Przeprowadzanie badań lekarskich pracowników, zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczenia lekarskie wydawane do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ ¹

z dnia 30 maja 1996 r.

w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy ^*

Na podstawie art. 179 § 4 ² i art. 229 § 8 ³ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140 oraz z 2023 r. poz. 240) zarządza się, co następuje:

§  1. [Przedmiot regulacji]

1.  Rozporządzenie określa:

1) zakres wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich pracowników, o których mowa w art. 229 § 1, 2 i 5 Kodeksu pracy, zwanych dalej "badaniami profilaktycznymi", tryb ich przeprowadzania oraz sposób dokumentowania i kontroli tych badań;

2) częstotliwość wykonywania badań okresowych;

3) zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, o której mowa w art. 229 § 6 zdanie drugie Kodeksu pracy, niezbędnej z uwagi na warunki pracy;

4) tryb wydawania i przechowywania orzeczeń lekarskich:

a) o utracie przez pracownika zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy (art. 43 pkt 2 Kodeksu pracy),

b) o konieczności przeniesienia pracownika do innej pracy ze względu na stwierdzenie szkodliwego wpływu wykonywanej pracy na zdrowie pracownika (art. 55 § 1 Kodeksu pracy),

c) (uchylona),

d) stwierdzających, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego (art. 201 § 2 Kodeksu pracy),

e) o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 Kodeksu pracy),

f) stwierdzających u pracownika objawy wskazujące na powstawanie choroby zawodowej (art. 230 § 1 Kodeksu pracy),

g) stwierdzających niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy u pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy lub u którego stwierdzono chorobę zawodową, lecz nie został uznany za niezdolnego do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 231 Kodeksu pracy);

5) dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać lekarze przeprowadzający badania profilaktyczne oraz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, niezbędną z uwagi na warunki pracy.

2.  Rozporządzenie określa ponadto tryb wydawania zaświadczeń i świadectw lekarskich do celów przewidzianych w art. 92 § 1, art. 177 § 1 i 3, art. 178 § 1, art. 180 § 3 i 4, art. 185 Kodeksu pracy oraz w przepisach o urlopach wychowawczych.

§  2. [Zakres i częstotliwość badań profilaktycznych; specjalistyczne badania konsultacyjne i badania dodatkowe; orzeczenie lekarskie]

1.  Zakres i częstotliwość badań profilaktycznych określają wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników, zwane dalej "wskazówkami metodycznymi", stanowiące załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2.  Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne może poszerzyć jego zakres o dodatkowe specjalistyczne badania konsultacyjne, w zależności od wskazań, w szczególności: otolaryngologiczne, neurologiczne, okulistyczne, dermatologiczne, alergologiczne lub psychologiczne, oraz badania dodatkowe, a także wyznaczyć krótszy termin następnego badania, niż to określono we wskazówkach metodycznych, jeżeli stwierdzi, że jest to niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub pracownika.

3.  Specjalistyczne badania konsultacyjne oraz badania dodatkowe, o których mowa w ust. 2, stanowią część badania profilaktycznego.

4.  Lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne korzysta z zaleceń dotyczących postępowania lekarskiego w stosunku do pracowników poddanych określonym narażeniom, upowszechnianych przez instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, a w odniesieniu do osób zatrudnionych w transporcie kolejowym także przez Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.

5.  Badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym:

1) brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo

2) istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku

- w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie, o którym mowa w § 4.

§  3. [Ocena zagrożeń dla zdrowia i życia pracownika; wzory orzeczeń lekarskich]

1. 4   W sprawach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 4, lekarz orzeka, po uprzednim, osobistym zbadaniu osoby badanej, na podstawie wyników przeprowadzonego badania lekarskiego oraz zleconych dodatkowych specjalistycznych badań konsultacyjnych lub badań dodatkowych, o których mowa w § 2 ust. 2, a także na podstawie oceny zagrożeń dla zdrowia i życia pracownika, występujących na stanowisku pracy.

2.  Oceny zagrożeń, o których mowa w ust. 1, lekarz dokonuje na podstawie przekazywanej przez pracodawcę informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, w tym również o aktualnych wynikach badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowiskach pracy. Wskazane jest, aby lekarz uzupełnił informacje pracodawcy o spostrzeżenia z przeprowadzonych wizytacji stanowisk pracy.

2a. 5   Jeżeli lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne zidentyfikuje u osoby badanej zasadność podjęcia działań prozdrowotnych, wydaje tej osobie zalecenia indywidualne, uwzględniające również pozazawodowe aspekty zdrowotne. Zalecenia sporządza się w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej. Przepisy ust. 4f i 4g stosuje się odpowiednio.

3. 6   Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne dokonuje w dokumentacji medycznej pracownika opisu badania oraz wpisu treści orzeczenia, a także zamieszcza informację o zaleceniach wydanych na podstawie ust. 2a.

4. 7   Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne wydaje orzeczenie lekarskie, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 4:

1) lit. a i e, zawierające informacje określone w ust. 4a, w postaci elektronicznej albo według wzoru określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia,

2) lit. b, d, f i g, zawierające informacje określone w ust. 4b, w postaci elektronicznej albo według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia

– w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego w postaci papierowej.

4a. 8   Orzeczenie, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 4 lit. a i e, zawiera:

1) oznaczenie podmiotu wykonującego działalność leczniczą przeprowadzającego badanie profilaktyczne;

2) numer orzeczenia i datę jego wydania wraz ze wskazaniem miejscowości jego wydania;

3) datę wystawienia skierowania na badanie lekarskie;

4) identyfikator dokumentu, jeżeli orzeczenie jest wydawane w postaci elektronicznej;

5) wskazanie rodzaju badania: wstępne, okresowe albo kontrolne oraz podstawy prawnej wydania orzeczenia;

6) imię (imiona) i nazwisko osoby badanej;

7) numer PESEL osoby badanej, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz kraj jego wydania;

8) adres zamieszkania osoby badanej (miejscowość, ulica, nr domu, nr lokalu);

9) nazwę i adres pracodawcy oraz jego numer REGON;

10) wskazanie stanowiska, na które osoba badana ma być przyjęta albo na którym jest zatrudniona;

11) informację, że osoba badana:

a) wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych jest zdolna do wykonywania albo podjęcia pracy na określonym stanowisku, oraz symbol 21 albo

b) wobec istnienia przeciwwskazań zdrowotnych jest niezdolna do wykonywania albo podjęcia pracy na określonym stanowisku, oraz symbol 22, albo

c) wobec istnienia przeciwwskazań zdrowotnych utraciła zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy z określonym w orzeczeniu dniem, oraz symbol 23;

12) wskazanie daty następnego badania okresowego, jeżeli dotyczy;

13) zalecenia dla pracodawcy wynikające z warunków pracy w odniesieniu do zapewnienia pracownikowi okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 237¹⁵ § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy;

14) imię (imiona) i nazwisko oraz oznaczenie lekarza obejmujące:

a) dwucyfrowy symbol województwa,

b) wskazanie dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych wraz z ich symbolami:

– specjalizacja w dziedzinie medycyny pracy lub medycyny przemysłowej - 1,

– specjalizacja w dziedzinie higieny pracy - 2,

– specjalizacja w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej - 3,

– specjalizacja w dziedzinie medycyny kolejowej - 4,

– specjalizacja w dziedzinie medycyny lotniczej - 5,

– 6-letni staż pracy; xx ostatnie dwie cyfry roku, w którym lekarz odbył wymagane przeszkolenie - 6 xx,

– odbywanie specjalizacji z zakresu medycyny pracy lub medycyny kolejowej - xx ostatnie dwie cyfry roku zakończenia specjalizacji w trybie obowiązujących przepisów - 7 xx,

– możliwość przeprowadzenia badań profilaktycznych z ograniczeniem czasowym - xx ostatnie dwie cyfry roku upływu okresu ważności - 8 xx,

– specjalizacja w dziedzinie medycyny ogólnej lub medycyny rodzinnej - 9,

– przeszkolenie w jednostce badawczo-rozwojowej albo instytucie badawczym w dziedzinie medycyny pracy w zakresie badań profilaktycznych pracowników narażonych na działanie promieniowania jonizującego - J,

– przeszkolenie w Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej w zakresie badań profilaktycznych pracowników wykonujących prace w warunkach tropikalnych, morskich i podwodnych oraz pracowników powracających z pracy w warunkach tropikalnych - T,

– przeszkolenie w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej w zakresie badań pracowników wykonujących prace na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego - K,

– możliwość przeprowadzania badań profilaktycznych ograniczona do określonych grup pracowników - M,

c) liczbę porządkową z rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, prowadzonego przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy,

d) numer prawa wykonywania zawodu lekarza przeprowadzającego badanie lekarskie;

15) pouczenie o przysługującym prawie do odwołania w brzmieniu:

4b. 9   Orzeczenie, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 4 lit. b, d, f i g, zawiera:

1) informacje, o których mowa w ust. 4a pkt 1-4, 6-9, 14 i 15;

2) wskazanie rodzaju badania: okresowe albo kontrolne oraz podstawy prawnej wydania orzeczenia;

3) informację, że osoba badana stała się niezdolna do wykonywania dotychczasowej pracy ze względu na:

a) szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie, oraz symbol 31,

b) zagrożenie, jakie stwarza wykonywana praca dla zdrowia młodocianego, oraz symbol 33,

c) podejrzenie powstania choroby zawodowej, oraz symbol 34,

d) wypadek przy pracy lub chorobę zawodową, oraz symbol 35;

4) wskazanie okresu przeniesienia osoby badanej do pracy na innym stanowisku w związku z niezdolnością do wykonywania dotychczasowej pracy;

5) wskazanie stanowiska, na które osoba badana ma być przyjęta albo na którym jest zatrudniona;

6) zalecenia dla pracodawcy wynikające z decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko, dotyczące:

a) dostosowania określonego stanowiska pracy w celu zmniejszania ryzyka zawodowego,

b) zagrożeń dla zdrowia pracownika, występujących na określonym stanowisku pracy

– jeżeli dotyczy.

4c. 10   W oznaczeniu, o którym mowa w ust. 4a pkt 14 lit. b, uwzględnia się wszystkie cyfrowe symbole standardów, także poszerzających lub ograniczających możliwość przeprowadzania badań profilaktycznych.

4d. 11   Orzeczenie lekarskie sporządzone w postaci:

1) elektronicznej zapisuje się i przechowuje w Systemie Informacji Medycznej, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2026 r. poz. 208 i 252);

2) papierowej lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne przekazuje osobie badanej oraz pracodawcy.

4e. 12   Orzeczenie lekarskie wystawia się w postaci papierowej:

1) w przypadku braku dostępu do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia;

2) w stosunku do funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz żołnierzy zawodowych wyznaczonych na stanowiska służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego.

4f. 13   Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne opatruje orzeczenie lekarskie sporządzone w postaci:

1) elektronicznej - kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych;

2) papierowej - podpisem własnoręcznym.

4g. 14   W przypadku orzeczenia lekarskiego sporządzonego w postaci elektronicznej dane i informacje objęte orzeczeniem lekarskim są przekazywane osobie badanej z Systemu Informacji Medycznej, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia:

1) do Internetowego Konta Pacjenta, o którym mowa w art. 7a ust. 1 tej ustawy;

2) na jej żądanie w postaci wydruku orzeczenia podpisanego przez lekarza wydającego orzeczenie podpisem własnoręcznym.

4h. 15   Podstawowa jednostka służby medycyny pracy, w której lekarz przeprowadził badanie profilaktyczne, przekazuje orzeczenie lekarskie pracodawcy w terminie i w sposób określonych w umowie zawartej z tą podstawową jednostką służby medycyny pracy, o której mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437 oraz z 2026 r. poz. 187).

5.  (uchylony).

§  4. [Skierowanie na badania profilaktyczne]

1.  Badanie profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.

1a.  Skierowanie, o którym mowa w ust. 1, jest wydawane w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje osoba kierowana na badania.

2.  Skierowanie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:

1) określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane;

2) w przypadku osób przyjmowanych do pracy lub pracowników przenoszonych na inne stanowiska pracy - określenie stanowiska pracy, na którym osoba ta ma być zatrudniona; w tym przypadku pracodawca może wskazać w skierowaniu dwa lub więcej stanowisk pracy, w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu;

3) w przypadku pracowników - określenie stanowiska pracy, na którym pracownik jest zatrudniony;

4) opis warunków pracy uwzględniający informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy, o których mowa w pkt 2 i 3, czynników niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze sposobu wykonywania pracy, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tych stanowiskach.

3.  Wzór skierowania na badania lekarskie stanowi załącznik nr 3a do rozporządzenia.

§  5. [Odwołanie od orzeczenia lekarskiego]

1.  Od orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 2 ust. 5, przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie.

2.  Odwołanie przysługuje osobie badanej oraz pracodawcy, który wydał skierowanie na badania lekarskie.

3. 16   Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem podstawowej jednostki służby medycyny pracy, w której orzeczenie zostało wydane, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są:

1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce świadczenia pracy lub siedzibę jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniony pracownik;

2) instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, jeżeli odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;

3) Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej, jeżeli odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego przez Kolejowy Zakład Medycyny Pracy;

4) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej;

5) 17 podmiot leczniczy utworzony i nadzorowany przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu i Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, jeżeli odwołanie dotyczy funkcjonariusza tych służb.

4. 18   Podstawowa jednostka służby medycyny pracy, za pośrednictwem której jest składane odwołanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania, przekazuje je wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego do właściwego podmiotu, o którym mowa w ust. 3.

5.  Badania w trybie odwołania przeprowadza w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania właściwy podmiot, o którym mowa w ust. 3.

6.  Orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwołania jest ostateczne.

7. 19   Do orzeczeń lekarskich wydanych w trybie odwołania stosuje się przepisy § 3, z tym że:

1) w orzeczeniu nie zamieszcza się pouczenia, o którym mowa w § 3 ust. 4a pkt 15;

2) podmiot, o którym mowa w ust. 3, niezwłocznie przekazuje orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwołania również podstawowej jednostce służby medycyny pracy, za pośrednictwem której odwołanie było wniesione;

3) podstawowa jednostka służby medycyny pracy przekazuje orzeczenie pracodawcy - przepisy § 3 ust. 4h stosuje się odpowiednio.

§ 6. [Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami]  Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy, obejmuje:

1) w przypadkach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 4 lit. b, f i g - przeprowadzenie badań lekarskich poza terminami wynikającymi z częstotliwości wykonywania badań okresowych i orzekanie o możliwości wykonywania dotychczasowej pracy; skierowanie na badania lekarskie wydaje pracodawca po zgłoszeniu przez pracownika niemożności wykonywania dotychczasowej pracy;

2) w razie wystąpienia przypadku choroby zawodowej - wykonanie u pracowników, zatrudnionych na stanowiskach pracy stwarzających podobne zagrożenie, badań celowanych lub testów ekspozycyjnych, ukierunkowanych na wczesną diagnostykę ewentualnych zmian chorobowych u tych pracowników;

3) w razie gdy pracownicy wykonują pracę w warunkach występowania przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia:

a) wprowadzenie monitorowania stanu zdrowia tych pracowników,

b) szkolenie pracowników w zakresie ochrony przed zagrożeniami i możliwościami ograniczenia ryzyka zawodowego, jakie wiąże się z pracą wykonywaną w tych warunkach;

3a) w przypadku gdy pracownicy wykonują pracę w warunkach przekroczeń wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji na promieniowanie optyczne oraz w przypadku gdy w wyniku badań lekarskich stwierdzono u pracownika chorobę lub niekorzystne dla zdrowia skutki, które w opinii lekarza są wynikiem narażenia na promieniowanie optyczne w pracy, lekarz sprawujący opiekę zdrowotną:

a) zawiadamia pracowników o wynikach badań lekarskich oraz informuje, jakim badaniom lekarskim powinni się poddać po ustaniu narażenia na promieniowanie optyczne,

b) dokonuje okresowych analiz wyników kontroli zdrowia pracowników oraz informuje pracodawcę o wynikach tych analiz z uwzględnieniem tajemnicy lekarskiej;

4) uczestniczenie lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy, powołanej w trybie określonym w art. 237¹² Kodeksu pracy.

§  7. [Lekarze wykonujący badania profilaktyczne oraz profilaktyczną opiekę zdrowotną]

1.  Badania profilaktyczne oraz profilaktyczną opiekę zdrowotną niezbędną z uwagi na warunki pracy wykonują, z zastrzeżeniem ust. 2-5, lekarze, którzy:

1) posiadają specjalizację w dziedzinie: medycyny pracy, medycyny przemysłowej, medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny kolejowej, medycyny transportu, medycyny lotniczej lub higieny pracy;

2) byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 6 lat przed dniem wejścia w życie rozporządzenia jako:

a) rejonowi lekarze przemysłowi,

b) lekarze poradni medycyny pracy lub poradni dla młodocianych, działających w przemysłowych publicznych zakładach opieki zdrowotnej ²⁰ ,

c) rejonowi lub zakładowi lekarze kolejowej służby zdrowia,

d) lekarze rejonowi w publicznych zakładach opieki zdrowotnej ²¹ dla szkół wyższych lub jednostek badawczo-rozwojowych, jeżeli sprawowali profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami wykonującymi pracę na stanowiskach pracy, na których stwierdzono występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, wymienionych we wskazówkach metodycznych, o których mowa w § 2 ust. 1,

e) lekarze zakładowi w publicznych zakładach opieki zdrowotnej ²² - wyłącznie w odniesieniu do pracowników tych zakładów,

f) lekarze w poradniach rehabilitacyjnych dla inwalidów ²³ - wyłącznie w stosunku do pracowników zatrudnionych w spółdzielczości inwalidzkiej;

3) pełnili służbę lub byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 3 lata jako lekarze w:

a) podmiotach leczniczych utworzonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i sprawowali opiekę nad osobami zatrudnionymi lub pozostającymi w stosunku służbowym w podległych temu ministrowi lub nadzorowanych przez niego zakładach pracy i innych jednostkach organizacyjnych,

b) jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej wyłącznie w stosunku do żołnierzy i pracowników objętych ich opieką w tych jednostkach.

2.  Lekarze określeni w ust. 1 pkt 2 lit. a-d są obowiązani ukończyć w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia kurs doskonalący, organizowany przez jednostkę badawczo-rozwojową ²⁴ w dziedzinie medycyny pracy lub ośrodek wyznaczony przez tę jednostkę.

3.  Badania profilaktyczne pracowników narażonych na działanie promieniowania jonizującego mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w instytucie badawczym w dziedzinie medycyny pracy.

4.  Badania profilaktyczne pracowników wykonujących pracę w warunkach tropikalnych, morskich i podwodnych oraz pracowników wyjeżdżających do pracy lub powracających z pracy w warunkach tropikalnych mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej lub w ośrodku wyznaczonym przez ten instytut.

5.  Badania profilaktyczne pracowników wykonujących pracę na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.

6.  Badania profilaktyczne mogą wykonywać również lekarze specjalizujący się w medycynie pracy lub medycynie transportu, po zaliczeniu kursu podstawowego przewidzianego w programie tych specjalizacji, jednak tylko w okresie szkolenia specjalizacyjnego, określonego w odrębnych przepisach, i w miejscu odbywania stażu specjalizacyjnego.

7.  Badania profilaktyczne pracowników, u których na stanowisku pracy nie stwierdzono występowania czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, wymienionych we wskazówkach metodycznych, o których mowa w § 2 ust. 1, mogą przeprowadzać również lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny ogólnej lub medycyny rodzinnej.

§  8. [Wniosek o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne; pieczęć]

1.  Lekarz spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, określone w § 7, który zamierza wykonywać badania profilaktyczne, zgłasza do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, wniosek o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, prowadzonego według wzoru stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia. Nie dotyczy to lekarzy, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 3. Lekarz wpisany do rejestru lekarzy otrzymuje zaświadczenie potwierdzające dokonanie wpisu, według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

2. 25   W przypadku orzeczenia lekarskiego sporządzanego w postaci papierowej, w celu zamieszczenia oznaczenia, o którym mowa w § 3 ust. 4a pkt 14, lekarz może posługiwać się pieczęcią, której wzór jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

3.  Jeżeli badania profilaktyczne mają być przeprowadzane przez lekarza zarejestrowanego, w trybie określonym w ust. 1, w innym województwie, lekarz ten jest zobowiązany złożyć informację o miejscu wykonywania tych badań we właściwym terytorialnie wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

4.  Wojewódzki ośrodek medycyny pracy udostępnia rejestr organom Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz zainteresowanym pracodawcom.

§  9. [Karta badania profilaktycznego i rejestr wydanych orzeczeń]

1.  Lekarze przeprowadzający badania profilaktyczne prowadzą dokumentację medyczną, która obejmuje:

1) kartę badania profilaktycznego;

2) rejestr wydanych orzeczeń.

2.  Karta badania profilaktycznego powinna zawierać:

1) 26 identyfikator jednostki wykonującej badanie profilaktyczne (nazwa, adres, numer identyfikacyjny REGON) oraz lekarza udzielającego świadczeń (imię i nazwisko oraz symbole cyfrowe i literowe zgodnie z oznaczeniem, o którym mowa w § 3 ust. 4a pkt 1 i 14, a w przypadku lekarza prywatnie praktykującego - imię i nazwisko lekarza, adres, numer identyfikacyjny REGON oraz symbole cyfrowe i literowe umieszczone na pieczęci, o której mowa w § 8 ust. 2;

2) dane identyfikacyjne osoby objętej badaniami (imię i nazwisko, datę urodzenia, płeć, adres zamieszkania);

3) dane identyfikacyjne miejsca pracy osoby objętej badaniami (nazwa, adres, numer identyfikacyjny REGON);

4) dane o przebiegu zatrudnienia osoby badanej;

5) ocenę zagrożeń dla zdrowia pracownika lub stwierdzenie ich braku, wynikającą z informacji pracodawcy o występowaniu czynników szkodliwych lub uciążliwych na stanowisku pracy zajmowanym przez osobę badaną;

6) dane z wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego;

7) wyniki badań diagnostycznych i (lub) konsultacyjnych;

8) uzasadnienie poszerzenia zakresu lub skrócenia częstotliwości wykonania badania profilaktycznego w stosunku do ustaleń zawartych we wskazówkach metodycznych;

9) treść orzeczenia;

10) 27 treść zaleceń, o których mowa w § 3 ust. 4a pkt 13 oraz ust. 4b pkt 6.

3.  Wzór rejestru, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stanowi załącznik nr 7 do rozporządzenia.

4.  Do przechowywania dokumentacji badań profilaktycznych stosuje się odpowiednio ogólnie obowiązujące przepisy o dokumentacji medycznej.

§  10. [Kontrola badań profilaktycznych]

1.  Kontrola badań profilaktycznych polega na ocenie prawidłowości:

1) trybu, zakresu i częstotliwości tych badań;

2) wydawania i dokumentowania orzeczeń lekarskich do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

2.  Kontrolę wykonuje wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy terytorialnie ze względu na miejsce wykonywania badań, a w przypadku gdy badania wykonuje lekarz zatrudniony w tym ośrodku - instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. W przypadku badań profilaktycznych osób zatrudnionych w transporcie kolejowym, przeprowadzanych przez Kolejowy Zakład Medycyny Pracy, kontrolę wykonuje Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.

3.  Kontrola zakresu badań profilaktycznych oraz dokumentacji medycznej tych badań może być wykonywana jedynie przez lekarzy.

4.  Osoby przeprowadzające kontrolę przedstawiają poczynione spostrzeżenia lekarzowi, którego czynności były przedmiotem kontroli, a jeżeli badania profilaktyczne wykonywane były w podmiocie leczniczym - również kierownikowi tego podmiotu, a ocenę i wnioski - kierownikowi jednostki przeprowadzającej kontrolę, o której mowa w ust. 2.

5.  Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono istotne uchybienia dotyczące trybu, zakresu i częstotliwości przeprowadzania badań profilaktycznych lub wydawania i dokumentowania orzeczeń lekarskich, wykonywanie tych badań bez wymaganych kwalifikacji bądź z pominięciem wpisu do rejestru, o którym mowa w § 8 ust. 1, kierownik jednostki przeprowadzającej kontrolę występuje do właściwej terytorialnie okręgowej rady lekarskiej lub okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej o wszczęcie odpowiedniego postępowania.

§  11. [Wzory zaświadczeń lekarskich]

1.  Do celów przewidzianych w art. 92 § 1 Kodeksu pracy zaświadczenia lekarskie są określone w przepisach wydawanych na podstawie art. 59a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 1732, 2140 i 2476).

2.  Do celów przewidzianych w pozostałych przepisach, o których mowa w § 1 ust. 2, zaświadczenia i świadectwa wydawane są przez lekarzy według wzoru Mz/L-1. Z wydanego osobie zainteresowanej zaświadczenia lub świadectwa nie sporządza się kopii, chyba że pracownik jest zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy. Przepis § 9 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

§ 12. [Wpis do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne lekarzy posiadających uprawnienia na podstawie dotychczasowych przepisów]  Lekarze, którzy uzyskali uprawnienia do przeprowadzania badań profilaktycznych na podstawie dotychczasowych przepisów, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia składają wnioski o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, o którym mowa w § 8 ust. 1.

§ 13. [Stosunek przepisów rozporządzenia do odrębnych regulacji]  Rozporządzenie nie narusza przepisów dotyczących badań lekarskich osób przyjmowanych do pracy i pracowników:

1) zatrudnionych na polskich statkach morskich;

2) dla których w myśl obowiązujących przepisów uzyskanie odpowiedniego orzeczenia lekarskiego jest warunkiem nabycia lub posiadania uprawnień do wykonywania określonego zawodu lub czynności bądź jest niezbędne ze względów sanitarno-epidemiologicznych;

3) skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem, zgodnie z odrębnymi przepisami.

§ 14. [Badania profilaktyczne pracowników PKP wykonywane przez lekarzy zatrudnionych w kolejowej służbie zdrowia]  W okresie do dnia 31 grudnia 2000 r. dopuszcza się wykonywanie badań profilaktycznych pracowników Przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe" przez lekarzy zatrudnionych w kolejowej służbie zdrowia, którzy odbyli w okresie do dnia 31 grudnia 1996 r. odpowiednie przeszkolenie w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.

§ 14a. [Ostateczny termin ukończenia kursów doskonalących]  Lekarze, który nie ukończyli kursów doskonalących w terminie określonym w § 7 ust. 2, mogą wykonywać badania profilaktyczne oraz profilaktyczną opiekę zdrowotną pod warunkiem, że ukończą kurs doskonalący w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r.

§ 15. [Derogacja]  Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 10 grudnia 1974 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników (Dz. U. poz. 296, z 1988 r. poz. 127, z 1992 r. poz. 313 oraz z 1996 r. poz. 45), z wyjątkiem § 15a, który traci moc z dniem 31 grudnia 1996 r.

§ 16. [Wejście w życie]  Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia ²⁸ .

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WSKAZÓWKI METODYCZNE W SPRAWIE PRZEPROWADZANIA BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH PRACOWNIKÓW

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  2 ²⁹

WZÓR - ORZECZENIE LEKARSKIE NR...../(rok)

grafika

ZAŁĄCZNIK Nr  3 ³⁰

WZÓR - ORZECZENIE LEKARSKIE NR...../(rok)

grafika

ZAŁĄCZNIK Nr  3a

WZÓR

SKIEROWANIE NA BADANIA LEKARSKIE

(wstępne/okresowe/kontrolne* ⁾ )

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  4

REJESTR LEKARZY PRZEPROWADZAJĄCYCH BADANIA PROFILAKTYCZNE

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  5

ZAŚWIADCZENIE NR .....................*

O DOKONANIU WPISU DO REJESTRU LEKARZY PRZEPROWADZAJĄCYCH BADANIA PROFILAKTYCZNE

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  6 ³¹

WZÓR PIECZĘCI LEKARZA PRZEPROWADZAJĄCEGO BADANIA PROFILAKTYCZNE

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  7 ³²

REJESTR WYDANYCH ORZECZEŃ

wzór

1 Obecnie działem administracji rządowej - zdrowie kieruje Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932)

* !Z dniem 1 stycznia 2002 r. nin. rozporządzenie traci moc w części wydanej na podstawie art. 179 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.1998.21.94), w związku ze zmianą tego przepisu przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2001.128.1405), zgodnie z art. 7 ostatnio powołanej ustawy.

2 Obecnie art. 179 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.2016.1666) nie stanowi upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, zgodnie z art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2001.128.1405), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.; na podstawie art. 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy zachowały moc dotychczasowe przepisy wykonawcze w zakresie, w jakim nie były sprzeczne z ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r.

3 Art. 229 § 8 zmieniony przez art. 1 pkt 5 ustawy dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz.U.2014.1662), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.; wszedł w życie z dniem 1 kwietnia 2015 r.; zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej akt wykonawczy wydany na podstawie art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w brzmieniu dotychczasowym, zachowuje moc do dnia wejścia w życie nowego aktu wykonawczego wydanego na podstawie art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 listopada 2014 r.; zachowany w mocy akt wykonawczy może być zmieniany przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w granicach określonych w art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 listopada 2014 r.

4 § 3 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

5 § 3 ust. 2a dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

6 § 3 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

7 § 3 ust. 4 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

8 § 3 ust. 4a dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

9 § 3 ust. 4b dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

10 § 3 ust. 4c dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

11 § 3 ust. 4d dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

12 § 3 ust. 4e dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

13 § 3 ust. 4f dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

14 § 3 ust. 4g dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

15 § 3 ust. 4h dodany przez § 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

16 § 5 ust. 3 zdanie wstępne zmienione przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

17 § 5 ust. 3 pkt 5 dodany przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

18 § 5 ust. 4 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

19 § 5 ust. 7 dodany przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

20 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.

21 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.

22 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.

23 Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U.1996.100.461), która weszła w życie z dniem 1 września 1997 r., ilekroć w przepisach regulujących m.in. sprawy zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ubezpieczenia społecznego jest mowa o inwalidach bez określania grupy, rozumie się przez to niezdolność do pracy.

24 Obecnie: instytutów badawczych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.U.2010.96.620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r.

25 § 8 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

26 § 9 ust. 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

27 § 9 ust. 2 pkt 10 dodany przez § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

28 Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 25 czerwca 1996 r.

29 Załącznik nr 2 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

30 Załącznik nr 3 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r.

31 Załącznik nr 6 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r. Zmiany nie zostały naniesione na tekst.

32 Załącznik nr 7 zmieniony przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 20 marca 2026 r. (Dz.U.2026.456) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 17 kwietnia 2026 r. Zmiany nie zostały naniesione na tekst.

• Identyfikator: Dz.U.2023.607 t.j.
• Rodzaj: rozporządzenie
• Tytuł: Przeprowadzanie badań lekarskich pracowników, zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczenia lekarskie wydawane do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.
• Data aktu: 1996-05-30
• Data ogłoszenia: 2023-03-30
• Data wejścia w życie: 1996-07-26