Ulgi w odbywaniu służby wojskowej przez studentów szkół wyższych.

USTAWA
z dnia 7 kwietnia 1949 r.
o ulgach w odbywaniu służby wojskowej przez studentów szkół wyższych.

Art.  1.

W celu:

- umożliwienia studentom szkół wyższych uzyskania stopni oficerskich bez przerwy w studiach;

- umożliwienia absolwentom szkół wyższych niezwłocznego przystąpienia do wykonywania zawodów praktycznych,

- przyśpieszenia dopływu specjalistów z wyższym wykształceniem do wszystkich działów gospodarki narodowej i administracji publicznej -

- Minister Obrony Narodowej może w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami zarządzić wojskowe szkolenie studentów szkół wyższych w czasie studiów na oficerów rezerwy.

Art.  2.
1.
Wojskowemu szkoleniu mogą być poddani studenci, który odpowiadają następującym warunkom:
1)
posiadają obywatelstwo polskie;
2)
ukończyli osiemnaście lat życia;
3)
są słuchaczami zwyczajnymi;
4)
posiadają odpowiednie zdolności fizyczne.
2.
Wojskowemu szkoleniu w trybie niniejszej ustawy nie podlegają studenci, którzy pełnią czynną służbę wojskową lub posiadają stopień oficerski.
3.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami może zwolnić niektóre kategorie studentów od obowiązku odbycia wojskowego szkolenia, określonego niniejszą ustawą.
Art.  3.

Minister Obrony Narodowej określi w drodze zarządzenia, wydanego w porozumieniu z Ministrami: Administracji Publicznej, Oświaty i innymi właściwymi ministrami - władze, właściwe do badania zdolności fizycznych studentów i do poddawania ich wojskowemu szkoleniu, oraz tryb postępowania w tych sprawach.

Art.  4.
1.
Wojskowe szkolenie obejmuje wykłady przedmiotów wojskowych i zajęcia praktyczne w ramach studium wojskowego oraz ćwiczenia wojskowe w jednostkach wojskowych.
2.
Przedmioty wojskowe, o których mowa w ust. 1, są obowiązkowe; niezłożenie egzaminu z przedmiotu wojskowego pociąga za sobą te same skutki, co niezłożenie egzaminu z innego przedmiotu obowiązkowego.
Art.  5.

Organizację studium wojskowego, program oraz porządek wykładów, zajęć praktycznych i egzaminów określi w drodze rozporządzenia Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami.

Art.  6.
1.
Ćwiczenia wojskowe studentów odbywają się w jednostkach wojskowych corocznie po zakończeniu roku szkolnego.
2.
Ćwiczenia wojskowe nie mogą trwać dłużej, aniżeli trzydzieści dni w ciągu roku.
3.
Czas trwania ćwiczeń w granicach, wskazanych w ust. 2, oraz sposób powołania na ćwiczenia wojskowe - ustala Minister Obrony Narodowej w drodze zarządzenia.
4.
Terminy ćwiczeń ustala Minister Obrony Narodowej w drodze zarządzenia, wydanego w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami.
Art.  7.
1.
Zamiast ćwiczeń wojskowych (art. 6) Minister Obrony Narodowej może zarządzić w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami odbywanie przez studentów praktyki we władzach, urzędach, instytucjach lub zakładach państwowych, samorządowych lub odcinka społecznego, celem zaznajomienia się ze służbą, potrzebną dla celów obrony Państwa.
2.
Praktyka (ust. 1) nie może trwać dłużej aniżeli trzydzieści dni w ciągu roku.
3.
Czas trwania praktyki (ust. 1) w granicach, wskazanych w ust. 2, oraz termin i sposób powołania do niej - ustala Minister Obrony Narodowej w drodze zarządzenia, wydanego w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami oraz właściwą władzą naczelną.
Art.  8.
1.
W czasie wojskowego szkolenia studenci mogą być mianowani na stopnie podoficerskie.
2.
Zasady mianowania ustala w drodze zarządzenia Minister Obrony Narodowej.
Art.  9.

Studenci, powołani na ćwiczenia wojskowe, są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej od dnia wcielenia do jednostki wojskowej do dnia zwolnienia z niej i podlegają wszystkim przepisom, dotyczącym żołnierzy rezerwy, powołanych na ćwiczenia wojskowe.

Art.  10.

Studenci szkoleni wojskowo w trybie niniejszej ustawy nie dopełniają obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej przez czas trwania tego szkolenia.

Art.  11.
1.
Studenci, którzy ukończą wojskowe szkolenie i złożą egzamin końcowy z tego szkolenia z wynikiem co najmniej dostatecznym, są wolni od obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej i zostają zaliczeni do rezerwy. Studenci ci mogą być mianowani na pierwszy stopień oficerski mimo nieukończenia oficerskiej szkoły wojskowej, o której mowa w art. 13 ust. 1 dekretu z dnia 3 kwietnia 1948 r. o służbie wojskowej oficerów Wojska Polskiego (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 135).
2.
Minister Obrony Narodowej określi w drodze zarządzenia, wydanego w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami, skład i tryb urzędowania komisyj egzaminacyjnych, przeprowadzających egzaminy końcowe z przedmiotów wojskowych.
Art.  12.
1.
Studenci winni: niestawienia się w oznaczonym czasie i miejscu przed władzą właściwą do badania ich zdolności fizycznych (art. 3) albo uchylania się od wykładów i zajęć praktycznych (art. 4) lub praktyki (art. 7), albo naruszenia porządku i dyscypliny w czasie tych wykładów, zajęć praktycznych lub praktyki - podlegają ukaraniu w drodze porządkowej i dyscyplinarnej zgodnie z przepisami dekretu z dnia 28 października 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego (Dz. U. R. P. Nr 66, poz. 415).
2.
Przy wymierzaniu kar porządkowych i dyscyplinarnych stosuje się tryb, przewidziany w dekrecie, wymienionym w ust. 1, z następującymi zmianami:
1)
właściwy do wymierzania kar porządkowych jest kierownik studium wojskowego;
2)
rzecznikowi dyscyplinarnemu przysługuje prawo złożenia w ciągu trzydziestu dni wniosku rewizyjnego od orzeczeń wyższej komisji dyscyplinarnej; wniosek ten rozstrzyga Minister Oświaty lub inny właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej;
3)
rzecznik dyscyplinarny jest obowiązany uzgadniać wszelkie swe wnioski z kierownikiem studium wojskowego.
3. 1
Niezależnie od odpowiedzialności dyscyplinarnej, przewidzianej w ust. 1 - studenci, którzy w zamiarze trwałego uchylenia się od wojskowego szkolenia nie stawią się przed władzą, właściwą do badania ich zdolności fizycznych (art. 3), albo uchylają się od wykładów i zajęć praktycznych (art. 4) - tracą prawo do korzystania z odroczenia zasadniczej służby wojskowej z tytułu odbywania studiów wyższych.
Art.  13.
1. 2
Studenci, którzy z własnej winy nie ukończą wojskowego szkolenia albo nie złożą egzaminu końcowego z tego szkolenia z wynikiem co najmniej dostatecznym, tracą prawo do korzystania z odroczenia zasadniczej służby wojskowej z tytułu odbywania studiów wyższych. Ćwiczeń wojskowych, odbytych w czasie wojskowego szkolenia, nie zalicza się im na poczet zasadniczej służby wojskowej.
2. 3
Studenci, którzy bez własnej winy nie ukończą wojskowego szkolenia albo nie złożą egzaminu końcowego z tego szkolenia z wynikiem co najmniej dostatecznym, nie tracą prawa do korzystania z odroczenia zasadniczej służby wojskowej z tytułu odbywania studiów wyższych. Ćwiczenia wojskowe, odbyte w czasie wojskowego szkolenia, zalicza się im na poczet zasadniczej służby wojskowej.
3.
W przypadkach, określonych w ust. 1 i 2, studenci zatrzymują stopień wojskowy, nadany im w czasie wojskowego szkolenia.
Art.  14.

Minister Obrony Narodowej określi w drodze rozporządzeń, wydanych w porozumieniu z Ministrem Oświaty lub z innymi właściwymi ministrami - władze właściwe do orzekania i tryb postępowania w sprawach, określonych w art. 12 ust. 3 i w art. 13 ust. 1 i 2.

Art.  15.
1.
Koszty, związane z utworzeniem i działalnością studium wojskowego, pokrywa się z budżetu Ministerstwa Oświaty lub innego właściwego ministerstwa.
2.
Koszty, związane z odbywaniem przez studentów ćwiczeń wojskowych w jednostkach wojskowych, pokrywa się z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.
3.
Koszty, związane z odbywaniem przez studentów praktyki, zastępującej ćwiczenia wojskowe, pokrywa się z budżetu właściwych władz naczelnych.
Art.  16.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrom Obrony Narodowej i Oświaty oraz innym właściwym ministrom.

Art.  17.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 12 ust. 3 zmieniony przez art. 108 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz.U.50.6.46) z dniem 29 maja 1950 r.
2 Art. 13 ust. 1 zmieniony przez art. 108 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz.U.50.6.46) z dniem 29 maja 1950 r.
3 Art. 13 ust. 2 zmieniony przez art. 108 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz.U.50.6.46) z dniem 29 maja 1950 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1949.25.173

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Ulgi w odbywaniu służby wojskowej przez studentów szkół wyższych.
Data aktu: 07/04/1949
Data ogłoszenia: 29/04/1949
Data wejścia w życie: 29/04/1949