data aktu: | 19/05/2025 |
| Data ogłoszenia: | 28/05/2025 |