(Sprawa C-670/22, M.N. (EncroChat): Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 30 kwietnia 2024 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landgericht Berlin - Niemcy) - postępowanie karne przeciwko M.N. (Odesłanie prejudycjalne - Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych - Dyrektywa 2014/41/UE - Europejski nakaz dochodzeniowy w sprawach karnych - Uzyskanie materiału dowodowego, którym właściwe organy państwa wykonującego już dysponują - Warunki wydania - Usługa szyfrowanej komunikacji - EncroChat - Konieczność wydania nakazu przez sędziego - Wykorzystanie materiału dowodowego uzyskanego z naruszeniem prawa Unii)

Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 30 kwietnia 2024 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landgericht Berlin - Niemcy) - postępowanie karne przeciwko M.N.

[(Sprawa C-670/22, M.N. (EncroChat)] 1

(Odesłanie prejudycjalne - Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych - Dyrektywa 2014/41/UE - Europejski nakaz dochodzeniowy w sprawach karnych - Uzyskanie materiału dowodowego, którym właściwe organy państwa wykonującego już dysponują - Warunki wydania - Usługa szyfrowanej komunikacji - EncroChat - Konieczność wydania nakazu przez sędziego - Wykorzystanie materiału dowodowego uzyskanego z naruszeniem prawa Unii)

(C/2024/3723)

Język postępowania: niemiecki

(Dz.U.UE C z dnia 24 czerwca 2024 r.)

Sąd odsyłający

Landgericht Berlin

Strona w postępowaniu głównym w sprawie karnej

M.N.

Sentencja

1) Artykuł 1 ust. 1 oraz art. 2 lit. c) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych

należy interpretować w ten sposób, że:

europejski nakaz dochodzeniowy mający na celu przekazanie materiału dowodowego, którym właściwe organy państwa wykonującego już dysponują, nie musi być koniecznie wydany przez sędziego, jeżeli zgodnie z prawem państwa wydającego w postępowaniu czysto wewnętrznym w tym państwie pierwotne gromadzenie materiału dowodowego powinien był zarządzić sędzia, lecz że prokurator jest właściwy do zarządzenia przekazania rzeczonego materiału dowodowego.

2) Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 2014/41

należy interpretować w ten sposób, że:

nie stoi on na przeszkodzie temu, aby europejski nakaz dochodzeniowy mający na celu przekazanie materiału dowodowego, którym właściwe organy państwa wykonującego już dysponują, wydał prokurator, jeżeli ów materiał dowodowy został pozyskany w następstwie przechwycenia przez te organy, na terytorium państwa wydającego, przekazów telekomunikacyjnych wszystkich użytkowników telefonów komórkowych pozwalających, dzięki specjalnemu oprogramowaniu i zmodyfikowaniu urządzenia, na korzystanie z szyfrowanej komunikacji typu end-to-end, pod warunkiem że nakaz ów spełnia wszystkie warunki przewidziane w stosownym wypadku w prawie państwa wydającego w odniesieniu do przekazywania takiego materiału dowodowego w sytuacji czysto wewnętrznej w tym państwie.

3) Artykuł 31 dyrektywy 2014/41

należy interpretować w ten sposób, że:

czynność związana z niejawnym dostaniem się do urządzeń końcowych, mająca na celu wydobycie danych o ruchu, lokalizacji i komunikacji z usługi łączności internetowej, stanowi "przechwytywanie przekazów telekomunikacyjnych" w rozumieniu tego przepisu, o którym to przechwytywaniu należy powiadomić organ wyznaczony w tym celu przez państwo członkowskie, na którego terytorium znajduje się osoba, której dotyczy przechwytywanie. W sytuacji gdy przechwytujące państwo członkowskie nie może zidentyfikować właściwego organu powiadamianego państwa członkowskiego, powiadomienie to można skierować do któregokolwiek organu powiadamianego państwa członkowskiego, uznanego za stosowny przez przechwytujące państwo członkowskie.

4) Artykuł 31 dyrektywy 2014/41

należy interpretować w ten sposób, że:

ma on również na celu ochronę praw użytkowników, których dotyczy czynność "przechwytywania przekazów telekomunikacyjnych" w rozumieniu tego przepisu.

5) Artykuł 14 ust. 7 dyrektywy 2014/41

należy interpretować w ten sposób, że:

zobowiązuje on krajowy sąd karny do odrzucenia, w ramach postępowania karnego wszczętego przeciwko osobie podejrzanej o czyny przestępcze, informacji i dowodów, jeżeli osoba ta nie jest w stanie skutecznie ustosunkować się do tych informacji oraz dowodów i jeżeli mogłyby one mieć decydujący wpływ na ocenę okoliczności faktycznych.

1 Dz.U. C 35 z 30.1.2023.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2024.3723

Rodzaj: Wyrok
Tytuł: (Sprawa C-670/22, M.N. (EncroChat): Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 30 kwietnia 2024 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landgericht Berlin - Niemcy) - postępowanie karne przeciwko M.N. (Odesłanie prejudycjalne - Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych - Dyrektywa 2014/41/UE - Europejski nakaz dochodzeniowy w sprawach karnych - Uzyskanie materiału dowodowego, którym właściwe organy państwa wykonującego już dysponują - Warunki wydania - Usługa szyfrowanej komunikacji - EncroChat - Konieczność wydania nakazu przez sędziego - Wykorzystanie materiału dowodowego uzyskanego z naruszeniem prawa Unii)
Data aktu: 30/04/2024
Data ogłoszenia: 24/06/2024