Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, świadczenia z ubezpieczeń społecznych oraz emerytury i renty dla pracowników zatrudnionych w niektórych uspołecznionych zakładach prowadzonych na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej.

ROZPORZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO KOMITETU PRACY I PŁAC
z dnia 14 grudnia 1970 r.
w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w niektórych uspołecznionych zakładach prowadzonych na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej.

Na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 3 i 5 oraz art. 125 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) i art. 218 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr 51, poz. 396 z późniejszymi zmianami) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w prowadzonych przez osoby fizyczne na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej:
1)
uspołecznionych zakładach gastronomicznych,
2)
podlegających nadzorowi Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki uspołecznionych zakładach świadczących usługi w zakresie noclegów i żywienia (pensjonaty, domy wycieczkowe, schroniska, motele, obozowiska turystyczne).
§  2.
1.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za pracowników zatrudnionych w zakładach wymienionych w § 1, które prowadzone są na zasadzie zryczałtowanej odpłatności, stanowią miesięczne zarobki brutto tych pracowników ustalone w umowie o pracę, nie niższe jednak niż:
1) dla szefów kuchni 3.000 zł,
2) dla kelnerów zatrudnionych:
a) w lokalach, w których pobiera się dodatek za obsługę 2.500 zł,
b) w pozostałych lokalach 2.200 zł,
3) dla bufetowych zatrudnionych:
a) w lokalach, w których pobiera się dodatek za obsługę 2.200 zł,
b) w pozostałych lokalach 2.000 zł,
4) dla kucharzy 1.800 zł,
5) dla muzyków zatrudnionych:
a) w restauracjach 3.000 zł,
b) w kawiarniach 2.800 zł,
6) dla pozostałych pracowników zatrudnionych:
a) w zakładach gastronomicznych 1.600 zł,
b) w innych zakładach 1.700 zł.
2.
W miesiącach, w których pracownik nie przepracował wszystkich dni roboczych wskutek powstania lub ustania stosunku pracy albo wskutek pobierania zasiłku z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zarobek osiągnięty za dni faktycznie przepracowane w miesiącu, nie niższy jednak niż 1/25 odpowiedniej kwoty określonej w ust. 1 za każdy przepracowany dzień.
§  3.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za pracowników zatrudnionych w zakładach wymienionych w § 1, które prowadzone są na zasadzie prowizyjnego rozliczenia, stanowią miesięczne zarobki brutto tych pracowników wypłacone z funduszu prowizji wchodzącego w skład funduszu płac tej jednostki gospodarki uspołecznionej, z którą obowiązane są rozliczać się osoby prowadzące te zakłady.
§  4.
1.
Składki na ubezpieczenia społeczne za pracowników zatrudnionych w zakładach wymienionych w § 1 opłacają jednostki gospodarki uspołecznionej, z którymi obowiązane są rozliczać się osoby prowadzące te zakłady. Za pracowników zatrudnionych w zakładach, o których mowa w § 2, jednostki gospodarki uspołecznionej opłacają składki z pobranej zryczałtowanej odpłatności za prowadzenie zakładu.
2.
Do jednostek gospodarki uspołecznionej, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy:
1)
§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1951 r. w sprawie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 9, poz. 70 z późniejszymi zmianami) oraz
2)
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 1959 r. w sprawie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz rozliczania zasiłków wypłacanych przez zakłady pracy (Dz. U. Nr 9, poz. 46).
§  5.
1.
Podstawę wymiaru zasiłków z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa oraz emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w zakładach wymienionych w § 1 stanowią zarobki, od których wymierzone zostały składki na ubezpieczenia społeczne.
2.
W razie gdy składki na ubezpieczenia społeczne za pracowników zatrudnionych w zakładach prowadzonych na zasadzie zryczałtowanej odpłatności wymierzone były od zarobków wyższych od odpowiednich kwot określonych w § 2, te wyższe zarobki stanowią podstawę wymiaru, jeżeli składki wymierzone były od nich przez okres co najmniej:
1)
ostatnich trzech miesięcy zatrudnienia przed zachorowaniem, gdy chodzi o zasiłek chorobowy (domowy, szpitalny, sanatoryjny),
2)
ośmiu miesięcy w okresie ostatnich dwunastu miesięcy zatrudnienia przed powstaniem prawa do zasiłku połogowego,
3)
trzydziestu sześciu miesięcy zatrudnienia, z którego zarobki przyjmuje się do obliczenia podstawy wymiaru emerytury lub renty.

Jeżeli składki od wyższych zarobków wymierzone były przez okresy krótsze, podstawę wymiaru stanowią kwoty określone w § 2.

3.
Przepisy ust. 2 nie mają zastosowania, gdy chodzi o:
1)
zasiłek chorobowy (domowy, szpitalny, sanatoryjny) z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem, chorobą zawodową lub ostrą chorobą zakaźną,
2)
rentę inwalidzką i rodzinną z tytułu inwalidztwa lub śmierci spowodowanej wypadkiem lub chorobą zawodową,
3)
zasiłek pogrzebowy.
§  6.
Ustalanie dla celów ubezpieczeń społecznych okresów zatrudnienia i wysokości zarobków pracowników zatrudnionych w zakładach wymienionych w § 1 następuje na podstawie zaświadczenia jednostki gospodarki uspołecznionej, z którą obowiązane są rozliczać się osoby prowadzące te zakłady.
§  7.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 20 maja 1964 r. w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, świadczeń z ubezpieczeń społecznych i rent dla pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach gastronomicznych prowadzonych przez agentów (Dz. U. Nr 28, poz. 183),
2)
rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 16 września 1966 r. w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, świadczeń z ubezpieczeń społecznych i rent dla pracowników zatrudnionych w prowadzonych na zasadzie rozliczenia zryczałtowanego lub umowy agencyjnej uspołecznionych zakładach noclegowo-żywieniowych i obozowiskach turystycznych podlegających nadzorowi Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki (Dz. U. Nr 41, poz. 252).
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1971 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1970.31.268

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, świadczenia z ubezpieczeń społecznych oraz emerytury i renty dla pracowników zatrudnionych w niektórych uspołecznionych zakładach prowadzonych na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej.
Data aktu: 14/12/1970
Data ogłoszenia: 31/12/1970
Data wejścia w życie: 01/01/1971