Deklaracja Prezydium Europejskiego Komitetu Regionów AccelerateEU - unia energetyczna - Przystępna cenowo i bezpieczna energia dzięki przyspieszonym działaniom
Deklaracja Prezydium Europejskiego Komitetu Regionów "AccelerateEU - unia energetyczna - Przystępna cenowo i bezpieczna energia dzięki przyspieszonym działaniom" (C/2026/3099)Prezydium Europejskiego Komitetu Regionów
1. Zwraca uwagę, że wskutek eskalacji napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie i rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie kolejny raz dochodzi do silnych wahań cen energii. To nie tylko obnaża strukturalną zależność Europy od importu paliw kopalnych i od dostawców zewnętrznych, ale też uderza w regiony i miasta oraz w osoby już dotknięte lub zagrożone ubóstwem energetycznym.
2. Podkreśla, że wstrząs ten ma miejsce, gdy władze lokalne i regionalne wciąż jeszcze zmagają się ze skutkami poprzednich kryzysów. Przypomina o potrzebie dekarbonizacji i elektryfikacji gospodarki UE jako strategicznego wyboru dla bezpieczeństwa i odporności Unii, dla zrównoważonej długoterminowej konkurencyjności, a także dla klimatu.
3. Z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji Europejskiej "AccelerateEU - unia energetyczna - Przystępna cenowo i bezpieczna energia dzięki przyspieszonym działaniom". W komunikacie zaprezentowano skoordynowane i elastyczne podejście, które w pełni bierze pod uwagę krajowe koszyki energetyczne, zachęca do dywersyfikacji dostaw, produkcji krajowej i do racjonalnych pod względem kosztów metod dekarbonizacji, zgodnie z unijnym prawem o klimacie. Uważa, że elementy te mają zasadnicze znaczenie dla złagodzenia krótkoterminowej presji cenowej i dla szybszego dokończenia budowy silniejszej, zrównoważonej i niezależnej unii energetycznej.
4. Jest zdania, że przegląd rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu powinien koncentrować się na:
1) stabilnych i praktycznych mechanizmach koordynacji horyzontalnej i wertykalnej;
2) wielopoziomowym sprawowaniu rządów i
3) unikaniu dodatkowych obciążeń administracyjnych.
5. Zaznacza, że wysiłki Unii na rzecz wzmocnienia odporności energetycznej i przyspieszenia czystej transformacji muszą iść w parze ze strategiczną autonomią, bezpieczeństwem dostaw i solidarnością. Ten ostatni element obejmuje zwłaszcza stałe wsparcie dla Ukrainy oraz ścisłą współpracą z krajami objętymi procesem rozszerzenia oraz ze wschodnimi i południowymi sąsiadami UE.
Rola władz lokalnych i regionalnych w reagowaniu na kryzys energetyczny
6. Stwierdza, że kryzys znowu bardzo obciąża gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa - zwłaszcza MŚP - oraz władze lokalne i regionalne. Dlatego ubolewa, że w komunikacie pominięto rolę władz lokalnych i regionalnych. Podkreśla, że zdecydowane działania, np. tymczasowe środki nadzwyczajne dla szybszego wydawania pozwoleń oraz priorytetowe traktowanie kluczowych projektów energetycznych, są niezbędne, aby przyspieszyć produkcję własnej czystej energii i jej włączenie do wzmocnionych sieci oraz aby osiągnąć autonomię UE.
7. Przypomina, że inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych, elektryfikację, efektywność energetyczną i inne technologie niskoemisyjne przyczyniają się do realizacji celów klimatycznych, bezpieczeństwa dostaw, konkurencyjności i spójności. Zauważa, że obecny kryzys to szansa na modernizację i dekarbonizację systemu energetycznego UE oraz na zwiększenie inwestycji publicznych i prywatnych.
Wzmocnienie ram, aby lepiej stawić czoła kryzysowi energetycznemu i wspierać rozwiązania sektorowe
8. Jest zaniepokojony wzrostem ubóstwa energetycznego. Podkreśla więc, że konieczne są:
1) ukierunkowane wsparcie dla gospodarstw domowych w trudnej sytuacji, np. ze środków wzmocnionego Społecznego Funduszu Klimatycznego;
2) rozwijanie społeczności energetycznych oraz
3) rozwiązania oparte na punktach kompleksowej obsługi.
9. Przypomina, że strategiczne znaczenie mają wzmocnienie europejskiej bazy przemysłowej i ochrona wysokiej jakości miejsc pracy dzięki niskoemisyjnym technologiom energetycznym produkowanym w Europie oraz infrastrukturze już projektowanej pod kątem odporności. Równie istotna jest skuteczna kontrola inwestycji zagranicznych w aktywa krytyczne.
10. Apeluje o szybszą rozbudowę połączeń międzysystemowych między państwami członkowskimi UE, o włączanie odnawialnych źródeł energii oraz o lepsze koordynowanie zdolności magazynowania, aby zapewnić dobrze zintegrowaną sieć energetyczną. To umożliwi solidarność międzyregionalną i pozwoli amortyzować wstrząsy wynikające z zakłóceń dostaw i tymczasowej zmienności cen.
11. Zauważa, że kryzys energetyczny i kryzys łańcucha dostaw mają poważny wpływ na sektor rolny, a tym samym na ceny żywności, dlatego domaga się działań, które zapewnią stabilne i sprawiedliwe dochody dla rolników oraz bezpieczeństwo dostaw żywności. Podkreśla, że trzeba dążyć do zmniejszenia zależności od nawozów mineralnych za pomocą alternatyw organicznych i pochodzących z recyklingu.
Dostosowanie środków wsparcia finansowego i fiskalnego w kontekście wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028-2034
12. Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź tymczasowych ram pomocy państwa, które za pomocą dobrze ukierunkowanych tymczasowych środków mają umożliwić organom publicznym wspieranie sektorów najbardziej dotkniętych kryzysem. Ostrzega jednak przed psuciem jednolitego rynku i trwałym zakłócaniem konkurencji w państwach członkowskich i między nimi, a także przed sztucznie napędzanym popytem na energię pochodzącą z ograniczonych i niezrównoważonych źródeł. Przypomina: zasady pomocy państwa powinny gwarantować, że pieniądze publiczne pomagają UE osiągnąć jej cele strategiczne.
13. Popiera środki nadzwyczajne, w tym składki solidarnościowe od wyjątkowych zysków przedsiębiorstw naftowych i gazowych wygenerowanych podczas kryzysu energetycznego. Podkreśla, że uzyskane w ten sposób dochody należy w przejrzysty sposób wykorzystać za pośrednictwem ram krajowych i lokalnych do wspierania ochrony konsumentów i ograniczania ubóstwa energetycznego na szczeblu lokalnym i regionalnym. Należy zarazem unikać środków, które grożą uzależnieniem się od jednego dostawcy, jeśli chodzi o dostawy paliw kopalnych lub spowolnieniem elektryfikacji i wolniejszą realizacją celów w zakresie czystej energii.
14. Przypomina, że stabilny i przewidywalny unijny system handlu uprawnieniami do emisji (ETS) jest ważny dla miast i regionów, zwłaszcza w obecnym kontekście bardzo dużej zmienności cen energii. Dobrze funkcjonujący ETS pomaga ustabilizować oczekiwania i za pomocą ram krajowych wspiera wprowadzanie pilnych środków na szczeblu lokalnym i regionalnym w celu złagodzenia skutków wysokich kosztów energii. Zapewnienie skutecznego funkcjonowania ETS ma zatem zasadnicze znaczenie dla uniknięcia dalszej niepewności oraz wspierania odporności i przystępności cenowej podczas kryzysu energetycznego.
15. Postuluje podjęcie skoordynowanych działań, aby stworzyć ogólnoeuropejskie programy leasingu socjalnego dla kluczowych energooszczędnych i czystych technologii, np. ekologicznych urządzeń, pomp ciepła, dachowych paneli fotowoltaicznych czy pojazdów elektrycznych. Stanowiłoby to konkretne rozwiązanie dla problemu ubóstwa energetycznego i transportowego oraz sposób na zwiększenie konkurencyjności Europy.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3099 |
| Rodzaj: | deklaracja |
| Tytuł: | Deklaracja Prezydium Europejskiego Komitetu Regionów AccelerateEU - unia energetyczna - Przystępna cenowo i bezpieczna energia dzięki przyspieszonym działaniom |
| Data aktu: | 2026-06-08 |
| Data ogłoszenia: | 2026-06-08 |