Rozporządzenie wykonawcze 2023/2820 w sprawie udzielenia nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorom rolnym dotkniętym klęskami żywiołowymi w Grecji i Słowenii

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2023/2820
z dnia 15 grudnia 2023 r.
w sprawie udzielenia nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorom rolnym dotkniętym klęskami żywiołowymi w Grecji i Słowenii

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 1 , w szczególności jego art. 221 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2023/1465 2  zapewniono nadzwyczajne wsparcie finansowe kilku państwom członkowskim, w tym Grecji i Słowenii, na rzecz sektorów rolnictwa dotkniętych szczególnymi problemami mającymi wpływ na rentowność producentów rolnych, w tym niektórymi niekorzystnymi zdarzeniami meteorologicznymi. Po wejściu w życie tego rozporządzenia wykonawczego w Grecji i Słowenii miały miejsce nowe wyjątkowo niekorzystne zjawiska klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej, mające wpływ na rentowność producentów rolnych.

(2) W sierpniu i wrześniu 2023 r. niektóre części Grecji zostały dotknięte pożarami lasów na niespotykaną dotąd skalę, a następnie powodziami, które miały poważne skutki dla gruntów rolnych w dotkniętych regionach.

(3) W dniach 3-4 sierpnia 2023 r. Słowenia odnotowała nadzwyczajne opady deszczu i ulewne burze, które doprowadziły do osuwisk i powodzi, a te z kolei negatywnie wpłynęły na znaczną część gruntów rolnych w tym państwie członkowskim.

(4) Chociaż istnieją przesłanki wskazujące na to, że podobne zdarzenia mają miejsce w ogólnym kontekście rosnących zagrożeń dla rolnictwa związanych ze zmianą klimatu, intensywność tych zdarzeń w Grecji i Słowenii była nadzwyczajna.

(5) Znaczne szkody wyrządzone przez te zdarzenia producentom rolnym i wynikające z nich straty dochodów rolników w Grecji i Słowenii zagrażają rentowności gospodarstw rolnych.

(6) Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2023/1465 Grecja i Słowenia otrzymały pomoc ukierunkowaną na skutki szczególnych problemów wywierających wpływ na producentów rolnych. Pomoc ta nie jest jednak wystarczająca ze względu na skalę i powagę szkód wyrządzonych producentom w wyniku wyjątkowych zdarzeń meteorologicznych, które miały miejsce latem 2023 r. Należy zatem przyjąć nowy środek wyjątkowy, aby przyczynić się do rozwiązania konkretnych problemów wynikających z tych wydarzeń.

(7) Wspomniane trudności stanowią szczególny problem w rozumieniu art. 221 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, któremu nie można łatwo zaradzić za pomocą środków wprowadzonych na podstawie art. 219 lub 220 tego rozporządzenia. Sytuacja nie jest konkretnie związana ze szczególnym zakłóceniem na rynku ani z konkretnym zagrożeniem jego wystąpienia. Nie jest ona związana ani ze środkami, które przeciwdziałałyby rozprzestrzenianiu się chorób zwierząt, ani z utratą zaufania konsumentów wynikającą z istnienia zagrożeń dla zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt lub roślin.

(8) Kwoty dostępne dla Grecji i Słowenii należy określić przy uwzględnieniu w szczególności ich odpowiedniej wagi w unijnym sektorze rolnym na podstawie pułapów netto płatności bezpośrednich określonych w załączniku V do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 3  oraz z uwzględnieniem skutków niedawnych zdarzeń w tych państwach.

(9) Grecja i Słowenia powinny rozdzielać pomoc najbardziej skutecznymi kanałami na podstawie obiektywnych i nie- dyskryminacyjnych kryteriów, które uwzględniają skalę trudności i szkód gospodarczych, z jakimi borykają się zainteresowani rolnicy. Powinny one zapewnić, aby rolnicy byli ostatecznymi beneficjentami pomocy, oraz unikać wszelkich zakłóceń rynku lub konkurencji.

(10) Ponieważ kwoty przydzielone Grecji i Słowenii rekompensują jedynie część strat gospodarczych rolników, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania producentom dodatkowego wsparcia krajowego na warunkach i w terminie określonych w niniejszym rozporządzeniu.

(11) Aby umożliwić Grecji i Słowenii elastyczne przydzielanie pomocy na rzecz rolników, aby mogli oni radzić sobie z trudnościami, jakie napotykają, należy zezwolić na kumulowanie tej pomocy z innymi rodzajami wsparcia finansowanymi w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, bez przyznawania rolnikom nadmiernej rekompensaty.

(12) Aby uniknąć nadmiernej rekompensaty, Grecja i Słowenia powinny uwzględnić wsparcie przyznane w ramach innych krajowych lub unijnych instrumentów wsparcia lub systemów prywatnych w celu zareagowania na odnośne straty gospodarcze.

(13) Ze względów budżetowych Unia powinna finansować wydatki poniesione przez Grecję i Słowenię z tytułu niniejszego środka wyjątkowego wyłącznie w przypadku, gdy wydatki te zostały poniesione przed określoną datą kwalifi- kowalności. Wsparcie na rzecz tego środka wyjątkowego należy zatem wypłacić do dnia 31 maja 2024 r.

(14) Grecja i Słowenia powinny przekazywać Komisji szczegółowe informacje na temat wykonania niniejszego rozporządzenia, aby umożliwić Unii monitorowanie skuteczności środka wprowadzonego niniejszym rozporządzeniem.

(15) Aby zapewnić jak najszybsze udzielenie pomocy rolnikom, Grecja i Słowenia powinny mieć możliwość bezzwłocznego wdrożenia niniejszego rozporządzenia. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(16) Środek przewidziany w niniejszym rozporządzeniu jest zgodny z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1
1. 
W celu udzielenia nadzwyczajnego wsparcia rolnikom udostępnia się Grecji pomoc unijną w łącznej kwocie 43 082 500 EUR, a Słowenii udostępnia się pomoc unijną w łącznej kwocie 8 585 500 EUR, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym rozporządzeniu.
2. 
Grecja i Słowenia wykorzystują kwoty, o których mowa w ust. 1, na środki mające na celu zrekompensowanie najbardziej poszkodowanym rolnikom strat gospodarczych mających wpływ na ich rentowność.
3. 
Środki podejmowane są na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, które uwzględniają straty gospodarcze poniesione przez poszkodowanych rolników, oraz zapewniają, aby wynikające z nich płatności nie powodowały żadnych zakłóceń rynku ani konkurencji.
4. 
Grecja i Słowenia zapewniają, aby w przypadku gdy rolnicy nie są bezpośrednimi beneficjentami płatności pomocy unijnej, korzyści ekonomiczne z tytułu pomocy unijnej były im przekazywane w całości.
5.  4
 Wydatki poniesione przez Grecję i Słowenię, o których mowa w ust. 1, związane z płatnościami w ramach środków, o których mowa w ust. 2, kwalifikują się do pomocy unijnej tylko wtedy, gdy płatności te zostały dokonane przed dniem 31 maja 2024 r.

W odniesieniu do przedmiotowych płatności stosuje się art. 38 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 5 .

6. 
Środki na mocy niniejszego rozporządzenia mogą być kumulowane ze wsparciem finansowanym w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
7. 
Grecja i Słowenia mogą przyznać dodatkową pomoc krajową na środki wprowadzone na podstawie ust. 2, do wysokości 200 % odpowiednich kwot określonych w ust. 1, na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, pod warunkiem że wynikające z tego płatności nie spowodują żadnych zakłóceń rynku ani konkurencji, ani nadmiernej rekompensaty.
8. 
Aby uniknąć nadmiernej rekompensaty przy przyznawaniu wsparcia na podstawie niniejszego rozporządzenia, Grecja i Słowenia powinny uwzględnić wsparcie przyznane w ramach innych krajowych lub unijnych instrumentów wsparcia lub systemów prywatnych w celu zareagowania na odnośne straty gospodarcze.
Artykuł  2
1. 
Niezwłocznie i nie później niż do dnia 29 lutego 2024 r. Grecja i Słowenia przekazują Komisji następujące informacje w odniesieniu do środków wdrożonych na podstawie art. 1:
a)
opis środków, które zamierzają wprowadzić;
b)
kryteria stosowane do określenia metod przyznawania pomocy oraz uzasadnienie dystrybucji pomocy między poszczególnych rolników;
c)
zamierzony wpływ środków w celu zrekompensowania rolnikom strat gospodarczych;
d)
działania służące sprawdzeniu, czy dzięki środkom osiągnięto zamierzone skutki;
e)
działania służące unikaniu zakłóceń konkurencji oraz nadmiernej rekompensaty;
f)
prognozę dotyczącą płatności wydatków Unii, w podziale na miesiące do dnia 31 maja 2024 r.;
g)
poziom dodatkowego wsparcia przyznanego na podstawie art. 1 ust. 7;
h)
działania podjęte w celu kontroli kwalifikowalności rolników i ochrony interesów finansowych Unii.
2. 
Najpóźniej do dnia 15 października 2024 r. Grecja i Słowenia powiadamiają Komisję o łącznej kwocie wypłaconej na każdy środek, w stosownych przypadkach, w podziale na pomoc unijną i dodatkowe wsparcie krajowe, oraz o liczbie i rodzaju beneficjentów, a także o ocenie skuteczności środka.
Artykuł  3

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 15 grudnia 2023 r.

1 Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1308/oj.
2 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1465 z dnia 14 lipca 2023 r. w sprawie zapewnienia nadzwyczajnego wsparcia finansowego dla sektorów rolnych dotkniętych szczególnymi problemami mającymi wpływ na rentowność producentów rolnych (Dz.U. L 180 z 17.7.2023, s. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2023/1465/oj).
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2115/oj).
4 Art. 1 ust. 5 zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 2024/1323 z dnia 16 maja 2024 r. (Dz.U.UE.L.2024.1323) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 maja 2024 r.
5 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2116/oj).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2023.2820

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie wykonawcze 2023/2820 w sprawie udzielenia nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorom rolnym dotkniętym klęskami żywiołowymi w Grecji i Słowenii
Data aktu: 15/12/2023
Data ogłoszenia: 18/12/2023
Data wejścia w życie: 19/12/2023