Rozporządzenie wykonawcze 2023/903 wprowadzające środki zapobiegawcze dotyczące niektórych produktów pochodzących z Ukrainy

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2023/903
z dnia 2 maja 2023 r.
wprowadzające środki zapobiegawcze dotyczące niektórych produktów pochodzących z Ukrainy

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/870 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu 1 , w szczególności jego art. 4 i 9,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W celu wsparcia ukraińskiej gospodarki w związku z niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną wojną napastniczą Rosji przeciwko Ukrainie rozpoczętą 24 lutego 2022 r. Unia Europejska wprowadziła rozporządzeniem (UE) 2022/870 środki liberalizacji handlu uzupełniające koncesje handlowe mające zastosowanie do ukraińskich produktów na mocy Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony 2  (zwanego dalej "układem o stowarzyszeniu"). W szczególności art. 1 rozporządzenia (UE) 2022/870 przewiduje m.in. zawieszenie wszystkich kontyngentów taryfowych ustanowionych na podstawie załącznika I-A do układu o stowarzyszeniu. Stanowi on również, że produkty objęte tymi kontyngentami dopuszcza się do przywozu do Unii z Ukrainy bez żadnych należności celnych.

(2) Rosyjska wojna napastnicza poważnie ograniczyła również dostęp Ukrainy do jej portów na Morzu Czarnym i tym samym uniemożliwiła jej wywóz jej produktów do reszty świata i przywóz potrzebnych produktów. Aby uniknąć zagrożeń dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz aby wesprzeć ustanowienie sieci połączeń Ukrainy z Unią, Komisja ułatwiła stworzenie alternatywnych tras transportowych (zwanych dalej "korytarzami solidarnościowymi") umożliwiających Ukrainie dwustronny handel i zapewniających jej dostęp do rynków światowych 3 .

(3) W wyniku wspólnych wysiłków państw członkowskich, w szczególności Polski, Słowacji, Węgier, Rumunii i Bułgarii, a także działań podejmowanych przez Ukrainę, Mołdawię, innych partnerów międzynarodowych i Komisję, korytarze solidarnościowe stały się ratunkiem dla ukraińskiej gospodarki i zapewniły nowe połączenia z Unią, przyczyniając się również do zapobieżenia globalnemu kryzysowi żywnościowemu 4 .

(4) Chociaż w ostatnich miesiącach zaszła poprawa sytuacji pod wieloma względami, w dalszym ciągu istnieją znaczne utrudnienia logistyczne. Infrastruktura jest wciąż niewystarczająca, aby poradzić sobie z gwałtownym wzmożeniem ruchu, w szczególności na granicach między Ukrainą a państwami członkowskimi. Nadal pilnie potrzebny jest sprzęt, a przepustowość jest ograniczona, co prowadzi do wysokich kosztów logistycznych. Istnieje również duże ryzyko zapełnienia w szybkim tempie magazynów w odnośnych państwach członkowskich. W związku z tym konieczna jest niezwłoczna poprawa łączności. W tym celu należy usprawnić koordynację tranzytu, ulepszyć infrastrukturę i obniżyć ogólne koszty logistyczne. Pozwoli to zagwarantować, że pszenica, kukurydza, rzepak (rzepik) i nasiona słonecznika pochodzące z Ukrainy będą mogły docierać do dalszych części Unii, a w razie potrzeby również do państw trzecich.

(5) W związku ze wspomnianymi wyżej utrudnieniami i wysokimi kosztami logistycznymi nastąpił wzrost wywozu towarów z Ukrainy do położonych blisko niej państw członkowskich. Wywóz ten powoduje, że wyczerpują się zdolności magazynowania, a łańcuchy logistyczne są przeciążone zwłaszcza w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i na Słowacji. Okoliczności te rzutują na rentowność producentów w podanych wyżej państwach członkowskich. W związku z tym Komisja uważa, że zachodzą wyjątkowe okoliczności mogące mieć wpływ na producentów w Unii. Biorąc pod uwagę pilny charakter sytuacji i palącą potrzebę rozwiązania tej kwestii, na tym etapie niemożliwe jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na podstawie rozporządzenia (UE) 2022/870. W świetle tych okoliczności Komisja uważa zatem, że konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań w formie środków zapobiegawczych zgodnie z art. 4 ust. 9 tego rozporządzenia.

(6) Z wyjątkiem wykonywania umów podpisanych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, konieczne jest zatem zapewnienie, aby pszenica, kukurydza, rzepak (rzepik) i nasiona słonecznika pochodzące z Ukrainy, w odniesieniu do których zabiega się o te same możliwości magazynowania, były dopuszczane do swobodnego obrotu lub obejmowane procedurą składowania celnego, procedurą wolnego obszaru celnego lub procedurą uszlachetniania czynnego, jak przewidziano w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 5 , wyłącznie w państwach członkowskich innych niż Bułgaria, Węgry, Polska, Rumunia lub Słowacja.

(7) Ograniczenie to nie ma jednak wpływu na przemieszczanie tych towarów w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii lub na Słowacji lub przez terytorium tych państw w ramach procedury tranzytu celnego przewidzianej w art. 226 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 do innego państwa członkowskiego lub do państwa bądź na terytorium znajdujących się poza obszarem celnym Unii.

(8) Zgodnie z art. 4 ust. 9 rozporządzenia (UE) 2022/870 Komisja przekazała informacje Komitetowi Kodeksu Celnego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia.

(9) Aby zapobiec praktykom spekulacyjnym ze strony podmiotów gospodarczych, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w dniu jego opublikowania i być stosowane do 5 czerwca 2023 r.,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

Z wyjątkiem wykonywania umów podpisanych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia zezwala się na dopuszczanie do obrotu lub obejmowanie procedurą składu celnego, procedurą wolnego obszaru celnego lub procedurą uszlachetniania czynnego produktów pochodzących z Ukrainy wymienionych w załączniku do niniejszego rozporządzenia wyłącznie na terytorium państw członkowskich innych niż Bułgaria, Węgry, Polska, Rumunia lub Słowacja.

Artykuł  2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie w dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i stosuje się je do 5 czerwca 2023 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 2 maja 2023 r.

ZAŁĄCZNIK

Opis produktu Kod towaru
Pszenica
Pszenica i meslin 1001
Kukurydza
Kukurydza 1005
Rzepak
Nasiona rzepaku lub rzepiku, nawet łamane 1205
Nasiona słonecznika
Nasiona słonecznika, nawet łamane 1206
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/870 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do ukraińskich produktów na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 103).
2 Dz.U. L 161 z 29.5.2014, s. 3.
3 COM(2022) 217 final. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Plan działań na rzecz korytarzy solidarnościowych między UE a Ukrainą ułatwiających wywóz produktów rolnych z Ukrainy i handel dwustronny między Ukrainą a UE.
4 W okresie od maja 2022 r. do marca 2023 r. Ukraina dokonała za pośrednictwem korytarzy solidarnościowych wywozu ponad 63 mln ton towarów, w tym 32 mln ton ziarna zbóż i nasion oleistych. W ten sposób Ukraina uzyskała ponad 26 mld EUR dochodu. Korytarze solidarnościowe umożliwiły również Ukrainie przywóz blisko 23 mln ton towarów, co przyniosło przedsiębiorstwom w UE ponad 48 mld EUR dochodu.
5 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (przekształcenie) (Dz.U. L 269 z 10.10.2013, s. 1).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2023.114I.1

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie wykonawcze 2023/903 wprowadzające środki zapobiegawcze dotyczące niektórych produktów pochodzących z Ukrainy
Data aktu: 02/05/2023
Data ogłoszenia: 02/05/2023
Data wejścia w życie: 02/05/2023