Tworzenie funduszu zakładowego na rok 1959 w przedsiębiorstwach przemysłowych rozliczających się z budżetem centralnym, podległych Ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 26 lutego 1959 r.
w sprawie tworzenia funduszu zakładowego na rok 1959 w przedsiębiorstwach przemysłowych rozliczających się z budżetem centralnym, podległych Ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.

Na podstawie art. 2 ust. 3 i 4, art. 4 i 5 ustawy z dnia 28 marca 1958 r. o funduszu zakładowym na rok 1958 (Dz. U. Nr 18, poz. 74) oraz ustawy z dnia 21 grudnia 1958 r. o funduszu zakładowym na rok 1959 (Dz. U. Nr 77, poz. 399) zarządza się, co następuje:

I.

Przepisy ogólne.

§  1.
Rozporządzenie dotyczy państwowych przedsiębiorstw przemysłowych rozliczających się z budżetem centralnym, podległych Ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.

II.

Odpisy na fundusz zakładowy.

§  2.
Przedsiębiorstwo dokonuje odpisu zasadniczego na fundusz zakładowy w kwocie odpowiadającej 2% osobowego funduszu płac planowanego na rok 1959, jeżeli spełni warunki, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 28 marca 1958 r. o funduszu zakładowym na rok 1958 (Dz. U. Nr 18, poz. 74), zwanej dalej "ustawą".
§  3.
Jeżeli przedsiębiorstwo pogorszy w roku 1959 swój wynik w porównaniu do wyniku osiągniętego w 1958 r., a w przypadkach, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, w porównaniu do wyniku planowanego na rok 1958 - suma odpisu zasadniczego ustalona w myśl § 2 podlega zmniejszeniu o 4% za każdy procent pogorszenia wyników w granicach do 10% oraz o dalsze 6% za każdy procent pogorszenia wyników w granicach od 10 do 20%. Jeżeli pogorszenie wyniku wyniesie więcej niż 20%, przedsiębiorstwo traci prawo do odpisu na fundusz zakładowy.
§  4.
1.
Jeżeli przedsiębiorstwo w roku 1959 osiągnie wynik lepszy w porównaniu do wyniku 1958 r., dokonuje odpisu dodatkowego na fundusz zakładowy w kwocie odpowiadającej 0,17% osobowego funduszu płac planowanego na rok 1959 za każdy procent poprawy wyniku, mierzonej stosunkiem przyrostu zysku (obniżenia straty) do zysku (straty) roku ubiegłego, z wyjątkiem przedsiębiorstw określonych w ust. 2.
2.
Przedsiębiorstwa, w których wynik działalności gospodarczej za rok 1958 był niższy od kwoty odpowiadającej 3% osobowego funduszu płac wykonanego w r. 1958, dokonują odpisu dodatkowego w wysokości kwoty odpowiadającej 0,6% osobowego funduszu płac planowanego na 1959 r. za każdy procent poprawy rentowności, mierzonej stosunkiem procentowym sumy poprawy wyniku do sumy kosztów własnych sprzedanej produkcji i usług przemysłowych w 1958 r.
3.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w porozumieniu z zarządem głównym właściwego związku zawodowego może zróżnicować stawki odpisów na fundusz zakładowy dla poszczególnych przedsiębiorstw lub branż, tak jednak, aby średnia stawka odpisów na fundusz zakładowy odpowiadała stawce określonej w ust. 1 i 2.
§  5.
Jeżeli plan przedsiębiorstwa na rok 1959 zakłada (zgodnie ze wskaźnikami ustalonymi przez jednostkę nadrzędną) pogorszenie wyniku działalności gospodarczej w stosunku do 1958 r., prawo do odpisu zasadniczego uzyskuje przedsiębiorstwo za osiągnięcie wyniku planowanego na rok 1959, a prawo do odpisu dodatkowego na fundusz zakładowy - za poprawę wyniku w stosunku do wyniku planowanego na rok 1959 na zasadach określonych w § 4 ust. 1 i 2.
§  6.
1.
Przedsiębiorstwa nowo powstałe lub powstałe wskutek reorganizacji mają prawo do odpisu zasadniczego na fundusz zakładowy za osiągniecie planowanego wyniku na rok 1959, a prawo do odpisu dodatkowego na fundusz zakładowy za poprawę wyniku w porównaniu do wyniku planowanego na rok 1959, na zasadach określonych w § 4 ust. 1 i 2.
2.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych może w uzasadnionych przypadkach rozciągnąć zasady ustalania odpisów na fundusz zakładowy określone w ust. 1 na inne przedsiębiorstwa.
§  7.
1.
W celu ustalenia, czy przedsiębiorstwo spełniło warunki do dokonania odpisu na fundusz zakładowy oraz w celu obliczenia wysokości odpisu, należy skorygować wynik działalności gospodarczej osiągnięty w roku 1959 stosownie do przepisu art. 6 ustawy.
2.
Dla celów, o których mowa w ust. 1, wynik roku 1959 koryguje się również o wskaźnik procentowy zmiany wysokości sprzedaży planowo deficytowych wyrobów i usług w 1959 r. w stosunku do 1958 r., a w przedsiębiorstwach, o których mowa w §§ 5 i 6 - w stosunku do planu na 1959 r.
3.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych określi w drodze zarządzenia, w jakich przypadkach koryguje się wynik działalności gospodarczej za rok 1958 (wynik planowany na rok 1959), w celu obliczenia odpisu na fundusz zakładowy na rok 1959. Zarządzenie to powinno być wydane w terminie do dnia 31 marca 1959 r.

III.

Środki dodatkowe na fundusz zakładowy oraz zmniejszenie wysokości odpisów.

§  8.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych może w porozumieniu z Ministrem Finansów zezwolić przedsiębiorstwom na zaliczenie na fundusz zakładowy całkowitego zysku osiągniętego z produkcji ubocznej określonego rodzaju artykułów oraz premii z produkcji eksportowej.
§  9.
1.
Przy ustalaniu, czy przedsiębiorstwu przysługuje prawo do dokonywania odpisów na fundusz zakładowy, jak również przy ustalaniu wysokości tych odpisów wyłącza się zysk osiągnięty przez przedsiębiorstwo z produkcji nietypowych artykułów i usług nie objętych obowiązującymi cennikami (taryfami).
2.
Jeżeli wartość produkcji nietypowych artykułów i usług, o których mowa w ust. 1, przekracza 50% ogólnej wartości produkcji i usług, przedsiębiorstwo nie tworzy funduszu zakładowego, z wyjątkiem przypadków określonych w § 10.
§  10.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w porozumieniu z Ministrem Finansów mogą zezwolić w gospodarczo uzasadnionych przypadkach na tworzenie funduszu zakładowego w przedsiębiorstwach, o których mowa w § 9 ust. 2, pod warunkiem ustalenia systemu kontroli cen zbytu artykułów i usług nietypowych zabezpieczającej przed osiągnięciem nadmiernych zysków.

IV.

Zasady pokrywania wydatków na nagrody w przedsiębiorstwach, które nie tworzą funduszu zakładowego.

§  11.
1.
Przedsiębiorstwom, które nie spełnią warunków określonych w rozporządzeniu, jednostka nadrzędna może zezwolić na dokonywanie wydatków na nagrody do wysokości kwoty nie przekraczającej 0,2% planowanego na dany okres osobowego funduszu płac.
2.
Wydatki, o których mowa w ust. 1, zalicza się na straty przedsiębiorstwa. Jeżeli jednak przedsiębiorstwo nie spełni tylko w pierwszym półroczu lub trzech pierwszych kwartałach 1959 r. warunków do utworzenia funduszu zakładowego, natomiast spełni je w następnych okresach 1959 r., wydatki na nagrody dokonane zgodnie z ust. 1 traktuje się jako wypłaty obciążające fundusz zakładowy.
§  12.
1.
Przedsiębiorstwom, które zgodnie z § 9 ust. 2 nie tworzą funduszu zakładowego, jednostka nadrzędna może zezwolić na pokrywanie wydatków na nagrody, świadczenia oraz na zaspokojenie innych potrzeb pracowników - do wysokości 2% planowanego na 1959 r. osobowego funduszu płac, nie przekraczającej jednak kwoty osiągniętego zysku lub kwoty, o którą obniżono stratę. Wydatki te zalicza się do kosztów przedsiębiorstwa.
2.
Zezwolenia na dokonywanie wypłat, o których mowa w ust. 1, mogą być udzielone po stwierdzeniu na podstawie sprawozdań o wykonaniu planu przedsiębiorstwa i sprawozdań finansowych, że przedsiębiorstwo osiąga w swej działalności gospodarczej pozytywne wyniki ekonomiczne przez:
1)
zwiększenie produkcji i polepszenie jej jakości,
2)
terminowe wywiązywanie się ze swych obowiązków wobec odbiorców,
3)
wzrost wydajności pracy, oszczędną gospodarkę materiałową i likwidację marnotrawstwa,
4)
prawidłową gospodarkę inwestycyjną.

V.

Przepisy końcowe.

§  13.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przedsiębiorstw prowadzących eksperyment ekonomiczny, o ile w przedsiębiorstwach tych fundusz zakładowy tworzony jest na odmiennych zasadach.
§  14.
Na podstawie decyzji Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, wydanej w porozumieniu z Ministrem Finansów, przepisy rozporządzenia mogą być stosowane do działających według zasad rozrachunku gospodarczego gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych, których przedmiot i rodzaj działalności uzasadnia tworzenie funduszu zakładowego, oraz w innych jednostkach organizacyjnych, jeżeli ich urządzenia księgowe pozwalają na ustalenie wyników działalności.
§  15.
W razie stwierdzenia nieprzestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia należy stosować sankcje przewidziane w art. 12 ustawy.
§  16.
W przedsiębiorstwach i jednostkach organizacyjnych objętych przepisami niniejszego rozporządzenia nie stosuje się dotychczasowych przepisów dotyczących finansowania wydatków na współzawodnictwo w zakładzie pracy oraz nagród indywidualnych za szczególne osiągnięcia.
§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1959 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.18.110

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tworzenie funduszu zakładowego na rok 1959 w przedsiębiorstwach przemysłowych rozliczających się z budżetem centralnym, podległych Ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.
Data aktu: 26/02/1959
Data ogłoszenia: 11/03/1959
Data wejścia w życie: 11/03/1959, 01/01/1959