Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 30 września 1980 r.
w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian.

Na podstawie art. 86 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Rozporządzenie określa zasady oraz zakres ustalania i pobierania, a także wysokości opłat za:
1)
wprowadzenie substancji zanieczyszczających do powietrza atmosferycznego,
2)
składowanie odpadów w miejscach wyznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska przed odpadami,
3)
usuwanie drzew.
2.
Przez składowanie odpadów rozumie się także wylewanie odpadów ciekłych w miejscach, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
3.
Opłaty za szczególne korzystanie z wód oraz za wykorzystanie gruntów rolnych i leśnych na inne cele regulują odrębne przepisy.
§  2.
Przepisy rozporządzenia dotyczące jednostek organizacyjnych stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
§  3.
1.
Jednostki organizacyjne ponoszą opłaty za wprowadzenie do powietrza atmosferycznego substancji zanieczyszczających, ustalone w zależności od ich rodzaju i ilości.
2.
Rodzaje substancji zanieczyszczających objętych opłatą oraz jednostkowe stawki opłat określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
3.
Nie pobiera się opłat, o których mowa w ust. 1, za wprowadzenie do powietrza atmosferycznego substancji zanieczyszczających nie wymagających decyzji przewidzianej w art. 30 i 113 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6).
§  4.
1.
Jednostki organizacyjne prowadzące działalność gospodarczą, w wyniku której powstają odpady, ponoszą opłaty za składowanie odpadów, zależne od ilości i rodzaju odpadów.
2.
Stawki jednostkowe opłat za odpady poszczególnych kategorii szkodliwości oraz podział odpadów na te kategorie określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§  5.
Jeżeli odpady podlegają zaliczeniu do więcej niż jednej kategorii, za podstawę wyliczenia opłaty przyjmuje się kategorię, za którą opłata jest najwyższa.
§  6.
1.
Opłaty za zanieczyszczanie powietrza atmosferycznego oraz za składowanie odpadów ustala i pobiera terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego.
2.
Jednostki organizacyjne są obowiązane przedstawiać organowi, o którym mowa w ust. 1, w terminie do dnia 30 stycznia każdego roku wykaz zawierający dane o ilości substancji zanieczyszczających, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, wprowadzonych w ubiegłym roku kalendarzowym z poszczególnych emitorów do powietrza atmosferycznego, a w odniesieniu do odpadów - dane o ilości, rodzaju i miejscu ich składowania, dotyczące ubiegłego roku kalendarzowego, oraz o ilości i rodzaju odpadów wykorzystanych gospodarczo.
3.
Jeżeli jednostka organizacyjna nie przedstawi w terminie wykazu, o którym mowa w ust. 2, albo przedstawi wykaz nasuwający zastrzeżenia, terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego wymierza opłaty za zanieczyszczanie powietrza atmosferycznego i składowanie odpadów na podstawie ustaleń dokonanych we własnym zakresie.
§  7.
1.
Opłaty za składowanie odpadów podlegają obniżce, jeżeli jednostki zobowiązane do ich ponoszenia wykorzystują odpady we własnym zakresie lub zorganizują ich wykorzystanie przez inne jednostki organizacyjne.
2.
Obniżka opłat, o której mowa w ust. 1, obejmuje 50% opłaty, jaka byłaby wymierzona za składowanie odpadów wykorzystanych gospodarczo.
§  8.
Opłaty za odpady powstałe w związku z wykonywaniem robót budowlanych, składowane w czasie budowy, pobiera się po zakończeniu robót budowlanych, nie później jednak niż po upływie 5 lat od rozpoczęcia budowy.
§  9.
Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska na wniosek Ministra Gospodarki Materiałowej może zwolnić od przewidzianych w rozporządzeniu opłat za składowanie odpadów, które w trybie określonym w odrębnych przepisach zostaną zaliczone do rezerw surowcowych.
§  10.
1.
Opłaty za usuwanie drzew ustala i pobiera terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego przy udzielaniu zezwolenia na usunięcie drzewa, stosując stawki za 1 cm obwodu pnia drzewa, ustalone dla poszczególnych gatunków drzew w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
2.
Wysokość opłat za usuwanie drzew nie wymienionych w załączniku nr 3 do rozporządzenia organ, o którym mowa w ust. 1, ustala jak dla drzew o podobnej wartości przyrodniczej, wymienionych w tym załączniku.
3.
Terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego ustala i pobiera opłatę podwyższoną:
1)
o 50% - za drzewo usuwane z terenu położonego w odległości do 200 m od zbiornika lub cieku wodnego, z obszaru ochrony uzdrowiskowej, z obszaru strefy ochronnej i z terenu zieleni miejskiej,
2)
o 100% - za drzewo usuwane z terenu mieszkalnej zabudowy osiedlowej, ulic i placów miejskich.
4.
Ubiegający się o zezwolenie na usunięcie drzewa jest obowiązany na żądanie terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego podać dane niezbędne do ustalania opłaty, a zwłaszcza określić gatunek drzewa, obwód pnia, przeznaczenie terenu, na którym drzewo rośnie, oraz przyczyny zamierzonego usunięcia drzewa.
§  11.
1.
Nie pobiera się opłat za usuwanie drzew:
1)
nie objętych obowiązkiem uzyskania zezwolenia terenowego organu administracji państwowej na ich usunięcie,
2)
od osób fizycznych, które otrzymały zezwolenie terenowego organu administracji państwowej na usunięcie drzewa,
3)
związane z odnową roślinności i zabiegami pielęgnacyjnymi w parkach, ogrodach, alejach i na innych terenach, wpisanych do rejestru zabytków, oraz w rezerwatach przyrody położonych poza obszarami lasów i w zespołach drzew będących pomnikami przyrody.
2.
Terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego odracza termin uiszczenia opłaty za usuwanie drzew, uzależnione w zezwoleniu wydanym przez ten organ od ich przeniesienia na inne miejsce, a po upływie roku - jeżeli przeniesione drzewa zachowały żywotność - opłatę umarza.
§  12. 1
Terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego pobiera od osoby fizycznej, która usunęła drzewo bez wymaganego zezwolenia, opłatę w wysokości 15.000 zł. Opłatę tę pobiera się za każde drzewo usunięte bez zezwolenia.
§  13.
Opłaty ustalane na podstawie przepisów rozporządzenia, nie uiszczone w wyznaczonym terminie, podlegają wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
§  13a.
Na obszarze województwa katowickiego wymierza się jednostkom organizacyjnym opłaty trzykrotnie wyższe niż określone w rozporządzeniu.
§  14.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

  2 RODZAJE SUBSTANCJI ZANIECZYSZCZAJĄCYCH, PODLEGAJĄCYCH OPŁACIE ZA WPROWADZENIE DO POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO, ORAZ JEDNOSTKOWE STAWKI OPŁATY.

Lp. Nazwa substancji Wysokość opłaty za 1 kg w zł
1 2 3
1 Alkohol metylowy 6,0
2 Amoniak 0,6
3 Anilina 39,0
4 Arsen (związki jako As) 39,0
5 Benzen 6,0
6 Benzo(a)piren 6.000,0
7 Benzyna 15,0
8 Chlor 3,9
9 Chlorek winylu 24,0
10 Chlorobenzen 6,0
11 Chloronaftalen 12,0
12 Chlorowodór 12,0
13 Chrom (związki jako Cr) 60,0
14 Cyjanowodór i cyjanki (związki jako HCN) 12,0
15 Cykloheksan 6,0
16 Dwusiarczan węgla 12,0
17 Dwutlenek siarki 0,6
(dla zakładów nowo uruchamianych po 1990 r.) 1,2
18 Fenol 18,0
19 Fluor (związki rozpuszczalne w wodzie jako F) 12,0
20 Formaldehyd 6,0
21 Kadm (związki jako Cd) 120,0
22 Ksylen 6,0
23 Kwas siarkowy 6,0
24 Miedź (związki jako Cu) 24,0
25 Nitrobenzen 3,9
26 Octan winylu 1,2
27 Ołów (związki jako Pb) 120,0
28 Pył zawieszony - ogółem 0,6
29 Pył krzemowy (powyżej 30% SiO2) 1,5
30 Rtęć (związki jako Hg) 390,0
31 Sadza 6,0
32 Siarkowodór 6,0
33 Tlenek etylenu 3,9
34 Tlenek węgla 0,12
35 Tlenki azotu (w przeliczeniu na N2O5) 0,6
36 Toluen 0,6
37 Trójchloroetylen 3,0
38 Węglowodory alifatyczne 0,6
39 Węglowodory aromatyczne 6,0

ZAŁĄCZNIK Nr  2

  3 PODZIAŁ ODPADÓW NA KATEGORIE SZKODLIWOŚCI ORAZ ZWIĄZANE Z TYM STAWKI JEDNOSTKOWE

Lp. Rodzaj odpadu Kategoria Stawka jednostkowa (zł za 1 t)
1 2 3 4
1 Odpady zawierające rozpuszczalne związki fluoru (np. szlamy kriolitowe) I 600
2 Odpady zawierające kwasy nieorganiczne lub wodorotlenki
3 Szlamy i pyły z oczyszczania gazów w hutnictwie
4 Osady poneutralizacyjne z galwanizerni, fosforanowni, trawialni, szlamy z urządzeń wentylacyjnych oraz oczyszczających gazy odlotowe, szlamy z regeneracji roztworów potrawiennych
5 Osady z przemysłowych i przemysłowo-komunalnych oczyszczalni ścieków
6 Błoto pochromowe
7 Szlamy posiarczkowe
8 Zużyte sole hartownicze
9 Zużyte katalizatory (błoto katalityczne)
10 Odpady lakiernicze (szlamy z kabin lakierniczych, kożuchy farb, pyły lakiernicze)
11 Wióry, strużyny chromowe oraz pokoagulacyjne i poneutralizacyjne odpady z garbarni
12 Szlamy z procesów petrochemicznych
13 Ługi oraz szlamy poługownicze
14 Sadze pomazutowe
15 Pozostałości podestylacyjne
16 Wody krezolowe i ługi porafinacyjne
17 Odpady z produkcji farb, lakierów, pigmentów
18 Przeterminowane żywice
19 Odpady pofenolowe
20 Osady z akumulatorowni
21 Szlamy farb drukarskich
22 Zużyte chłodziwa i inne emulsje olejowe
23 Smoły i kwasy porafinacyjne
24 Oleje nie nadające się do regeneracji, szlamy z regeneracji olejów, rozpuszczalników; pozostałości z cystern, z czyszczenia zbiorników CPN, wody zaolejone ze statków; zawartości łapaczek tłuszczów
25 Odpadowe rozpuszczalniki, węgle aktywne zanieczyszczone rozpuszczalnikami
26 Żużle metali nieżelaznych
27 Grzybnie pofermentacyjne
28 Odpady włókiennicze
29 Odpady zawierające chemiczne środki ochrony roślin
30 Wióry, trociny, kora i inne odpady przemysłu drzewno-celulozowego II 150
31 Fosfogipsy
32 Błoto defekosaturacyjne
33 Zużyte ziemie odbarwiające
34 Odpady zawierające chlorki (z wyłączeniem odpadów przemysłu sodowego, zasolonych płuczek wiertniczych)
35 Szlamy azbestowo-cementowe
36 Odpadowe masy formiersko-rdzeniarskie
37 Osady surowe z oczyszczalni komunalnych
38 Odpady z rzeźni, zakładów przetwórstwa mięsnego, rybnego, jajczarsko-drobiarskiego oraz osady pokoagulacyjne z przemysłu mięsnego
39 Żużle hutnictwa żelaza i stali
40 Osad biologiczny
41 Szlamy pokaustyzacyjne
42 Popioły lotne i żużle z energetyki zawodowej, przemysłowej i ciepłownictwa oraz pyły mineralne (cementowe, wapiennicze) III 30
43 Odpady przemysłu sodowego
44 Odpady zawierające siarczany i siarczyny (z wyłączeniem grup podanych oddzielnie)
45 Odpady zawierające związki azotu i fosforu (z wyłączeniem grup podanych oddzielnie)
46 Osady pokoagulacyjne i podekarbonizacyjne ze stacji uzdatniania wód pitnych i przemysłowych
47 Kek siarkowy
48 Wapno pokarbidowe
49 Odpadowa krzemionka
50 Płuczka wiertnicza
51 Odpady materiałów ceramicznych i budowlanych
52 Ziemia spławiakowa
53 Odpady z przemysłu izolacji budowlanej (wełna mineralna)
54 Zgary ołowiu, cyny, z produkcji stopów aluminium
55 Stłuczka szklana
56 Odpady z ferm hodowlanych
57 Przefermentowane osady z oczyszczalni komunalnych
58 Odzierki z procesów garbowania
59 Odpady z przemysłu owocowo-warzywnego
60 Odpady górnicze i skalne z kopalń oraz zakładów przeróbczych IV 15
61 Szlamy poflotacyjne i odpady popłuczkowe przemysłu węglowego, barytowego, siarkowego, miedziowego, cynkowo-ołowiowego

ZAŁĄCZNIK Nr  3

  4 OPŁATY ZA USUWANIE DRZEW

Grupy drzew Gatunek drzewa Stawka jednostkowa opłat w złotych za 1 cm obwodu pnia drzewa, mierzonego na wysokości 130 cm przy obwodzie
do 25 cm 26-50 cm 51-100 cm 101-200 cm powyżej 200 cm
1 2 3 4 5 6 7
I Topola, olsza, klon jesionolistny, czeremcha, wierzba, grochodrzew 90 180 360 480 390
II Klon, pozostałe gatunki i odmiany szybko rosnące, kasztanowiec, morwa, jesion, świerk pospolity, sosna, daglezja, choina, modrzew, brzoza gruczołkowata i omszona 240 450 900 900 900
III Dąb, grab, buk, lipa, orzech, iglicznia, głóg - forma drzewiasta, jarząb, klon (gatunki i odmiany wolno rosnące), gatunki i odmiany ozdobne jabłoni, śliwy i wiśni, orzech, leszczyna turecka, brzoza (gatunki i odmiany pozostałe), jodła zwyczajna, świerki (gatunki i odmiany pozostałe), żywotnik, platan klonolistny, wiąz 600 1.500 3.000 4.500 6.000
IV Jodła (pozostałe gatunki i odmiany), tulipanowiec, magnolia, korkowiec, miłorząb, metasekwoja, cis, cyprysik 3.000 4.500 6.000 9.000 12.000
V Owocowe 180 180 300 180 120
Uwaga: 1. W razie usuwania drzew niższych od 130 cm obwód pnia należy mierzyć bezpośrednio pod koroną.

2. W razie usuwania drzew mających więcej niż jeden pień opłatę oblicza się za każdy pień oddzielnie.

1 § 12 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 czerwca 1982 r. (Dz.U.82.21.154) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 26 lipca 1982 r.
2 Załącznik nr 1 zmienione przez § 1 pkt 3 rozporządzeniaz dnia 24 czerwca 1982 r. (Dz.U.82.21.154) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 26 lipca 1982 r.
3 Załącznik nr 2 zmienione przez § 1 pkt 3 rozporządzeniaz dnia 24 czerwca 1982 r. (Dz.U.82.21.154) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 26 lipca 1982 r.
4 Załącznik nr 3 zmienione przez § 1 pkt 3 rozporządzeniaz dnia 24 czerwca 1982 r. (Dz.U.82.21.154) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 26 lipca 1982 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1980.24.93

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian.
Data aktu: 30/09/1980
Data ogłoszenia: 05/11/1980
Data wejścia w życie: 05/11/1980