Wykaz chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 18 października 2023 r.
w sprawie wykazu chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze

Na podstawie art. 512 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347, 641, 1615, 1834 i 1872) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Rozporządzenie określa wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze określone w dziale XVI ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, który jest określony w załączniku do rozporządzenia.
§  2. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 23 października 2023 r. 1

ZAŁĄCZNIK

WYKAZ CHORÓB POWSTAŁYCH W ZWIĄZKU ZE SZCZEGÓLNYMI WŁAŚCIWOŚCIAMI LUB WARUNKAMI SŁUŻBY WOJSKOWEJ, Z TYTUŁU KTÓRYCH PRZYSŁUGUJĄ ŚWIADCZENIA ODSZKODOWAWCZE OKREŚLONE W DZIALE XVI USTAWY Z DNIA 11 MARCA 2022 r. O OBRONIE OJCZYZNY

Lp. Nazwa choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową Szczególne właściwości lub warunki służby wojskowej powodujące powstanie choroby
1 Zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć Służba, w której istnieje narażenie na działanie szkodliwych dla zdrowia substancji chemicznych
2 Pylica płuc Służba, w której istnieje narażenie na wdychanie pyłów mogących wywołać zwłóknienie tkanki płucnej
3 Przewlekłe choroby układu oddechowego powstałe w następstwie działania substancji: toksycznych, drażniących, uczulających (alergenów) lub czynników mechanicznych (nasilone wydechy) Służba, w której istnieje narażenie na działanie substancji toksycznych lub drażniących, pyłów, par gazów, aerozoli o właściwościach uczulających (alergenów), gra na instrumentach dętych
4 Choroby spowodowane działaniem promieniowania jonizującego Służba, w której istnieje narażenie na działanie promieniowania jonizującego lub substancji promieniotwórczych
5 Trwałe uszkodzenie zdrowia w wyniku oddziaływania pola elektromagnetycznego wielkiej częstotliwości w zakresie mikrofal i dłuższych fal radiowych Służba, w której istnieje narażenie na działanie pola elektromagnetycznego z zakresu mikrofal i dłuższych fal radiowych
6 Trwałe skutki odmrożeń Służba w warunkach działania ujemnych temperatur
7 Ostry zespół przegrzania i jego następstwa Służba w warunkach działania znacznie podwyższonych temperatur
8 Zmiany w układzie nerwowym, naczyniowym i ruchowym wywołane działaniem drgań mechanicznych (zespół wibracyjny) Służba, w której istnieje narażenie na działanie drgań mechanicznych (wibracje)
9 Przewlekłe choroby układu ruchu powstałe w warunkach służby (pracy związanej z wymuszoną pozycją ciała, nadmiernym przeciążeniem i mikrourazami: złamania powolne, zapalenie pochewek ścięgnistych i kaletek maziowych, uszkodzenia i zwyrodnienia łąkotek, zmiany zapalne mięśni i przyczepów ścięgnistych, martwica kości nadgarstka i uszkodzenia krążka międzykręgowego, przeciążeniowe zmiany zwyrodnieniowe) Służba w warunkach długotrwałego obciążenia ograniczonych grup mięśni, wymuszonej pozycji ciała lub narażających na częste powtarzające się mikrourazy albo powodujących ucisk na pnie nerwów, ruchy monotypowe wykonywane w szybkim tempie
10 Choroby narządu wzroku wywołane zawodowymi czynnikami fizycznymi lub chemicznymi.

Uwaga: zmiany wywołane działaniem promieniowania jonizującego kwalifikuje się według wiersza oznaczonego lp. 4

Służba, w której istnieje narażenie na działanie długotrwałego promieniowania podczerwonego, nadfioletowego, pola elektromagnetycznego wysokiej częstotliwości, spójnego promieniowania świetlnego, generowanego przez układy laserowe, oraz na działanie drażniących substancji chemicznych
11 Trwały ubytek słuchu spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu Służba, w której istnieje długotrwałe narażenie na działanie hałasu przekraczające dopuszczalne normy
12 Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat (guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością tonacyjną głośni i trwałą dysfonią) Służba związana z nadmiernym, długotrwałym obciążeniem narządu głosu
13 Przewlekłe choroby skóry i błon śluzowych spowodowane warunkami pracy.

Uwaga:

1) zmiany o charakterze złośliwym kwalifikuje się według wiersza oznaczonego lp. 14;

2) zmiany wywołane działaniem promieniowania jonizującego kwalifikuje się według wiersza oznaczonego lp. 4;

3) choroby zakaźne i inwazyjne (pasożytnicze) kwalifikuje się według wierszy oznaczonych lp. 18 lub lp. 19

Służba, w której występuje narażenie na styczność z substancjami drażniącymi lub uczulającymi
14 Nowotwory złośliwe, do powstania których przyczyniły się czynniki i warunki służby wojskowej, powstałe w następstwie styczności z czynnikami rakotwórczymi:

1) nowotwory skóry;

2) nowotwory dróg moczowych;

3) nowotwory układu oddechowego;

4) nowotwory przewodu pokarmowego;

5) choroby rozrostowe układu krwiotwórczego i chłonnego (niektóre typy białaczek, chłoniaki, szpiczak mnogi, zespoły mielodysplastyczne);

6) niektóre typy mięsaka;

7) międzybłoniak otrzewnej i opłucnej;

8) nowotwory układu wewnątrzwydzielniczego.

Uwaga: nowotwory powstałe w następstwie działania promieniowania jonizującego

Służba, w której występuje:

1) długotrwały kontakt z produktami suchej destylacji węgla, ropy naftowej, łupków bitumicznych oraz asfaltu;

2) długotrwały kontakt z benzenoaminami oraz ich pochodnymi, jak np.

alfai betanaftyloamina, benzydyna;

3) narażenie na wdychanie substancji rakotwórczych;

4) narażenie na kontakt z patogenami odpowiedzialnymi za rozwój nowotworów złośliwych.

Uwaga: w przypadku nowotworów złośliwych powstałych w następstwie styczności z czynnikami rakotwórczymi,

kwalifikuje się według wiersza oznaczonego lp. 4 odnosi się to do czynników klasyfikowanych do kategorii 1
15 Choroby wywołane pracą w podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu atmosferycznym oraz w warunkach działania znacznych przyspieszeń Służba pełniona w warunkach podwyższonego lub obniżonego ciśnienia atmosferycznego, narażająca organizm na nagłe zmiany ciśnienia oraz działania znacznych przyspieszeń
16 Żylaki podudzi z trudno gojącymi się owrzodzeniami Służba wymagająca długotrwałego przebywania w pozycji stojącej lub wymuszonej
17 Zaburzenia reaktywne oporne na leczenie:

1) zaburzenia stresowe pourazowe - PTSD;

2) psychozy reaktywne;

3) trwałe potraumatyczne zmiany osobowości.

Udokumentowane zaburzenia stresowo - pourazowe poparte dokumentacją służbową i lekarską dotyczące powyższych schorzeń

Przeżycie traumatycznych wydarzeń lub sytuacji (oddziałujących krótkolub długotrwale), w których wystąpiło bezpośrednie zagrożenie utraty życia lub zdrowia
18 Choroby zakaźne i inwazyjne z zakresu medycyny tropikalnej u osób przebywających w krajach egzotycznych:

1) choroby transmisyjne (przenoszone wektorowo);

2) choroby przenoszone drogą pokarmową;

3) choroby przenoszone drogą oddechową;

4) choroby przenoszone przez kontakt

z zakażoną krwią;

5) choroby pasożytnicze i odzwierzęce;

6) choroby przenoszone drogą kontaktu

z zanieczyszczoną wodą lub ziemią;

7) COVID-19

Służba poza granicami kraju, wymagająca bezpośredniego kontaktu ze środowiskiem lub materiałem zakaźnym
19 Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa:

1) choroby transmisyjne (przenoszone wektorowo);

2) choroby przenoszone drogą pokarmową;

3) choroby przenoszone drogą oddechową;

4) choroby przenoszone przez kontakt

z zakażoną krwią;

5) choroby pasożytnicze i odzwierzęce;

6) choroby przenoszone drogą kontaktu

z zanieczyszczoną wodą lub ziemią;

7) COVID-19

Służba w kraju wymagająca bezpośredniego kontaktu ze środowiskiem lub materiałem zakaźnym (badania laboratoryjne, próbkobranie czynników BMR, wsparcie organów administracji publicznej)
1 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie wykazu chorób, pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (Dz. U. poz. 1397 oraz z 2009 r. poz. 426), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 822 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347, 641, 1615, 1834 i 1872).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2023.2273

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykaz chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Data aktu: 18/10/2023
Data ogłoszenia: 20/10/2023
Data wejścia w życie: 23/10/2023