Umarzanie, rozkładanie na raty i odraczanie należności sądowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 10 grudnia 1970 r.
w sprawie umarzania, rozkładania na raty i odraczania należności sądowych.

Na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110) oraz art. 175 § 2 i 212 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie dotyczy następujących należności Skarbu Państwa:
1)
nie uiszczonych kosztów sądowych orzeczonych w postępowaniu cywilnym i karnym oraz nie uiszczonych grzywien orzeczonych w postępowaniu cywilnym - w zakresie ich umarzania, rozkładania na raty i odraczania zapłaty,
2) 1
nie uiszczonych grzywien w wysokości do 20.000 zł i pieniężnych kar porządkowych orzeczonych w postępowaniu karnym - w zakresie ich umarzania,

- zwanych w niniejszym rozporządzeniu "należnościami sądowymi".

§  2.
1. 2
Zapłata należności sądowych, o których mowa w § 1 pkt 1, może być na wniosek dłużnika rozłożona na raty lub odroczona na okres do 2 lat, a w wyjątkowych wypadkach na okres do 3 lat, jeżeli natychmiastowe ściągnięcie tych należności byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami.
2.
Niezapłacenie którejkolwiek raty w terminie powoduje natychmiastową wymagalność pozostałej części należności.
3.
Rozłożenie na raty lub odroczenie płatności może być cofnięte w razie stwierdzenia, że uiszczenie należności sądowych może nastąpić we wcześniejszym terminie.
4. 3
Zapłata sumy niższej niż 5.000 zł nie może być rozłożona na raty.
§  3. 4
Należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w części lub w całości, jeżeli wykaże należycie, że ze względu na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności pociągnęłoby dla dłużnika lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.
§  4.
Należności sądowe mogą być umorzone z urzędu w części lub w całości, jeżeli:
1)
egzekucja ich była bezskuteczna i ponowne jej wszczęcie w czasie późniejszym byłoby bezcelowe,
2)
wszczęcie egzekucji okazało się niemożliwe albo byłoby bezcelowe wobec stwierdzenia, że suma uzyskana z egzekucji nie pokryłaby kosztów egzekucyjnych.
§  5. 5
1.
O rozłożeniu na raty i odraczaniu zapłaty należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądami powszechnymi, okręgowymi sądami pracy i ubezpieczeń społecznych oraz przed Sądem Najwyższym, z wyjątkiem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, rozstrzyga ostatecznie prezes sądu właściwego do ściągnięcia należności.
2. 6
O umorzeniu należności sądowych orzeczonych w postępowaniu określonym w ust. 1, z wyjątkiem wypadków, o których mowa w ust. 3, rozstrzyga ostatecznie:
1)
jeżeli należność nie wynosi więcej niż 50.000 zł - prezes sądu właściwego do ściągnięcia należności,
2)
jeżeli należność przewyższa 50.000 zł, lecz nie wynosi więcej niż 200.000 zł - prezes sądu wojewódzkiego,
3)
jeżeli należność przewyższa 200.000 zł - Minister Sprawiedliwości.
3.
O umorzeniu należności sądowych, których ściągnięcie należy do okręgowych sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, orzeczonych w postępowaniu przed tymi sądami lub przed Sądem Najwyższym rozstrzyga ostatecznie prezes okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego do ściągnięcia należności.
3a. 7
O rozłożeniu na raty, odroczeniu i umorzeniu należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym decyduje Prezes tego Sądu.
4.
Przewidziane w ust. 1-3 uprawnienia prezesa sądu wojewódzkiego lub prezesa okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługują również kierownikom ośrodków zamiejscowych tych sądów, uprawnienia zaś prezesa sądu powiatowego - przewodniczącemu wydziału zamiejscowego sądu powiatowego.
§  5a. 8
1.
O rozłożeniu na raty i odraczaniu zapłaty należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądami wojskowymi oraz przed Izbą Wojskową Sądu Najwyższego rozstrzyga ostatecznie szef sądu właściwego do ściągania należności.
2. 9
O umorzeniu należności sądowych orzeczonych w postępowaniu określonym w ust. 1 rozstrzyga ostatecznie:
1)
jeżeli należność nie wynosi więcej niż 200.000 zł - szef sądu właściwego do ściągnięcia należności,
2)
jeżeli należność przewyższa 200.000 zł - Prezes Izby Wojskowej Sądu Najwyższego.
§  6. 10
1.
Wnioski o rozłożenie na raty, odroczenie lub umorzenie należności sądowych wnosi się do prezesa (szefa) sądu właściwego do ściągnięcia należności.
2.
Prezes (szef) sądu, jeżeli nie jest sam uprawniony do rozstrzygnięcia wniosku, przekazuje go wraz ze swoją opinią organowi powołanemu do wydania decyzji.
3.
W razie powstania podstawy do wszczęcia postępowania o umorzenie należności sądowych z urzędu, prezes (szef) sądu, jeżeli sam nie jest uprawniony do wydania decyzji, przedstawia wniosek wraz z uzasadnieniem organowi właściwemu do wydania decyzji.
4.
Decyzję w sprawie rozłożenia na raty, odroczenia lub umorzenia należności sądowych prezes (szef) sądu wydaje w formie zarządzenia.
§  7.
Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1961 r. o umarzaniu, rozkładaniu na raty i odraczaniu należnych Państwu kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym i karnym oraz grzywien w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 1961 r. Nr 59, poz. 332 i z 1966 r. Nr 31, poz. 187).
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1971 r.
1 § 1 pkt 2:

- zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1983 r. (Dz.U.83.33.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 lipca 1983 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 27 września 1985 r. (Dz.U.85.48.254) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 1985 r.

2 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1983 r. (Dz.U.83.33.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 lipca 1983 r.
3 § 2 ust. 4:

- zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1983 r. (Dz.U.83.33.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 lipca 1983 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 września 1985 r. (Dz.U.85.48.254) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 1985 r.

4 § 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1974 r. (Dz.U.75.2.7) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 25 stycznia 1975 r.
5 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1974 r. (Dz.U.75.2.7) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 25 stycznia 1975 r.
6 § 5 ust. 2:

- zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1983 r. (Dz.U.83.33.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 lipca 1983 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 27 września 1985 r. (Dz.U.85.48.254) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 1985 r.

7 § 5 ust. 3a dodany przez § 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1983 r. (Dz.U.83.33.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 lipca 1983 r.
8 § 5a dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1974 r. (Dz.U.75.2.7) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 25 stycznia 1975 r.
9 § 5a ust. 2:

- zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1983 r. (Dz.U.83.33.158) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 lipca 1983 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 27 września 1985 r. (Dz.U.85.48.254) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 listopada 1985 r.

10 § 6 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1974 r. (Dz.U.75.2.7) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 25 stycznia 1975 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1970.31.265

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Umarzanie, rozkładanie na raty i odraczanie należności sądowych.
Data aktu: 10/12/1970
Data ogłoszenia: 31/12/1970
Data wejścia w życie: 01/01/1971