Świadczenia rentowe dla niesłusznie pozbawionych wolności inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 20 marca 1958 r.
w sprawie świadczeń rentowych dla niesłusznie pozbawionych wolności inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

Na podstawie art. 58 dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1956 r. Nr 59, poz. 286) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Osobom, którym przyznano prawo do zaopatrzenia na podstawie obowiązujących przed dniem 1 lipca 1954 r. przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, które po wyzwoleniu wskutek niesłusznego pozbawienia wolności prawo to utraciły, przywraca się prawo do zaopatrzenia.
2.
Przywrócenie prawa do zaopatrzenia następuje:
1)
od dnia niesłusznego pozbawienia wolności, jeżeli w wyroku skazującym na pozbawienie wolności była orzeczona kara dodatkowa utraty praw publicznych;
2)
za okres niesłusznego pozbawienia wolności, jeżeli w wyroku skazującym na pozbawienie wolności nie była orzeczona dodatkowa kara utraty praw publicznych.
§  2.
Świadczenia pieniężne należne za okres do dnia 30 listopada 1956 r. wypłaca się w wysokości przewidzianej w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, obowiązujących przed dniem 1 lipca 1954 r. Od dnia 1 grudnia 1956 r. do osób, którym przywrócono prawo do zaopatrzenia, mają zastosowanie przepisy art. 48-56 dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1956 r. Nr 59, poz. 286).
§  3.
Jeżeli świadczenia pieniężne były wypłacane członkom rodziny osób, o których mowa w § 1, kwoty wypłacone członkom rodziny zalicza się na poczet należności przysługujących na podstawie niniejszego rozporządzenia.
§  4.
1.
Prawo do świadczeń dla członków rodziny osoby niesłusznie pozbawionej wolności ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu śmierci tej osoby.
2.
W razie śmierci osoby w czasie niesłusznego pozbawienia wolności warunek pozostawania na utrzymaniu ocenia się według stanu z dnia niesłusznego pozbawienia wolności.
§  5.
Świadczenia pieniężne wypłaca się na podstawie ważnego w dniu niesłusznego pozbawienia wolności orzeczenia uprawniającego do tych świadczeń. Jeżeli takim orzeczeniem jest orzeczenie inwalidzkiej komisji lekarskiej, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 lipca 1954 r. i orzeczenie to ustaliło stopień utraty zdolności zarobkowej do określonego terminu, świadczenia pieniężne wypłaca się na podstawie tego orzeczenia również po upływie tego terminu.
§  6.
1.
Przywrócenie prawa do zaopatrzenia następuje na wniosek osoby zainteresowanej po udowodnieniu faktu niesłusznego pozbawienia wolności dokumentami wydanymi przez władze sądowe lub prokuratorskie.
2.
Władze sądowe lub prokuratorskie w każdym przypadku pozbawienia wolności w kraju udzielają na żądanie organu przyznającego rentę informacji, czy i przez jaki okres czasu trwało pozbawienie wolności, oraz wydają opinię, czy zachodzą przesłanki do uznania tego pozbawienia wolności za niesłuszne (§ 1).
3.
Przy uznawaniu pozbawienia wolności za niesłuszne stosuje się odpowiednio § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 1956 r. w sprawie świadczeń rentowych dla osób niesłusznie pozbawionych wolności (Dz. U. Nr 59, poz. 279).
4.
Jeżeli niesłuszne pozbawienie wolności nie może być udowodnione w sposób podany w ust. 1 i 2, o uprawnieniach wynikających z niniejszego rozporządzenia decyduje Minister Pracy i Opieki Społecznej.
§  7.
1.
Jeżeli wniosek o przywrócenie prawa do zaopatrzenia w przypadkach określonych w § 1 ust. 2 pkt 1 zostanie zgłoszony:
1)
w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia albo
2)
w ciągu 6 miesięcy od dnia wydania orzeczenia stwierdzającego niesłuszne skazanie, o ile zostało ono wydane po dniu ogłoszenia niniejszego rozporządzenia -

należne świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia pozbawienia wolności.

2.
Jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 1, zostanie zgłoszony:
1)
po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia albo
2)
po upływie 6 miesięcy od dnia wydania orzeczenia stwierdzającego niesłuszne skazanie, o ile zostało ono wydane po dniu ogłoszenia niniejszego rozporządzenia -

należne świadczenia pieniężne wypłaca się za okres nie dłuższy niż trzy miesiące wstecz od dnia zgłoszenia wniosku.

§  8.
1.
Jeżeli wniosek o przyznanie prawa do renty rodzinnej zostanie zgłoszony w przypadkach określonych w § 4:
1)
w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia albo
2)
w ciągu 6 miesięcy od dnia wydania orzeczenia stwierdzającego niesłuszne skazanie, o ile zostało ono wydane po dniu ogłoszenia niniejszego rozporządzenia -

należne świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia śmierci osoby pozbawionej wolności.

2.
Jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 1, zostanie zgłoszony:
1)
po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia albo
2)
po upływie 6 miesięcy od dnia wydania orzeczenia stwierdzającego niesłuszne skazanie, o ile zostało ono wydane po dniu ogłoszenia niniejszego rozporządzenia -

należne świadczenia pieniężne wypłaca się za okres nie dłuższy niż trzy miesiące wstecz od dnia zgłoszenia wniosku.

§  9.
1.
Świadczenia pieniężne należne na podstawie niniejszego rozporządzenia, a nie zrealizowane z powodu śmierci uprawnionego, przechodzą na pozostałego przy życiu małżonka oraz na dzieci, a w razie ich braku - kolejno: na wnuków, rodziców, dziadków i rodzeństwo.
2.
Przejście uprawnień następuje, pod warunkiem że zmarły pozostawał na utrzymaniu tych osób bądź że osoby te pozostawały na utrzymaniu zmarłego.
3.
Wypłata należnych świadczeń następuje na zasadach określonych w § 8.
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1958.15.66

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Świadczenia rentowe dla niesłusznie pozbawionych wolności inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.
Data aktu: 20/03/1958
Data ogłoszenia: 27/03/1958
Data wejścia w życie: 27/03/1958