USA-Unia Europejska. Umowa ramowa w sprawie udziału Stanów Zjednoczonych Ameryki w operacjach zarządzania kryzysowego prowadzonych przez Unię Europejską. Waszyngton.2011.05.17.

UMOWA RAMOWA
między Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Unią Europejską w sprawie udziału Stanów Zjednoczonych Ameryki w operacjach zarządzania kryzysowego prowadzonych przez Unię Europejską

STANY ZJEDNOCZONE AMERYKI ("STANY ZJEDNOCZONE")

oraz

UNIA EUROPEJSKA ("UE" LUB "UNIA EUROPEJSKA"),

dalej zwane razem "Stronami",

Mając na uwadze, co następuje:

Unia Europejska może postanowić o podjęciu działań w dziedzinie zarządzania kryzysowego.

Od dwudziestu lat rządy i organizacje wielostronne nasilają działania mające zmniejszyć ilość konfliktów na świecie.

Wspólnym dążeniem Stanów Zjednoczonych i UE jest wspieranie pokojowego pojednania i ułatwienie odbudowy i stabilizacji poprzez podział obciążeń podczas operacji zarządzania kryzysowego; uważają one, że takie operacje prowadzone przez UE mogą być bardziej skuteczne, jeśli wspierać je będą eksperci ze Stanów Zjednoczonych.

Stany Zjednoczone i UE pragną określić ogólne warunki udziału Stanów Zjednoczonych w operacjach zarządzania kryzysowego prowadzonych przez UE, zapisując je w umowie ustanawiającej ogólne ramy takiego ewentualnego przyszłego udziału zamiast określać je oddzielnie dla każdej operacji,

UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE:

Artykuł  1

Decyzje odnoszące się do udziału

1.
Po podjęciu przez Unię Europejską decyzji o zaproszeniu Stanów Zjednoczonych do udziału w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego oraz po podjęciu przez Stany Zjednoczone decyzji o udziale, Stany Zjednoczone przekazują Unii Europejskiej informacje o swoim proponowanym wkładzie w tę operację. Podjęcie przez Stany Zjednoczone decyzji o udziale w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego oznacza zgodę tego państwa na przestrzeganie przepisów decyzji Rady, na mocy której UE postanowiła przeprowadzić tę operację (zwanej dalej "decyzją Rady").
2.
Unia Europejska i Stany Zjednoczone podejmują konsultacje dotyczące proponowanego wkładu Stanów Zjednoczonych w operację, w tym ich ewentualnego wkładu w jej budżet operacyjny, a jeśli uzgodnią, że udział dojdzie do skutku, jest on realizowany zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy oraz wszelkimi związanymi z nią ustaleniami wykonawczymi dokonanymi przez Strony.
3.
Wkład Stanów Zjednoczonych w prowadzone przez UE operacje zarządzania kryzysowego nie narusza autonomii podejmowania decyzji przez Unię Europejską ani nie przesądza o indywidualnym charakterze decyzji Stanów Zjednoczonych dotyczących udziału w prowadzonych przez UE operacjach zarządzania kryzysowego.
4.
Unia Europejska informuje Stany Zjednoczone o zamiarze wprowadzenia zmian do decyzji Rady, o której mowa w ust. 1,

lub o zamiarze przyjęcia związanych z nią środków wykonawczych lub wprowadzenia do nich zmian.

5.
Stany Zjednoczone mogą w dowolnym momencie, z inicjatywy własnej lub na wniosek UE oraz po przeprowadzeniu konsultacji Stron, wycofać się - całkowicie lub częściowo - z udziału w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego.
Artykuł  2

Zakres stosowania

1.
Jeżeli Strony nie uzgodnią inaczej na piśmie, niniejsza Umowa ma zastosowanie wyłącznie do prowadzonych przez UE operacji zarządzania kryzysowego, w które Stany Zjednoczone wnoszą wkład po dacie podpisania niniejszej Umowy, i nie narusza postanowień żadnych istniejących umów regulujących udział Stanów Zjednoczonych w prowadzonych przez UE operacjach zarządzania kryzysowego.
2.
Niniejsza Umowa dotyczy wyłącznie personelu cywilnego oraz cywilnych jednostek i środków majątkowych stanowiących wkład wnoszony przez Stany Zjednoczone na rzecz prowadzonych przez UE operacji zarządzania kryzysowego (dalej zwanych "kontyngentem USA").
Artykuł  3

Status personelu i jednostek

1.
Status kontyngentu USA biorącego udział w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, a w szczególności jego przywileje i immunitety, jest regulowany umową w sprawie statusu misji ("umowa o statusie") zawartą między UE a państwem, w którym operacja jest prowadzona, pod warunkiem że: a) Stany Zjednoczone mają możliwość przeanalizowania umowy o statusie przed podjęciem decyzji o udziale w operacji; oraz b) jeśli nie podpisano umowy o statusie do czasu, gdy konieczna jest jej analiza, Strony podejmują wzajemne konsultacje i przed rozmieszczeniem kontyngentu USA dokonują innych odpowiednich ustaleń dotyczących jego statusu, bez uszczerbku dla pełnej odpowiedzialności UE za dokonanie z państwem będącym gospodarzem ustaleń w sprawie statusu personelu i jednostek UE.
2.
Status kontyngentu USA przydzielonego do dowództwa lub grup dowodzenia usytuowanych poza państwem (państwami), w którym (których) prowadzona jest operacja, jest regulowany, odpowiednio, na podstawie ustaleń między dowództwem i grupami dowodzenia lub tym państwem (tymi państwami) a Stanami Zjednoczonymi.
3.
W zakresie, na jaki pozwalają przepisy ustawowe i wykonawcze Stanów Zjednoczonych, mają one prawo sprawować jurysdykcję nad swoim personelem przydzielonym do udziału w operacji, w kraju w którym prowadzona jest operacja.
4.
Stany Zjednoczone ponoszą odpowiedzialność z tytułu roszczeń związanych z ich udziałem w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, dotyczących któregokolwiek członka personelu USA lub zgłoszonych przez któregokolwiek członka personelu USA, zgodnie z prawem USA. Postanowienie to nie znosi immunitetu jurysdykcyjnego przysługującego Stanom Zjednoczonym. Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie ma na celu przyznania jakiemukolwiek sądowi jurysdykcji, której nie posiadał do tej pory, ani stworzenia możliwości wyegzekwowania w takim sądzie jakiegokolwiek prawa wobec Stanów Zjednoczonych.
5.
Strony zgadzają się odstąpić od wszelkich wzajemnych roszczeń (poza roszczeniami wynikającymi z Umowy) z tytułu uszkodzeń, utraty lub zniszczenia składników majątkowych będących własnością którejkolwiek ze Stron lub użytkowanych przez którąkolwiek z nich, lub z tytułu uszkodzeń ciała lub śmierci członków personelu którejkolwiek ze Stron, jeśli zdarzenia te wynikły z wykonywania ich obowiązków służbowych związanych z działaniami objętymi niniejszą Umową, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego uchybienia.
6.
Stany Zjednoczone zobowiązują się do złożenia oświadczenia dotyczącego odstąpienia, na zasadzie wzajemności, od roszczeń wobec każdego państwa członkowskiego UE biorącego udział w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, w której biorą udział Stany Zjednoczone, oraz do uczynienia tego przy podpisywaniu niniejszej Umowy.
7.
UE zobowiązuje się zapewnić, by państwa członkowskie UE złożyły oświadczenie dotyczące odstąpienia od roszczeń w przypadku ewentualnego przyszłego udziału Stanów Zjednoczonych w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego oraz by uczyniły to przy podpisywaniu niniejszej Umowy.
Artykuł  4

Informacje niejawne

W kontekście operacji zarządzania kryzysowego prowadzonych przez UE zastosowanie ma Umowa między rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Unią Europejską w sprawie bezpieczeństwa informacji niejawnych, sporządzona w Waszyngtonie dnia 30 kwietnia 2007 r.

Artykuł  5

Udział w operacji

1.
Stany Zjednoczone starają się zapewnić, w drodze wydania szczegółowych instrukcji, aby personel udostępniony przez Stany Zjednoczone w ramach wkładu w prowadzone przez UE operacje zarządzania kryzysowego ("przydzielony personel ") wykonywał swoją misję zgodnie z decyzją Rady, o której mowa w art. 1, planem operacji i odnośnymi środkami wykonawczymi, w pełni wspierając ich cele.
2.
Stany Zjednoczone podejmują w odpowiednim czasie konsultacje z UE co do wszelkich zmian ich wkładu w prowadzoną przez UE operację zarządzania kryzysowego, wniesionego na mocy niniejszej Umowy.
3.
Przydzielony personel otrzymuje odpowiednią dokumentację medyczną oraz jej kopię do celów przedłożenia na wniosek właściwych organów UE.
Artykuł  6

Struktura dowodzenia

1.
W okresie rozmieszczenia przydzielonego personelu i jednostek dowódca UE lub szef misji sprawuje nad nimi kontrolę i kieruje ich działaniami.
2.
Przydzielony personel i jednostki znajdują się pod ogólnym zwierzchnictwem Stanów Zjednoczonych.
3.
Stany Zjednoczone starają się zapewnić, w drodze wydania szczegółowych instrukcji, by przydzielony personel wykonywał swoje obowiązki i zachowywał się w sposób w pełni zgodny z celami operacji oraz instrukcjami i wskazówkami dowódcy UE lub szefa misji.
4.
Stany Zjednoczone mają takie same prawa i obowiązki w zakresie bieżącego zarządzania prowadzoną przez UE operacją zarządzania kryzysowego, jak biorące w niej udział państwa członkowskie Unii Europejskiej.
5.
Dowódca UE lub szef misji jest odpowiedzialny za ogólną kontrolę dyscyplinarną nad przydzielonym personelem. W razie konieczności postępowanie dyscyplinarne jest podejmowane przez Stany Zjednoczone.
6.
Stany Zjednoczone wyznaczają punkt kontaktowy kontyngentu narodowego w celu reprezentowania swojego kontyngentu narodowego podczas odnośnej operacji zarządzania kryzysowego prowadzonej przez UE. Punkt kontaktowy kontyngentu narodowego podlega szefowi misji w sprawach krajowych i jest odpowiedzialny za bieżącą dyscyplinę kontyngentu.
7.
Decyzja o zakończeniu operacji jest podejmowana przez Unię Europejską po konsultacji ze Stanami Zjednoczonymi, pod warunkiem że w dniu rozważania takiej decyzji Stany Zjednoczone nadal wnoszą wkład w operację zarządzania kryzysowego prowadzoną przez UE.
Artykuł  7

Aspekty finansowe

1.
Stany Zjednoczone ponoszą wszelkie koszty związane ze swoim udziałem w operacji zarządzania kryzysowego prowadzonej przez UE, chyba że podlegają one wspólnemu finansowaniu, zgodnie z zapisami budżetu operacyjnego misji.
2.
Unia Europejska zwalnia Stany Zjednoczone z wkładów finansowych w budżet operacyjny prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, jeżeli uzna, że wkład Stanów Zjednoczonych jest znaczny. Stany Zjednoczone są informowane o decyzji UE w sprawie wkładów finansowych w budżet operacyjny podczas konsultacji, o których mowa w art. 1 ust. 2.
3.
Udział Stanów Zjednoczonych w prowadzonych przez UE operacjach zarządzania kryzysowego na mocy niniejszej Umowy jest uwarunkowany dostępnością odpowiednich środków finansowych.
Artykuł  8

Ustalenia do celów wykonania Umowy

Wszelkie niezbędne ustalenia techniczne, finansowe i administracyjne służące wykonaniu niniejszej Umowy podpisywane są przez właściwe organy Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej.

Artykuł  9

Rozstrzyganie sporów

Spory dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszej Umowy rozstrzygane są poprzez kontakty dyplomatyczne między Stronami.

Artykuł  10

Wejście w życie i wygaśnięcie

1.
Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia pierwszego miesiąca następującego po wzajemnym powiadomieniu się przez Strony o zakończeniu niezbędnych do tego celu procedur wewnętrznych.
2.
Niniejszą Umowę stosuje się tymczasowo od dnia podpisania.
3.
Strony dokonują regularnych przeglądów niniejszej Umowy.
4.
Niniejsza Umowa może być zmieniana za pisemną zgodą obu Stron.
5.
Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą Umowę w drodze pisemnego powiadomienia drugiej Strony z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia.
Sporządzono w Waszyngtonie w dwóch egzemplarzach w języku angielskim dnia siedemnastego maja dwa tysiące jedenastego roku.
W imieniu Unii Europejskiej W imieniu Stanów Zjednoczonych Ameryki
C. ASHTON H. CLINTON

TEKST DEKLARACJI

Tekst dla państw członkowskich UE:

"Państwa członkowskie UE stosujące decyzję Rady UE w sprawie prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, w której biorą udział Stany Zjednoczone, zamierzają - w stopniu, w jakim zezwalają na to ich krajowe systemy prawne - odstąpić w zakresie, w jakim jest to możliwe, od roszczeń w stosunku do Stanów Zjednoczonych powstałych na skutek uszkodzeń ciała lub śmierci członka ich personelu, uszkodzenia lub straty jakichkolwiek własnych składników majątkowych używanych w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, jeżeli takie uszkodzenia ciała, śmierć, uszkodzenie lub strata:

– zostały spowodowane przez personel ze Stanów Zjednoczonych podczas wykonywania jego obowiązków w związku z prowadzoną przez UE operacją zarządzania kryzysowego, z wyjątkiem przypadku rażącego niedbalstwa lub umyślnego uchybienia, lub

– wynikły z użycia składników majątku posiadanych przez Stany Zjednoczone, pod warunkiem że zostały one użyte w związku z operacją oraz z wyjątkiem przypadku rażącego niedbalstwa lub umyślnego uchybienia personelu prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego pochodzącego ze Stanów Zjednoczonych i używającego tych środków.".

Tekst dla Stanów Zjednoczonych:

"Stany Zjednoczone, kiedy biorą udział w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, zamierzają - w stopniu, w jakim zezwala na to krajowy system prawny tego państwa - odstąpić w zakresie, w jakim jest to możliwe, od roszczeń w stosunku do któregokolwiek z pozostałych państw uczestniczących w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego powstałych na skutek uszkodzeń ciała lub śmierci członka ich personelu, uszkodzenia lub straty jakichkolwiek własnych składników majątku używanych w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, jeżeli takie uszkodzenia ciała, śmierć, uszkodzenie lub strata:

– zostały spowodowane przez personel prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego podczas wykonywania jego obowiązków związanych z operacją, z wyjątkiem przypadku rażącego niedbalstwa lub umyślnego uchybienia, lub

– wynikły z użycia jakichkolwiek składników majątku posiadanych przez państwa uczestniczące w prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, pod warunkiem że zostały one użyte w związku z operacją oraz z wyjątkiem przypadku rażącego niedbalstwa lub umyślnego uchybienia personelu prowadzonej przez UE operacji zarządzania kryzysowego, używającego tych środków.".

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2011.143.2

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: USA-Unia Europejska. Umowa ramowa w sprawie udziału Stanów Zjednoczonych Ameryki w operacjach zarządzania kryzysowego prowadzonych przez Unię Europejską. Waszyngton.2011.05.17.
Data aktu: 17/05/2011
Data ogłoszenia: 31/05/2011
Data wejścia w życie: 01/01/1970, 17/05/2011