Rezolucja Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wkład EKES-u w priorytety UE na 70. posiedzenie Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet (UNCSW70)
Rezolucja Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoWkład EKES-u w priorytety UE na 70. posiedzenie Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet(UNCSW70)(C/2026/1956)
Juliane Marie NEIIENDAM
Christa SCHWENG
| Priorytetowy temat: | Zapewnienie oraz ułatwienie wszystkim kobietom i dziewczętom dostępu do wymiaru sprawiedliwości |
| Temat przeglądowy: | Udział kobiet w życiu publicznym oraz wyeliminowanie przemocy wobec kobiet |
| Podstawa prawna | Art. 52 ust. 4 regulaminu wewnętrznego |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 21.1.2026 |
| Sesja plenarna nr Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 602 189/1/3 |
1. Wprowadzenie
1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) potwierdza swoje niezachwiane zaangażowanie na rzecz równości płci, praw kobiet oraz państwa prawa jako fundamentu demokracji, sprawiedliwości społecznej i wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Zważywszy, że erozja demokracji, przemoc ze względu na płeć, nękanie w internecie oraz utrzymujące się nierówności strukturalne nadal podważają prawa kobiet, EKES opowiada się za krzewieniem równości wszystkich kobiet i dziewcząt, w całej ich różnorodności, i wyraża gotowość do współpracy ze wszystkimi odpowiednimi podmiotami.
1.2. Niniejsza rezolucja jest wkładem Komitetu w 70. posiedzenie Komisji ds. Statusu Kobiet (CSW70), którego priorytetowym tematem będzie dostęp wszystkich kobiet i dziewcząt do wymiaru sprawiedliwości. Ta kwestia wymaga specjalnej analizy i ukierunkowania polityki.
2. Kontekst ogólny
2.1. EKES zwraca uwagę na swoje niedawne prace 1 nad priorytetami UE w Komisji ds. Statusu Kobiet i podkreśla swoje wieloletnie zaangażowanie na rzecz równości płci, praw kobiet, wyeliminowania wszelkich form przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz pełnego i rzeczywistego udziału kobiet w życiu gospodarczym, politycznym i społecznym.
2.2. EKES z zadowoleniem przyjmuje stałą współpracę Unii Europejskiej z Komisją ONZ ds. Statusu Kobiet oraz jej dostosowanie do zobowiązań międzynarodowych, w tym do pekińskiej platformy działania, Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz celów zrównoważonego rozwoju (CZR). Za dobitny przykład tego zaangażowania niech posłużą chociażby unijna strategia na rzecz równouprawnienia płci oraz Europejski filar praw socjalnych. Zapewnienie kobietom i dziewczętom dostępu do wymiaru sprawiedliwości jest nierozerwalnie związane z ochroną praw człowieka, wzmocnieniem instytucji demokratycznych oraz szerzeniem równości płci w Europie i na świecie.
3. Stanowiska EKES-u w sprawie priorytetowego tematu 70. posiedzenia Komisji ds. Statusu Kobiet: zapewnienie i ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości
3.1. EKES podkreśla, że dostęp do wymiaru sprawiedliwości jest zarówno podstawowym prawem człowieka, jak i warunkiem wstępnym wdrażania innych praw człowieka takich jak równouprawnienie płci. Wiele kobiet i dziewcząt w całej UE i na świecie nadal napotyka jednak znaczne bariery prawne, finansowe, społeczne, kulturowe i cyfrowe, które uniemożliwiają im dochodzenie ich praw lub roszczeń. Zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości wymaga:
- wyeliminowania dyskryminujących przepisów, kierunków polityki i praktyk, które podważają równość kobiet wobec prawa w dostępie do wymiaru sprawiedliwości,
- rozwijania systemów wymiaru sprawiedliwości ukierunkowanych na aspekt równości płci, w tym wzmocnienia pozycji większej liczby kobiet w systemie sądowym, w którym są one niedostatecznie reprezentowane; ponadto istotne jest podnoszenie świadomości i szkolenie sędziów, sił policyjnych i prawników praktyków w zakresie uprzedzeń ze względu na płeć, wielorakich form dyskryminacji oraz sposobów postępowania z ofiarami przemocy,
- zapewniania dostępnej, przystępnej cenowo i wysokiej jakości pomocy oraz reprezentacji prawnej, w tym dla kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji takich jak migrantki, kobiety z niepełnosprawnościami, mniejszości etniczne oraz osoby LGBTIQ+,
- gwarantowania ochrony, bezpieczeństwa i poufności osobom, które doświadczyły przemocy, przez cały czas trwania postępowania sądowego z wykorzystaniem opinii Komitetu w sprawie przemocy wobec kobiet jako zagadnienia praw człowieka 2 ,
- ulepszenia cyfrowego dostępu do prawodawstwa, w tym dostępnych narzędzi informacji prawnej i umiejętności cyfrowych,
- usunięcia przeszkód społeczno-gospodarczych w dostępie do wymiaru sprawiedliwości takich jak ubóstwo, bariery językowe, niejasny status pobytu oraz obowiązki opiekuńcze; Dotyczy to w szczególności prawa rodzinnego i spadkowego,
- sprawniejszego gromadzenia danych administracyjnych i sądowych i dążenia do tego, by dane dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości były segregowane według kryterium płci i miały charakter intersekcjonalny,
- zapewnienia rozliczalności i skutecznych środków odwoławczych w przypadku naruszeń praw kobiet.
3.2. EKES wzywa państwa członkowskie do przyjęcia i odpowiedniego finansowania krajowych planów działania w zakresie dostępu do wymiaru sprawiedliwości, które uwzględniają równouprawnienie płci, dyskryminację intersekcjonalną, zapobieganie przemocy, dostęp cyfrowy oraz wsparcie dla podmiotów społeczeństwa obywatelskiego.
4. Temat przeglądowy: Udział w życiu publicznym oraz wyeliminowanie przemocy
4.1. EKES podtrzymuje wyrażone we wcześniejszych opiniach 3 stanowisko, że konieczne jest:
- zapewnianie równej reprezentacji kobiet w procesie podejmowania decyzji politycznych, gospodarczych i publicznych,
- gwarantowanie zerowej tolerancji dla przemocy ze względu na płeć, w tym przemocy cyfrowej w miejscu pracy oraz w życiu publicznym i prywatnym; powinno to również obejmować kobiety i dziewczęta mieszkające w strefach konfliktu,
- zwiększenie wsparcia i ochrony dla obrończyń praw człowieka oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego,
- propagowanie bezpiecznych, inkluzywnych i demokratycznych przestrzeni obywatelskich, które umożliwiają kobietom swobodne uczestnictwo,
- wspieranie podejść intersekcjonalnych uwzględniających wielorakie i nakładające się na siebie formy dyskryminacji,
- zwalczanie stereotypów i dezinformacji poprzez prezentowanie istniejących wzorców do naśladowania oraz szkolenie i mentoring kobiet w dziedzinie kształtowania polityki i reprezentacji politycznej.
5. Wdrażanie a rola EKES-u
5.1. EKES zobowiązuje się do wniesienia wkładu w realizację celów 70. posiedzenia Komisji ds. Statusu Kobiet poprzez:
- krzewienie zorganizowanego dialogu społecznego i obywatelskiego w celu wspierania reform wymiaru sprawiedliwości uwzględniających aspekt płci oraz realizacji unijnych i międzynarodowych zobowiązań w zakresie dostępu do wymiaru sprawiedliwości,
- opowiadanie się za upowszechnianiem aspektu płci i sporządzaniem budżetu z uwzględnieniem aspektu płci, zwłaszcza w wymiarze sprawiedliwości, organach ścigania oraz służbach odpowiedzialnych za ochronę ludności,
- wspieranie działań uświadamiających, edukacyjnych i zapobiegawczych, w tym w zakresie praw, bezpieczeństwa cyfrowego i przełamywania stereotypów,
- zachęcanie do współpracy między instytucjami UE, państwami członkowskimi, partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim w celu zapewnienia skoordynowanego podejścia obejmującego całe społeczeństwo.
5.2. EKES - jako głos zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego w UE - wyraża gotowość do współpracy z partnerami na szczeblu krajowym, unijnym i globalnym, aby przekuć zobowiązania w konkretne postępy z myślą o wszystkich kobietach i dziewczętach. Podkreśla potrzebę ścisłego monitorowania tych postępów, wyeliminowania luk we wdrażaniu oraz wzmocnienia mechanizmów rozliczalności.
5.3. Nadszedł czas na działanie. Zapewnienie wszystkim kobietom i dziewczętom dostępu do wymiaru sprawiedliwości jest nieodzowne dla ochrony praw człowieka, wzmocnienia demokracji i budowania społeczeństwa równego pod względem płci, w którym każda kobieta i dziewczynka może w pełni, swobodnie i bez obaw uczestniczyć.
Bruksela, dnia 21 stycznia 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1956 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wkład EKES-u w priorytety UE na 70. posiedzenie Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet (UNCSW70) |
| Data aktu: | 2026-04-28 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-28 |