Fundusz Socjalny Wsi.

USTAWA
z dnia 24 lutego 1989 r.
o Funduszu Socjalnym Wsi.

Art.  1.
1.
Tworzy się Fundusz Socjalny Wsi, zwany dalej "Funduszem".
2.
Fundusz składa się z funduszy terenowych tworzonych w gminach i miastach, a w miastach podzielonych na dzielnice - w dzielnicach, oraz funduszu centralnego.
3.
Jeżeli w mieście i sąsiadującej z nim gminie działa wspólna rada narodowa 1 , tworzy się jeden fundusz terenowy.
4.
Fundusz jest przeznaczony na zaspokajanie potrzeb socjalno-bytowych rolników i członków ich rodzin, podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin, oraz osób korzystających z tego ubezpieczenia, a także na dofinansowanie, innych celów społecznych, określonych w ustawie.
Art.  2.
1.
Dochodami funduszy terenowych są:
1)
wpłaty podmiotów gospodarczych prowadzących skup produktów rolnych bezpośrednio od producentów, dokonywane w ciężar kosztów, w wysokości co najmniej 0,5% wartości skupionych produktów,
2)
dobrowolne wpłaty organizacji społeczno-zawodowych rolników i ich jednostek gospodarczych oraz innych osób prawnych i osób fizycznych,
3)
dotacje budżetowe,
4)
środki przekazywane przez rady narodowe,
5)
zysk z imprez artystycznych, rozrywkowych i sportowych, organizowanych na rzecz funduszy,
6)
nadwyżki wpływów z gier liczbowych, w części określonej w ich regulaminach,
7)
inne wpłaty i darowizny.
2.
Upoważnia się Radę Ministrów do podejmowania decyzji o podwyższeniu odpisu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
Art.  3.
1.
Środki funduszy terenowych są przeznaczane na realizację na terenie jednostek podziału terytorialnego określonych w art. 1 ust. 2 i 3 celów, o których mowa w art. 1 ust. 4, w tym na:
1)
dofinansowywanie kosztów wypoczynku,
2)
dofinansowywanie kosztów żywienia dzieci w szkołach,
3)
pomoc finansową na działalność kulturalną,
4)
upowszechnianie oświaty zdrowotnej i kultury fizycznej,
5)
dofinansowywanie kosztów zorganizowanych form opieki nad dziećmi,
6)
pomoc finansową lub rzeczową dla osób określonych w art. 1 ust. 4, będących w trudnej sytuacji materialnej,
7)
dofinansowywanie kosztów budowy i modernizacji obiektów ochrony zdrowia dla rolników, w szczególności ośrodków zdrowia, sanatoriów, domów wczasowych i domów rencisty,
8)
finansowanie innych celów socjalno-bytowych.
2.
Część środków funduszy terenowych z wpłat, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, podlega przekazaniu na fundusz centralny, w wysokości określonej w ustawie.
Art.  4. 2

 

1.
Podmioty gospodarcze, prowadzące skup produktów rolnych bezpośrednio od producentów, z wyłączeniem obrotu wewnętrznego pomiędzy tymi podmiotami, są obowiązane dokonywać kwartalnie wpłat, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, na rachunek właściwego funduszu terenowego według siedziby lub miejsca zamieszkania producenta, w terminie do końca miesiąca następującego po upływie kwartału, na podstawie danych zawartych w urządzeniach księgowych.
2.
Jeżeli podmiot gospodarczy prowadzący skup produktów rolnych nie ustalił siedziby lub miejsca zamieszkania producenta, jest on obowiązany dokonać, w terminie określonym w ust. 1, wpłaty na rachunek funduszu centralnego.
Art.  5.
1.
Środkami funduszu terenowego dysponuje rada narodowa 3 .
2. 4
Rada narodowa 5 uchwala rzeczowy i finansowy plan funduszu, po zasięgnięciu opinii właściwycc gminnych organów społeczno-zawodowych organizacji rolniczych i związków zawodowych rolników indywidualnych.
3. 6
Projekt planu, o którym mowa w ust. 2, opracowuje i przedstawia radzie narodowej terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego 7 .
4.
Plan finansowy funduszu obejmuje wszystkie źródła przychodów i kierunki wydatków, określone w ustawie.
Art.  6.
1.
Środkami funduszu terenowego administruje terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego 8 , zwany dalej "terenowym organem administracji państwowej 9 ".
2.
Środki funduszu są gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym terenowego organu administracji państwowej 10 i wydatkowane zgodnie z uchwalonym przez radę narodową 11 planem finansowym.
3.
Terenowy organ administracji państwowej 12 opracowuje i przedstawia radzie narodowej 13 , do zatwierdzenia, roczne sprawozdanie z wykonania planu finansowego funduszu.
Art.  7. 14

(skreślony).

Art.  8.
1. 15
Dochodami funduszu centralnego są:
1)
20% wpływów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1,
2)
wpływy, o których mowa w art. 4 ust. 2,
3)
inne wpłaty i darowizny.
2.
Środki funduszu centralnego są przeznaczone na dofinansowanie funduszy terenowych oraz celów, o których mowa w art. 3, o zasięgu ponadlokalnym.
3. 16
Środkami funduszu centralnego dysponuje Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w porozumieniu z Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym Rolników Indywidualnych "Solidarność".
4.
Środki funduszu centralnego są gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych.
5.
Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, są przekazywane przez właściwy terenowy organ administracji państwowej na rachunek funduszu centralnego, w terminie 10 dni po upływie terminu, o którym mowa w art. 4.
6.
Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych przedstawia Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej roczne sprawozdanie z działalności funduszu centralnego.
Art.  9.

Środki Funduszu nie wykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na rok następny.

Art.  10.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy prawa budżetowego o gospodarowaniu funduszami celowymi.

Art.  11.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1989 r.

1 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
2 Art. 4 zmieniony i według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 1989 r. (Dz.U.90.6.34) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 1990 r.
3 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. b) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
4 Art. 5 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 1989 r. (Dz.U.90.6.34) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 1990 r.
5 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. c) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
6 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. c) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
7 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. c) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
8 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. d) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
9 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. d) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
10 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. e) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
11 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. e) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
12 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. f) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
13 Od dnia 27 maja 1990 r. organ gminy zgodnie z art. 1 pkt 32 lit. f) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.90.34.198).
14 Art. 7 skreślony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 1989 r. (Dz.U.90.6.34) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 1990 r.
15 Art. 8 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 16 listopada 1989 r. (Dz.U.90.6.34) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 1990 r.
16 Art. 8 ust. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 16 listopada 1989 r. (Dz.U.90.6.34) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 1990 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.10.54

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Fundusz Socjalny Wsi.
Data aktu: 24/02/1989
Data ogłoszenia: 28/02/1989
Data wejścia w życie: 01/04/1989