Zakres działania Ministra Handlu Zagranicznego i jego uprawnienia w dziedzinie koordynacji stosunków gospodarczych z zagranicą.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 9 lipca 1971 r.
w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Zagranicznego i jego uprawnień w dziedzinie koordynacji stosunków gospodarczych z zagranicą.

Na podstawie art. 23 ustawy z dnia 10 lutego 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 7, poz. 43) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Minister Handlu Zagranicznego jest odpowiedzialny za zabezpieczenie i koordynację interesów gospodarczych w dziedzinie handlu zagranicznego, wynikających z polityki gospodarczej i zagranicznej Państwa.
2.
Minister Handlu Zagranicznego koordynuje działalność ministrów, urzędów centralnych, centralnych związków spółdzielczych oraz innych jednostek organizacyjnych w dziedzinie handlu zagranicznego w zakresie wynikającym z posiadania przez Państwo monopolu handlu zagranicznego.
3.
Minister Handlu Zagranicznego koordynuje stosunki gospodarcze z zagranicą na podstawie wieloletnich i rocznych narodowych planów gospodarczych, czuwa nad wykonaniem planów handlu zagranicznego w zakresie obrotów towarowych i związanych z nimi usług i płatności oraz proponuje i wprowadza do nich korekty.
4.
Minister Handlu Zagranicznego z tytułu uprawnień i obowiązków określonych w ust. 1, 2 i 3 jest upoważniony, z zastrzeżeniem przepisów § 2, do wydawania zaleceń, wytycznych i decyzji oraz zobowiązany jest do udzielania właściwym resortom porad i pomocy w zakresie realizacji zadań handlu zagranicznego.
§  2.
1.
Minister Handlu Zagranicznego przy wykonywaniu uprawnień i obowiązków określonych w rozporządzeniu współdziała z:

- Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów;

- Ministrem Finansów;

- Ministrem Spraw Zagranicznych;

- Przewodniczącym Komitetu Nauki i Techniki;

- Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac;

- Przewodniczącym Państwowej Komisji Cen;

- ministrami, realizującymi bezpośrednio i pośrednio zadania w dziedzinie handlu zagranicznego.

2.
Minister Handlu Zagranicznego współdziała z Ministrem Spraw Zagranicznych w celu zapewnienia koordynacji stosunków gospodarczych z założeniami polityki zagranicznej.
3.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego, rozumie się, że są to jednostki prowadzące tę działalność na mocy udzielonych im koncesji przez Ministra Handlu Zagranicznego.
§  3.
Minister Handlu Zagranicznego:
1)
opracowuje prognozy i programy rozwoju stosunków gospodarczych z poszczególnymi krajami i grupami krajów, kierując się założeniami perspektywicznego rozwoju gospodarki Polski, ustaleniami koordynacji planów gospodarczych i kompleksowego programu socjalistycznej integracji gospodarczej krajów członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej oraz uwzględniając tendencje rozwoju handlu światowego;
2)
współdziała w opracowywaniu programów rozwoju branż o istotnym znaczeniu dla handlu zagranicznego i udziału Polski w międzynarodowym podziale pracy;
3)
opracowuje projekty rocznych i wieloletnich planów handlu zagranicznego oraz związane z nimi projekty planu bilansu płatniczego Państwa i projekty planów finansowych i transportowych;
4)
współdziała z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów w ustalaniu metod sporządzania i trybu przedstawiania przez ministrów resortów gospodarczych projektów planów obrotu towarowego z zagranicą i związanych z nimi projektów planów obrotu usługowego i płatniczego oraz wydaje jednostkom organizacyjnym uprawnionym do działalności w zakresie handlu zagranicznego odpowiednie wytyczne w tym zakresie;
5)
dokonuje, na podstawie narodowego planu gospodarczego, rozdziału zadań i środków dewizowych w zakresie handlu zagranicznego dla jednostek organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego, podporządkowanych mu bezpośrednio;
6)
dokonuje, na podstawie narodowego planu gospodarczego, rozdziału zadań i środków dewizowych w zakresie handlu zagranicznego między ministrów resortów gospodarczych, którym są podporządkowane jednostki organizacyjne uprawnione do działalności w zakresie handlu zagranicznego w rozmiarach, obejmujących całokształt gestii branżowej tych jednostek; rozdziału zadań i środków dewizowych między poszczególne jednostki organizacyjne uprawnione do działalności w zakresie handlu zagranicznego, podporządkowane innym ministrom, dokonują właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Handlu Zagranicznego;
7)
koordynuje realizację bilansu płatniczego w zakresie obrotów towarowych i usługowych, związanych z tym obrotem, oraz ustala dla jednostek organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego podporządkowanych mu bezpośrednio i dla ministrów resortów gospodarczych, którym są podporządkowane jednostki organizacyjne uprawnione do działalności w zakresie handlu zagranicznego, wiążące zadania w zakresie wpływów i wydatków dewizowych, zaciągania i udzielania kredytów z tytułu obrotów towarowych i usług z tym obrotem związanych; rozdział tych zadań dla jednostek organizacyjnych, podporządkowanych ministrom resortów gospodarczych, dokonywany jest w trybie przewidzianym w ust. 6;
8)
dysponuje przydzieloną rezerwą dewizową;
9)
koordynuje całokształt obrotów towarowych z zagranicą i związanych z nimi obrotów usługowych i płatniczych oraz ustala kierunki geograficzne rozwoju handlu zagranicznego;
10)
prowadzi politykę celną w zakresie planowego i pozaplanowego obrotu z zagranicą;
11)
udziela pozwoleń na przywóz i wywóz towarów w obrotach z zagranicą;
12)
ustala zasady polityki w zakresie dewizowych cen towarów i usług związanych z obrotem towarowym z zagranicą i czuwa nad ich realizacją oraz współdziała z Przewodniczącym Państwowej Komisji Cen w ustalaniu zasad polityki w zakresie krajowych cen tych towarów i usług z nimi związanych;
13)
prowadzi politykę rozliczeń i płatności w stosunkach z poszczególnymi państwami lub grupami państw, jak również politykę kredytową, zapewniającą optymalne korzyści gospodarce narodowej;
14)
opracowuje metody badań oraz zasady kształtowania efektywności i optymalizacji obrotów z zagranicą przez stosowanie instrumentów ekonomicznych i administracyjnych;
15)
współdziała w ustalaniu jednolitego systemu ewidencji i sprawozdawczości rzeczowej oraz finansowej w zakresie handlu zagranicznego;
16)
prowadzi inne sprawy w zakresie stosunków gospodarczych z zagranicą powierzone mu na mocy szczególnych przepisów.
§  4.
Minister Handlu Zagranicznego:
1)
prowadzi działalność mającą na celu zapewnienie najkorzystniejszych warunków traktatowo-prawnych dla rozwoju handlu zagranicznego z poszczególnymi państwami lub grupami państw;
2)
podpisuje z upoważnienia Rady Państwa lub Rady Ministrów międzynarodowe umowy handlowe oraz inne umowy gospodarcze i nadzoruje ich wykonanie;
3)
opiniuje podstawowe zasady i warunki oraz projekty umów w zakresie stosunków gospodarczych z zagranicą, pociągających za sobą zobowiązania towarowe i związane z nimi płatności, podpisywanych z upoważnienia Rady Państwa lub Rady Ministrów bądź przez innych ministrów lub w ich imieniu;
4)
w zakresie swojej właściwości reprezentuje interesy Polski w międzynarodowych organizacjach gospodarczych i w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych w organach gospodarczych innych organizacji międzynarodowych.
§  5.
Minister Handlu Zagranicznego:
1)
ustala dla wszystkich jednostek organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego oraz podległych mu przedsiębiorstw spedycyjnych wytyczne w sprawach przejęcia lub przekazania kontrahentom organizacji transportu towaru i innych warunków ekonomicznych w transporcie i obsłudze spedycyjnej obrotów towarowych z zagranicą oraz sprawuje kontrolę ich realizacji, a także współdziała w opracowywaniu zasad tranzytu;
2)
ustala zasady i organizację kontroli ilościowej i jakościowej towarów w obrocie z zagranicą z uwzględnieniem wymagań standaryzacyjnych;
3)
w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych określa zasady i kierunki propagandy gospodarczej;
4)
ustala zasady i założenia reklamy polskich towarów na rynkach zagranicznych i działalności służącej rozwijaniu eksportu polskich towarów;
5)
określa zasady organizowania targów i wystawiennictwa gospodarczego w zakresie handlu zagranicznego w kraju i za granicą oraz uczestnictwa polskich jednostek organizacyjnych w imprezach o charakterze handlowym za granicą;
6)
ustala zasady i wytyczne prawnej obsługi handlu zagranicznego.
§  6.
Minister Handlu Zagranicznego:
1)
kieruje jednostkami organizacyjnymi bezpośrednio mu podporządkowanymi oraz polskimi placówkami handlowymi za granicą;
2)
koordynuje działalność jednostek uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego, podporządkowanych innym ministrom w granicach nadanych mu uprawnień;
3)
stosownie do obowiązujących przepisów powołuje i likwiduje jednostki organizacyjne bezpośrednio mu podporządkowane oraz w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych polskie placówki handlowe za granicą;
4)
na wniosek zainteresowanego ministra lub z własnej inicjatywy nadaje i cofa uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie handlu zagranicznego jednostkom organizacyjnym podporządkowanym innym ministrom oraz określa przedmiot, zakres i warunki uprawnień;
5)
upoważnia podległe mu jednostki organizacyjne, a w odniesieniu do jednostek organizacyjnych podporządkowanych innym ministrom wyraża zgodę na organizowanie i prowadzenie za granicą sieci sprzedaży, zakupu, kooperacji, obsługi technicznej i handlowej oraz na prowadzenie działalności służącej rozwijaniu eksportu polskich towarów;
6)
upoważnia polskie jednostki organizacyjne do udziału w przedsięwzięciach handlowych i produkcyjno-handlowych za granicą oraz ustala zasady i formy tego udziału;
7)
nadzoruje działalność polskich jednostek organizacyjnych za granicą w zakresie handlu zagranicznego;
8)
nadaje i cofa uprawnienia zagranicznym osobom fizycznym i prawnym do działalności w zakresie handlu zagranicznego na terytorium Polski i określa przedmiot, zakres i warunki wykonywania tych uprawnień;
9)
czuwa nad zgodnością działania w kraju i za granicą wszystkich jednostek organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego z obowiązującymi przepisami i wytycznymi.
§  7.
Minister Handlu Zagranicznego:
1)
prowadzi politykę kadrową i zatrudnienia oraz ustala wymagania kwalifikacyjne pracowników zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych bezpośrednio mu podporządkowanych oraz pracowników zatrudnionych w polskich placówkach handlowych i jednostkach organizacyjnych, zajmujących się obsługą obrotów handlowych za granicą, oraz współdziała w ustalaniu jednolitych zasad polityki płac, wymagań kwalifikacyjnych oraz zasad stosowania środków materialnego zainteresowania pracowników jednostek organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego;
2)
ustala wymagania kwalifikacyjne pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych w jednostkach organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego, a podporządkowanych innym ministrom, i kontroluje posiadanie tych wymagań;
3)
występuje do Ministra Spraw Zagranicznych o mianowanie i odwołanie kierowników, personelu dyplomatycznego i innych urzędowych przedstawicieli handlu zagranicznego w polskich placówkach handlowych za granicą oraz powołuje i odwołuje pozostałych pracowników tych placówek;
4)
ustala wytyczne doskonalenia zawodowego i szkolenia specjalistycznego pracowników handlu zagranicznego.
§  8.
Wymaga uzgodnienia z Ministrem Handlu Zagranicznego powołanie i odwołanie przez właściwych ministrów, dyrektorów naczelnych i ich zastępców w jednostkach organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego, podporządkowanych tym ministrom.
§  9.
Minister Handlu Zagranicznego wyraża zgodę na powołanie i odwołanie personelu przedstawicielstw (delegatur) i przedstawicieli za granicą jednostek organizacyjnych uprawnionych do działalności w zakresie handlu zagranicznego, podporządkowanych innym ministrom.
§  10.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o ministrach, należy przez to rozumieć również przewodniczących komisji i komitetów, sprawujących funkcje naczelnych organów administracji państwowej.
§  11.
Wykonanie rozporządzenia powierza się Ministrowi Handlu Zagranicznego.
§  12.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 marca 1949 r. w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Zagranicznego (Dz. U. z 1949 r. Nr 15, poz. 96, z 1951 r. Nr 25, poz. 185 i z 1969 r. Nr 20, poz. 148);
2)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1951 r. w przedmiocie przekazania spraw celnych do zakresu działania Ministra Handlu Zagranicznego (Dz. U. Nr 25, poz. 185);
3)
§ 1 pkt 5, 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie szczegółowego zakresu i trybu działania Komisji Planowania przy Radzie Ministrów (Dz. U. z 1969 r. Nr 20, poz. 149 i z 1970 r. Nr 14, poz. 123);
4)
uchwała nr 214 Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 22 maja 1959 r. w sprawie zasad organizacji aparatu handlu zagranicznego oraz uchwała nr 293 Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 1960 r. w sprawie zmiany uchwały nr 214 Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 22 maja 1959 r. w sprawie zasad organizacji aparatu handlu zagranicznego.
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1971.19.183

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakres działania Ministra Handlu Zagranicznego i jego uprawnienia w dziedzinie koordynacji stosunków gospodarczych z zagranicą.
Data aktu: 09/07/1971
Data ogłoszenia: 10/08/1971
Data wejścia w życie: 10/08/1971