Gospodarowanie bursztynem i wyrobami z bursztynu.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO I USŁUG
z dnia 24 lutego 1975 r.
w sprawie gospodarowania bursztynem i wyrobami z bursztynu.

Na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301, z 1956 r. Nr 54, poz. 244 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1956 r. w sprawie określenia organów administracji państwowej, na które przechodzą niektóre uprawnienia Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i jej Przewodniczącego (Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 270, z 1957 r. Nr 49, poz. 238 i Nr 50, poz. 245 oraz z 1958 r. Nr 22, poz. 94) oraz w związku z § 1 zarządzenia nr 16 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 lutego 1975 r. w sprawie przekazania uprawnień do wydawania przepisów o gospodarowaniu bursztynem i wyrobami z bursztynu (Monitor Polski Nr 5, poz. 26) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Rozporządzenie reguluje wydobycie, skup, zbyt, obróbkę i przerób bursztynu oraz zbyt wyrobów wykonanych w całości lub w części z bursztynu.
2.
Przez bursztyn należy rozumieć bursztyn w stanie naturalnym, bursztyn prasowany, bursztyn klejony oraz odpady bursztynu.
§  2.
1.
Bursztyn może być używany wyłącznie do wytwarzania dzieł sztuki oraz do produkcji biżuterii i wyrobów pamiątkarskich.
2.
Zabrania się używania bursztynu do produkcji innych wyrobów niż wymienione w ust. 1.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do świadczenia usług na indywidualne zamówienie w zakresie napraw i wytwarzania wyrobów z materiału powierzonego.
§  3.
1.
Do wydobywania bursztynu są uprawnione na prawach wyłączności przedsiębiorstwa wyznaczone przez Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług.
2.
Wydobyty bursztyn podlega zbytowi na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego "Jubiler" w Sopocie.
§  4.
1.
Skup bursztynu prowadzą:
1)
punkty skupu przedsiębiorstw zgrupowanych w Centrali Jubilerskiej "Jubiler",
2)
punkty skupu spółdzielni pracy wyznaczonych przez Związek Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystycznego "Cepelia",
3)
punkty skupu spółdzielni rzemieślniczej wyznaczonej przez Centralny Związek Rzemiosła,
4)
inne jednostki gospodarki uspołecznionej, na podstawie upoważnienia wydanego przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Jubiler" w Sopocie, które określa zakres i formę skupu oraz zasady postępowania ze skupionym bursztynem,

zwane dalej "punktami skupu".

2.
Punkty skupu prowadzą ewidencję skupu, zawierającą:
1)
datę skupu,
2)
imię i nazwisko, adres oraz numer dowodu osobistego sprzedającego bursztyn,
3)
ilość zakupionego bursztynu wyrażoną w gramach według rodzajów i klas,
4)
cenę za jeden gram bursztynu oraz kwotę wypłaconą,
5)
pokwitowanie wypłaconej kwoty za zakupiony bursztyn.
3.
Punkty skupu, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, mogą prowadzić skup bursztynu anonimowo; punkty te w ewidencji skupu bursztynu pomijają dane określone w ust. 2 pkt 2 i 5.
4.
Koordynację skupu bursztynu prowadzi Przedsiębiorstwo Państwowe "Jubiler" w Sopocie.
5.
Przedsiębiorstwa, spółdzielnie i inne jednostki gospodarki uspołecznionej wymienione w ust. 1 obowiązane są informować Przedsiębiorstwo Państwowe "Jubiler" w Sopocie o ilości skupionego bursztynu z podaniem rodzajów i klas raz na kwartał.
§  5.
1.
Bilansowanie surowca bursztynu z importu oraz wydobytego i skupionego w kraju powierza się Przedsiębiorstwu Państwowemu "Jubiler" w Sopocie.
2.
Rozdziału bursztynu dokonuje komisja ogólnobranżowa, będąca organem porozumienia ogólnobranżowego w zakresie wydobycia, skupu, zbytu i przerobu bursztynu oraz obrotu wyrobami wykonanymi w całości lub w części z bursztynu, zwana dalej "komisją ogólnobranżową".
3.
Przedsiębiorstwo Państwowe "Jubiler" w Sopocie na podstawie uchwał komisji ogolnobranżowej o rozdziale bursztynu wydaje jednostkom i osobom, o których mowa w § 7 ust. 1, zaświadczenia określające ilość przydzielonego bursztynu z podaniem rodzajów i klas.
§  6.
Bursztyn klasy I-III może być używany jedynie do wytwarzania dzieł sztuki lub wyrobów w oprawie z metali szlachetnych.
§  7.
1.
Obróbka i przerób bursztynu mogą być dokonywane przez jednostki gospodarki uspołecznionej oraz rzemieślników i plastyków będących członkami związków twórczych bądź posiadających uprawnienie do wykonywana zawodu artysty plastyka, zwane dalej "wytwórcami".
2.
Wytwórcy zamierzający prowadzić obróbkę i przerób bursztynu zobowiązani są zgłosić zamiar prowadzenia tej działalności przed jej rozpoczęciem Przedsiębiorstwu Państwowemu "Jubiler" w Sopocie.
3.
Wytwórcy obowiązani są:
1)
prowadzić ewidencję nabycia z podaniem jego źródła oraz ewidencję zużycia bursztynu,
2)
wytwarzać wyroby według zatwierdzonych wzorów.
4.
Zatwierdzania wzorów wyrobów z bursztynu dokonują:
1)
Państwowe Przedsiębiorstwa "Jubiler", jeżeli chodzi o wyroby jubilerskie; do wyrobów jubilerskich wykonanych w całości lub w części z bursztynu zalicza się wszystkie wyroby służące do osobistego użytku, a stanowiące ozdoby, jak np. naszyjniki, kolczyki, klipsy, spinki i bransoletki,
2)
komisje wzornictwa działające przy jednostkach organizacyjnych ustalonych przez Związek Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystycznego "Cepelia", jeżeli chodzi o wyroby pamiątkarskie.
5.
Nie jest wymagane zatwierdzanie wzorów wyrobów jednostkowych z bursztynu o cechach unikalnych oraz dzieł sztuki.
6.
Z wyjątkiem wypadków, o których mowa w ust. 5, zabronione jest wykonywanie wyrobów z bursztynu według nie zatwierdzonych wzorów.
7.
Państwowe Przedsiębiorstwa "Jubiler" mogą upoważnić jednostki organizacyjne Związku Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystycznego "Cepelia" do zatwierdzania wzorów wyrobów jubilerskich wytwarzanych przez spółdzielnie zrzeszone w tym związku.
§  8.
Wytwórcy świadczący usługi dla ludności w zakresie obróbki i przerobu powierzonego bursztynu prowadzą ewidencję tych usług z podaniem nazwiska i adresu osoby zamawiającej.
§  9.
1.
Wytwórcy posiadający w dniu wejścia w życie rozporządzenia zapasy bursztynu oraz półfabrykatów z bursztynu zgłoszą je we właściwym terenowo przedsiębiorstwie państwowym "Jubiler" w ciągu 1 miesiąca od dnia wejścia w życie rozporządzenia.
2.
Wytwórcy prowadzący obróbkę i przerób bursztynu w dniu wejścia w życie rozporządzenia, którzy zamierzają nadal prowadzić tę działalność, powinni zgłosić prowadzenie tej działalności właściwemu terenowo przedsiębiorstwu państwowemu "Jubiler" w ciągu 1 miesiąca od dnia wejścia w życie rozporządzenia.
§  10.
Wyroby wykonane w całości lub w części z bursztynu podlegają zbytowi na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej i nie uspołecznionej, prowadzących działalność handlową w trybie obowiązujących przepisów.
§  11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.7.40

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Gospodarowanie bursztynem i wyrobami z bursztynu.
Data aktu: 24/02/1975
Data ogłoszenia: 12/03/1975
Data wejścia w życie: 12/03/1975