Kuratorzy sądowi dla nieletnich.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 13 lutego 1959 r.
o kuratorach sądowych dla nieletnich.

Na podstawie art. 493 § 2 kpk. (Dz. U. z 1950 r. Nr 40, poz. 364) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przy każdym sądzie dla nieletnich powołuje się kuratorów sądowych dla nieletnich.
2.
Pełnienie obowiązków kuratora sądowego dla nieletnich jest w zasadzie funkcją społeczną. W miarę potrzeby jednak mogą być powoływani kuratorzy sądowi dla nieletnich pełniący swe czynności zawodowo.
§  2.
1.
Do obowiązków kuratora sądowego dla nieletnich należy wykonywanie czynności zleconych w toku śledztwa przez sędziego dla nieletnich (art. 477 i 481 kpk.) oraz sprawowanie dozoru nad nieletnimi powierzonymi mu na mocy orzeczeń sądów karnych (art. 69 § 2, 71, 73 § 2 i 75 § 2 kk).
2.
Kurator sprawujący dozór nad nieletnim obowiązany jest poczynić wszelkie starania celem zapobieżenia dalszej demoralizacji nieletniego, w szczególności przez nakłanianie go do nauki w zakresie wykształcenia ogólnego lub zawodowego bądź skierowanie do pracy.
§  3.
Kuratorów sądowych dla nieletnich powołuje i odwołuje prezes sądu wojewódzkiego na wniosek przewodniczącego wydziału dla nieletnich.
§  4.
1.
Do sprawowania obowiązków kuratora sądowego dla nieletnich mogą być powoływane osoby, które:
1)
posiadają obywatelstwo polskie i korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
2)
dają rękojmię należytego wypełniania włożonych na nich obowiązków.
2.
Dodatkowe warunki, jakim powinien odpowiadać kurator zawodowy dla nieletnich, określają odrębne przepisy.
§  5.
Nie mogą być kuratorami sądowymi dla nieletnich osoby:
1)
pozbawione władzy rodzicielskiej,
2)
karane sądownie,
3)
które z powodu wady umysłowej lub fizycznej nie są w stanie pełnić obowiązków kuratora.
§  6.
1.
Kuratorzy składają przed przewodniczącym wydziału dla nieletnich najpóźniej przed objęciem pierwszego dozoru następujące przyrzeczenie:

"Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki kuratora sądowego dla nieletnich wykonam z całą sumiennością, mając na względzie dobro Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i osoby podlegającej mojemu dozorowi".

2.
Z odebrania przyrzeczenia sporządza się protokół, który podpisują odbierający i składający przyrzeczenie.
§  7.
1.
Protokół odebrania przyrzeczenia przesyła się prezesowi sądu wojewódzkiego, który wydaje kuratorowi sądowemu dla nieletnich legitymację. (Wzór legitymacji w załączniku).
2.
Legitymacja zawiera wezwanie Milicji Obywatelskiej oraz innych władz o udzielenie kuratorowi - jako organowi pomocniczemu sądu - pomocy w zakresie prowadzonych przez kuratora czynności śledczych oraz sprawowanego dozoru.
§  8.
Kuratorzy sądowi dla nieletnich obowiązani są do zachowania w tajemnicy okoliczności, o których powzięli wiadomość przy sprawowaniu swych obowiązków.
§  9.
Prezes sądu wojewódzkiego odwołuje kuratora sądowego dla nieletnich:
1)
gdy kurator nie spełnia należycie swoich obowiązków,
2)
na skutek uzasadnionej prośby o zwolnienie od pełnienia obowiązków kuratora,
3)
jeżeli wymagają tego względy organizacyjne,
4)
jeżeli zaistnieją okoliczności wymienione w § 5.
§  10.
Prezes sądu wojewódzkiego zawiesza w czynnościach kuratora sądowego dla nieletnich, w stosunku do którego wszczęto postępowanie karne.
§  11.
1.
Kuratorzy sądowi dla nieletnich pełniący swe czynności w ramach funkcji społecznej mogą otrzymywać - jako zwrot ponoszonych kosztów za całokształt sprawowanych czynności - ryczałt miesięczny, którego wysokość powinna być uzależniona od ilości i rodzaju tych czynności wykonywanych na zlecenie sądu.
2.
Ryczałt nie może przekroczyć zasadniczego uposażenia pracownika państwowego w najniższej grupie.
§  12.
Kuratorzy zawodowi dla nieletnich z chwilą powołania stają się pracownikami sądu. Odwołanie kuratora zawodowego równoznaczne jest z wypowiedzeniem stosunku pracy.
§  13.
Wynagrodzenie kuratorów zawodowych dla nieletnich określają odrębne przepisy.
§  14.
Kuratorzy zawodowi dla nieletnich za czynności dokonane na zlecenie sędziego dla nieletnich poza czynnościami należącymi do ich normalnego zakresu działania mogą również otrzymywać ryczałt na warunkach i do wysokości przewidzianych w § 11 ust. 1 i 2.
§  15.
Prezes sądu wojewódzkiego na wniosek przewodniczącego wydziału dla nieletnich zatwierdza wysokość poszczególnych ryczałtów dla kuratorów.
§  16.
Sędzia dla nieletnich zleca dokonanie określonych czynności kuratorom sądowym dla nieletnich, kontrolując ich działalność, i udziela potrzebnych wskazań. O poważniejszych uchybieniach w pracy kuratora sędzia dla nieletnich zawiadamia prezesa sądu wojewódzkiego.
§  17.
Tryb powoływania i odwoływania kuratorów sądowych dla nieletnich, sposób powierzania dozoru nad nieletnimi i innych czynności określa osobna instrukcja.
§  18.
Uchyla się rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 marca 1951 r. o kuratorach sądowych dla nieletnich (Dz. U. Nr 25, poz. 188).
§  19.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

WZÓR LEGITYMACJI KURATORA SĄDOWEGO DLA NIELETNICH

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.18.113

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Kuratorzy sądowi dla nieletnich.
Data aktu: 13/02/1959
Data ogłoszenia: 11/03/1959
Data wejścia w życie: 11/03/1959