Rozporządzenie 965/2012 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 965/2012 odnośnie do wymagań technicznych i procedur administracyjnych dotyczących programów wsparcia, testów psychologicznych załogi lotniczej, a także systematycznych i losowych badań na obecność substancji psychoaktywnych w celu zapewnienia sprawności fizycznej i psychicznej załogi lotniczej i personelu pokładowego, oraz odnośnie do wyposażenia nowo wyprodukowanych samolotów z napędem turbinowym o maksymalnej certyfikowanej masie startowej nie większej niż 5 700 kg posiadających homologację na przewóz od sześciu do dziewięciu pasażerów w zbliżeniowy system ostrzegania o przeszkodach terenu

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2018/1042

z dnia 23 lipca 2018 r.

zmieniające rozporządzenie (UE) nr 965/2012 odnośnie do wymagań technicznych i procedur administracyjnych dotyczących programów wsparcia, testów psychologicznych załogi lotniczej, a także systematycznych i losowych badań na obecność substancji psychoaktywnych w celu zapewnienia sprawności fizycznej i psychicznej załogi lotniczej i personelu pokładowego, oraz odnośnie do wyposażenia nowo wyprodukowanych samolotów z napędem turbinowym o maksymalnej certyfikowanej masie startowej nie większej niż 5 700 kg posiadających homologację na przewóz od sześciu do dziewięciu pasażerów w zbliżeniowy system ostrzegania o przeszkodach terenu

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE ¹ , w szczególności jego art. 7 ust. 6, art. 8 ust. 5 oraz art. 10 ust. 5,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W rozporządzeniu Komisji (UE) nr 965/2012 ²  ustanowiono szczegółowe przepisy dotyczące operacji zarobkowego transportu lotniczego przy użyciu samolotów i śmigłowców, z uwzględnieniem inspekcji na płycie statków powietrznych operatorów znajdujących się pod nadzorem w zakresie bezpieczeństwa sprawowanym przez inne państwo członkowskie lub państwo trzecie, kiedy znajdują się one na lotniskach położonych na terytorium podlegającym postanowieniom Traktatu. W rozporządzeniu przewidziano również, że członkowie personelu pokładowego nie mogą wykonywać czynności na pokładzie statku powietrznego, znajdując się pod wpływem substancji psychoaktywnych bądź będąc niezdolnymi do służby z powodu urazu ciała, przemęczenia, zażywania leków lub z innego podobnego powodu.

(2) Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego ("agencja") określiła szereg ryzyk dla bezpieczeństwa i wydała zalecenia mające na celu ich ograniczenie. Wdrożenie niektórych z tych zaleceń wymaga zmian regulacyjnych w odniesieniu do testów psychologicznych załogi lotniczej przed rozpoczęciem lotów liniowych, wdrożenia programu wsparcia dla załogi lotniczej, wykonywania przez państwa członkowskie losowych badań na obecność alkoholu u członków załóg lotniczych i personelu pokładowego, a także systematycznych badań na obecność substancji psychoaktywnych u członków załóg lotniczych i personelu pokładowego przez operatorów wykonujących zarobkowe przewozy lotnicze.

(3) Odnośnie do badań na obecność substancji psychoaktywnych należy uwzględnić Manual on Prevention of Problematic Use of Substances in the Aviation Workplace (Doc 9654) (instrukcja dotycząca problematycznego stosowania substancji w miejscach pracy związanych z lotnictwem) Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO).

(4) W obecnym programie kontroli na płycie, o którym mowa w podczęści RAMP załącznika II do rozporządzenia (UE) nr 965/2012, ustanowiono już ramy systematycznych, strukturalnych i opartych na analizie ryzyka kontroli operatów, zawierające szeroko zakrojone przepisy i zabezpieczenia dotyczące, między innymi, ochrony danych, szkoleń inspektorów, pobierania próbek na podstawie oceny ryzyka, zatrzymań statku powietrznego, i zapobiegania zbędnym opóźnieniom. Należy zatem stosować te solidnie ugruntowane ramy przy przeprowadzaniu badań poziomu alkoholu u członków załóg lotniczych i personelu pokładowego. Członka załogi lotniczej lub personelu pokładowego, który odmówi współpracy w trakcie badań, lub wynik badania którego wykaże, że znajduje się pod wpływem substancji psychoaktywnych, należy odsunąć od pełnienia służby.

(5) W niektórych państwach członkowskich losowe badania poziomu substancji psychoaktywnych są już wykonywanie przez urzędników innych niż wymienieni w podczęści RAMP załącznika II. Państwa członkowskie powinny zatem, pod pewnymi warunkami, mieć możliwość wykonywania badań na obecność alkoholu u członków załogi lotniczej i personelu pokładowego poza strukturą programu inspekcji na płycie określoną w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 965/2012.

(6) Państwa członkowskie powinny również uzyskać możliwość przeprowadzania dodatkowych badań na obecność substancji psychoaktywnych innych niż alkohol.

(7) ICAO zaleca w częściach I i II załącznika 6 do konwencji chicagowskiej, aby samoloty z napędem turbinowym o maksymalnej certyfikowanej masie startowej nieprzekraczającej 5 700 kg i o maksymalnej operacyjnej konfiguracji od sześciu do dziewięciu miejsc pasażerskich były wyposażone w system ostrzegania o bliskości ziemi.

(8) W celu ujednolicenia z normami i zalecanymi praktykami ICAO oraz w celu zmniejszenia ryzyka zderzenia z naturalnymi przeszkodami należy odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 965/2012.

(9) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu oparte są na opiniach nr 14/2016 i nr 15/2016 wydanych przez agencję zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008.

(10) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na mocy art. 65 rozporządzenia (WE) nr 216/2008,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

W rozporządzeniu (UE) nr 965/2012 wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 4 otrzymuje brzmienie:

"Artykuł 4

Inspekcje na płycie

1. Inspekcje na płycie statków powietrznych operatorów znajdujących się pod nadzorem w zakresie bezpieczeństwa sprawowanym przez inne państwo członkowskie lub państwo trzecie przeprowadza się zgodnie z podczęścią RAMP załącznika II.

2. Państwa członkowskie zapewniają, aby w odniesieniu do operatorów znajdujących się pod ich nadzorem, a także w odniesieniu do operatorów podlegających nadzorowi innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego przeprowadzano badania na obecność alkoholu u członków załogi lotniczej i personelu pokładowego. Badania takie wykonują inspektorzy ds. inspekcji na płycie w ramach struktury programu inspekcji na płycie określonej w podczęści RAMP załącznika II.

3. W drodze odstępstwa od ust. 2 państwa członkowskie mogą zapewnić wykonanie badań na obecność alkoholu u członków załogi lotniczej i personelu pokładowego przez innych upoważnionych urzędników i poza strukturą programu inspekcji na płycie określonego w podczęści RAMP załącznika II, pod warunkiem że badania na obecność alkoholu służą tym samym celom i są zgodne z tymi samymi zasadami co badania przeprowadzane w ramach podczęści RAMP załącznika II. Wyniki takich badań na obecność alkoholu wprowadza się do centralnej bazy danych zgodnie z ARO.RAMP.145 lit. b).

4. Państwa członkowskie mogą przeprowadzać dodatkowe badania na obecność substancji psychoaktywnych innych niż alkohol. W takim przypadku państwo członkowskie powiadamia Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (»agencja«) i Komisję.";

2) art. 9b otrzymuje brzmienie:

"Artykuł 9b

Ocena

1. Agencja regularnie dokonuje oceny skuteczności przepisów dotyczących ograniczeń czasu lotu i służby oraz wymagań dotyczących odpoczynku zawartych w załącznikach II i III. Nie później niż dnia 18 lutego 2019 r. agencja przygotowuje pierwsze sprawozdanie na temat wyników tej oceny.

We wspomnianej ocenie wykorzystuje się wiedzę naukową i opiera się ją na danych operacyjnych gromadzonych, z pomocą państw członkowskich, długofalowo po rozpoczęciu stosowania niniejszego rozporządzenia.

Ocena dotyczy wpływu, jaki na czujność załogi lotniczej mają co najmniej następujące czynniki:

a) pełnienie służby przez ponad 13 godzin w najkorzystniejszej porze doby;

b) pełnienie służby przez ponad 10 godzin w mniej korzystnej porze doby;

c) pełnienie służby przez ponad 11 godzin przez członków załogi o nieznanym stopniu zaaklimatyzowania;

d) pełnienie służby na dużej liczbie odcinków (więcej niż 6);

e) pozostawanie w gotowości do służby, np. pełnienie dyżuru lub pozostawanie w rezerwie, poprzedzające służbę podczas lotu; oraz

f) grafiki zakłócające.

2. Agencja regularnie dokonuje oceny skuteczności przepisów dotyczących programów wsparcia, testów psychologicznych załogi lotniczej i systematycznych oraz losowych badań na obecność substancji psychoaktywnych w celu zapewnienia sprawności fizycznej i psychicznej członków załogi lotniczej i personelu pokładowego określonych w załącznikach II i IV. Nie później niż do dnia 14 sierpnia 2022 r. agencja przygotowuje pierwsze sprawozdanie na temat wyników tej oceny.

Ocena ta obejmuje odpowiednią wiedzą fachową i opiera się na danych długoterminowych zgromadzonych z pomocą państw członkowskich i agencji.";

3) w załącznikach I, II, IV, VI, VII i VIII wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł  2  ³  

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 14 sierpnia 2020 r.

Jednakże art. 1 pkt 1 i 3 stosuje się od dnia 14 lutego 2021 r., a pkt 3 lit. f) i pkt 6 lit. b) załącznika stosuje się od dnia 14 sierpnia 2018 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 23 lipca 2018 r.

	W imieniu Komisji
	Jean-Claude JUNCKER
	Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

W załącznikach I, II, IV, VI, VII i VIII do rozporządzenia (UE) nr 965/2012 wprowadza się następujące zmiany:

1) w załączniku I wprowadza się następujące zmiany:

a) dodaje się pkt 78a w brzmieniu:

"78a) »Nadużywanie substancji« oznacza stosowanie jednej lub większej liczby substancji psychoaktywnych przez załogę lotniczą, członków personelu pokładowego lub innych członków personelu, od którego zależy bezpieczeństwo, w sposób, który:

a) stanowi bezpośrednie zagrożenie dla używającej ich osoby lub zagraża życiu, zdrowiu lub dobru innych osób; lub

b) wywołuje lub pogłębia problemy lub zaburzenia o charakterze zawodowym, społecznym, umysłowym, psychicznym lub fizycznym.";

b) dodaje się pkt 98a w brzmieniu:

"98a) »Substancja psychoaktywna« oznacza alkohol, opioidy, pochodne konopi indyjskich, środki uspokajające i nasenne, kokainę, inne psychostymulanty, substancje halucynogenne i lotne rozpuszczalniki, z wyłączeniem kawy i tytoniu.";

c) dodaje się pkt 105a w brzmieniu:

"105a) »Personel, od którego zależy bezpieczeństwo« oznacza osoby mogące zagrozić bezpieczeństwu lotniczemu, jeżeli niewłaściwie wykonują swoje obowiązki i funkcje, w tym członków załogi lotniczej i personelu pokładowego, personelu obsługi statków powietrznych i kontrolerów ruchu lotniczego.";

2) w załączniku II (część ARO) wprowadza się następujące zmiany:

a) dodaje się pkt ARO.RAMP.106 w brzmieniu:

"ARO.RAMP.106 Badania na obecność alkoholu

a) Właściwy organ wykonuje badania na obecność alkoholu u członków załóg lotniczych i personelu pokładowego.

b) Agencja przedkłada właściwym organom wykaz operatorów unijnych i z państw trzecich na potrzeby wyznaczenia priorytetów w zakresie badań na obecność alkoholu w ramach programu inspekcji na płycie zgodnie z ARO.RAMP.105 w oparciu o ocenę ryzyka przeprowadzoną przez agencję, z uwzględnieniem solidności i skuteczności obowiązujących programów badań na obecność substancji psychoaktywnych.

c) Wybierając operatorów do badań na obecność alkoholu u załogi lotniczej i personelu pokładowego, właściwy organ korzysta z wykazu ustanowionego zgodnie z lit. b).

d) Za każdym razem gdy dane dotyczące badań na obecność alkoholu są wprowadzane do centralnej bazy danych zgodnie z ARO.RAMP.145 lit. b), właściwy organ zapewnia usunięcie danych osobowych danego członka załogi.

e) W przypadku uzasadnionego powodu lub podejrzenia badania na obecność alkoholu można wykonywać w dowolnym momencie.

f) W metodach badań na obecność alkoholu należy uwzględnić uznane normy jakości zapewniające dokładne wyniki badań.

g) Członka załogi lotniczej lub personelu pokładowego, który odmówi współpracy w trakcie badań, lub pozytywny wynik badania którego wykaże, że znajduje się pod wpływem alkoholu, należy odsunąć od pełnienia służby.";

3) w załączniku IV (część CAT) wprowadza się następujące zmiany:

a) pkt CAT.GEN.MPA.100 lit. c) ppkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) pod wpływem substancji psychoaktywnych bądź będąc niezdolnym do służby z powodu urazu, przemęczenia, zażywania leków, choroby lub z innego podobnego powodu;";

b) pkt CAT.GEN.MPA.170 otrzymuje brzmienie:

"CAT.GEN.MPA.170 Substancje psychoaktywne

a) Operator podejmuje wszelkie uzasadnione środki w celu zapewnienia, by na pokład statku powietrznego nie weszła ani nie przebywała na nim żadna osoba będąca pod wpływem substancji psychoaktywnych w stopniu mogącym powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa statku powietrznego bądź osób znajdujących się na jego pokładzie.

b) W celu zapewnienia bezpieczeństwa statku powietrznego lub osób znajdujących się na jego pokładzie operator opracowuje i wdraża strategię zapobiegania nadużywania substancji psychoaktywnych przez podlegających jego kontroli członków załóg lotniczych i personelu pokładowego oraz personelu, od którego zależy bezpieczeństwo, i wykrywania go.

c) Bez uszczerbku dla obowiązujących krajowych przepisów dotyczących ochrony danych w zakresie poddawania osób fizycznych badaniom operator opracowuje i wdraża obiektywną przejrzystą i niedyskryminacyjną procedurę do celów zapobiegania nadużywaniu substancji psychoaktywnych przez członków załóg lotniczych i personelu pokładowego oraz personel, od którego zależy bezpieczeństwo, i wykrywania go.

d) W przypadku potwierdzonego dodatniego wyniku badania, operator powiadamia swój właściwy organ oraz organ odpowiedzialny za przedmiotowy personel, np. konsultanta medycznego władzy uprawnionej do licencjonowania.";

c) pkt CAT.GEN.MPA.175 otrzymuje brzmienie:

"CAT.GEN.MPA.175 Zagrożenia dla bezpieczeństwa

a) Operator podejmuje wszelkie uzasadnione środki, by zapewnić, że żadna osoba poprzez wynikające z zaniedbania, rozmysłu lub lekkomyślności działanie lub zaniechanie działania:

1) nie naraża na niebezpieczeństwo statku powietrznego ani znajdujących się na jego pokładzie osób; ani

2) nie powoduje narażenia ani nie przyzwala na narażenie osób ani mienia na niebezpieczeństwo ze strony statku powietrznego.

b) Operator zapewnia, że przed przystąpieniem do wykonywania lotów liniowych załoga lotnicza przeszła testy psychologiczne w celu:

1) określenia cech psychicznych i predyspozycji załogi lotniczej do środowiska pracy; oraz

2) zmniejszenia prawdopodobieństwa negatywnego wpływu na bezpieczną eksploatację statku powietrznego.

c) Biorąc pod uwagę wielkość, charakter i złożoność działań operatora, zamiast testów psychologicznych, o których mowa w lit. b), operator może sam przeprowadzić ocenę cech psychicznych i predyspozycji załogi lotniczej.";

d) dodaje się pkt CAT.GEN.MPA.215 w brzmieniu:

"CAT.GEN.MPA.215 Program wsparcia

a) Operator umożliwia, ułatwia i zapewnia dostęp do proaktywnego i pozbawionego sankcji programu wsparcia, który wspomoże i wesprze załogę lotniczą w zakresie rozpoznania, radzenia sobie z i przezwyciężenia wszelkich problemów, które mogą mieć negatywny wpływ na jej zdolność do bezpiecznego korzystania z przywilejów wynikających z licencji. Taki dostęp należy zapewnić wszystkim członkom załogi lotniczej.

b) Bez uszczerbku dla obowiązujących krajowych przepisów dotyczących ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i swobodnego przepływu takich danych, ochrona poufności danych stanowi warunek wstępny skutecznego programu wsparcia, ponieważ zachęca do korzystania z takiego programu i zapewnia jego integralność.";

e) pkt CAT.GEN.NMPA.100 lit. b) ppkt 1) otrzymuje brzmienie:

"(1) pod wpływem substancji psychoaktywnych bądź będąc niezdolnym do służby z powodu urazu, przemęczenia, zażywania leków, choroby lub z innego podobnego powodu;";

f) w pkt CAT.IDE.A.150 dodaje się lit. c) w brzmieniu:

"c) Samoloty z napędem turbinowym, w przypadku których świadectwo zdatności do lotu wydano po raz pierwszy po dniu 1 stycznia 2019 r., o maksymalnej certyfikowanej masie startowej nie większej niż 5 700 kg i maksymalnej operacyjnej konfiguracji od sześciu do dziewięciu miejsc pasażerskich muszą być wyposażone w system TAWS spełniający wymagania dotyczące wyposażenia klasy B, zgodnie ze stosownym standardem.";

4) w załączniku VI (część NCC) wprowadza się następujące zmiany:

a) pkt NCC.GEN.105 lit. e) ppkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) kiedy pozostaje pod wpływem substancji psychoaktywnych lub z innych powodów, o których mowa w pkt 7.g załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 216/2008.";

5) w załączniku VII (część NCO) wprowadza się następujące zmiany:

a) pkt NCO.SPEC.115 lit. e) ppkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) kiedy pozostaje pod wpływem substancji psychoaktywnych lub z innych powodów, o których mowa w pkt 7.g załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 216/2008.";

6) w załączniku VIII (część SPO) wprowadza się następujące zmiany:

a) pkt SPO.GEN.105 lit. e) ppkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) kiedy pozostaje pod wpływem substancji psychoaktywnych lub z innych powodów, o których mowa w pkt 7.g załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 216/2008.";

b) pkt SPO.IDE.A.130 otrzymuje brzmienie:

"SPO.IDE.A.130 Zbliżeniowy system ostrzegania o przeszkodach terenu (TAWS)

a) Samoloty z napędem turbinowym o maksymalnej certyfikowanej masie startowej (MCTOM) większej niż 5 700 kg lub z MOPSC większą niż dziewięć wyposaża się w system TAWS spełniający wymagania dla:

1) wyposażenia klasy A, zgodnie ze stosownym standardem, w przypadku samolotów, dla których indywidualne świadectwo zdatności do lotu (CofA) wydano po raz pierwszy po dniu 1 stycznia 2011 r.; lub

2) wyposażenia klasy B, zgodnie ze stosownym standardem, w przypadku samolotów, dla których indywidualne świadectwo zdatności do lotu (CofA) wydano po raz pierwszy nie później niż w dniu 1 stycznia 2011 r.

b) Wykorzystywane do operacji zarobkowych samoloty z napędem turbinowym, których indywidualne świadectwo zdatności do lotu wydano po raz pierwszy po dniu 1 stycznia 2019 r., o maksymalnej certyfikowanej masie startowej nie większej niż 5 700 kg i maksymalnej operacyjnej konfiguracji od sześciu do dziewięciu miejsc pasażerskich muszą być wyposażone w system TAWS spełniający wymagania dotyczące wyposażenia klasy B, zgodnie ze stosownym standardem.".

1 Dz.U. L 79 z 13.3.2008, s. 1.

2 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 965/2012 z dnia 5 października 2012 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 296 z 25.10.2012, s. 1).

3 Art. 2 zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 745/2020 z dnia 4 czerwca 2020 r. (Dz.U.UE.L.2020.176.11) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 czerwca 2020 r.

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2018.188.3
• Rodzaj: Rozporządzenie
• Tytuł: Rozporządzenie 965/2012 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 965/2012 odnośnie do wymagań technicznych i procedur administracyjnych dotyczących programów wsparcia, testów psychologicznych załogi lotniczej, a także systematycznych i losowych badań na obecność substancji psychoaktywnych w celu zapewnienia sprawności fizycznej i psychicznej załogi lotniczej i personelu pokładowego, oraz odnośnie do wyposażenia nowo wyprodukowanych samolotów z napędem turbinowym o maksymalnej certyfikowanej masie startowej nie większej niż 5 700 kg posiadających homologację na przewóz od sześciu do dziewięciu pasażerów w zbliżeniowy system ostrzegania o przeszkodach terenu
• Data aktu: 23/07/2018
• Data ogłoszenia: 25/07/2018
• Data wejścia w życie: 14/08/2018, 14/08/2020