Ochrona interesów nabywców w obrocie handlowym.

DEKRET
z dnia 4 marca 1953 r.
o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym.

W celu ochrony interesów szerokich mas pracujących Polski Ludowej w dziedzinie obrotu handlowego stanowi się, co następuje:
Art.  1.
§  1.
Kto uprawia spekulację artykułami powszechnego użytku lub innymi towarami, w szczególności przez wykupywanie towarów w przedsiębiorstwach lub innych miejscach handlu detalicznego w celu dalszej ich odprzedaży z zyskiem, ukrywanie i gromadzenie w tymże celu towarów powszechnego użytku w jawnie nadmiernych ilościach, pobieranie w przedsiębiorstwie za towar ceny przysparzającej nadmierny zysk w przypadku, gdy nie ma ustalonej ceny obowiązującej, albo przez inne czyny przyczyniające się do zakłócenia obrotu towarowego, uprawiane świadomie w celach spekulacyjnych,

podlega karze aresztu i karze grzywny albo karze więzienia do lat 5 i karze grzywny.

§  2.
Kto uprawia spekulację w znacznych rozmiarach albo będąc skazanym za przestępstwo określone w § 1 dopuszcza się spekulacji ponownie,

podlega karze więzienia od lat 2 do lat 10 i karze grzywny.

§  3.
W przypadkach przewidzianych w § 1 lub § 2 sąd orzeka przepadek rzeczy stanowiących przedmiot przestępstwa.
§  4.
W przypadkach przewidzianych w § 2 sąd może orzec przepadek mienia sprawcy w całości lub części.
Art.  2.
§  1.
Kto przy sprzedaży towarów oszukuje nabywcę co do ilości, wagi lub miary albo posługuje się przy sprzedaży fałszywą miarą lub wagą,

podlega karze więzienia do lat 5 lub karze aresztu.

§  2.
Tej samej karze podlega, kto w przedsiębiorstwie handlu detalicznego oszukuje nabywcę sprzedając towar gatunku niższego po cenie towaru gatunku wyższego albo zatajając przed nabywcą obowiązującą cenę pobiera za towar cenę wyższą od obowiązującej.
Art.  3.

Kto zajmując się zawodowo świadczeniem usług pobiera za świadczenie zapłatę wyższą od obowiązującej albo bez uzasadnionej przyczyny odmawia świadczenia, do którego jest obowiązany,

podlega karze aresztu do roku albo karze grzywny do 5.000 zł.

Art.  4.
§  1.
Kto naruszając przepisy o obrocie handlowym powoduje szkodę dla interesów nabywców,

podlega karze aresztu do roku lub karze grzywny do 5.000 zł.

§  2.
Przepis § 1 nie dotyczy czynu, za który przepisy szczególne przewidują jedynie odpowiedzialność karno-administracyjną lub służbową.
§  3.
Przepisu § 1 nie stosuje się w przypadku, gdy szkoda, jaka wskutek czynu powstała, jest nieznaczna.
Art.  5.
§  1.
W razie skazania za przestępstwo przewidziane w niniejszym dekrecie na karę więzienia lub aresztu sąd może orzec nadto karę grzywny.
§  2.
W stosunku do sprawcy przestępstwa prowadzącego prywatne przedsiębiorstwo sąd może orzec również następujące kary dodatkowe:
a)
przepadek towarów, których przestępstwo dotyczy,
b)
przepadek urządzeń przedsiębiorstwa, stanowiących własność sprawcy,
c)
zamknięcie przedsiębiorstwa oraz pozbawienie uprawnień handlowych i przemysłowych,
d)
pozbawienie prawa do zajmowania lokalu użytkowego.
§  3.
W razie skazania za przestępstwo określone w art. 1 § 2 sąd może także orzec zakaz pobytu sprawcy na określonym przez sąd obszarze na okres od lat 2 do lat 5.
Art.  6.

Traci moc art. 14 ustawy z dnia 2 czerwca 1947 r. o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 43, poz. 218).

Art.  7.

Wykonanie dekretu porucza się Ministrowi Sprawiedliwości i Prokuratorowi Generalnemu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Art.  8.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1953.16.64

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ochrona interesów nabywców w obrocie handlowym.
Data aktu: 04/03/1953
Data ogłoszenia: 19/03/1953
Data wejścia w życie: 19/03/1953