Obowiązek dostarczania jako środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju samochodów, motocykli i rowerów.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH
z dnia 29 lipca 1930 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami Skarbu i Robót Publicznych o obowiązku dostarczania jako środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju samochodów, motocykli i rowerów.

Na podstawie art. 4 i 20 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 12 listopada 1927 r. o obowiązku dostarczania środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju (Dz. U. R. P. Nr. 102, poz. 883) zarządza się co następuje:
Do art. 1.
§  1.
Za środki przewozowe objęte niniejszem rozporządzeniem należy uważać:

1. Samochody, a to:

a)
osobowe, b) półciężarowe, c) ciężarowe, d) sanitarne, e) cysterny, f) autobusy, g) pociągi drogowe,

2. motocykle dwuosobowe i z wózkiem doczepnym,

3. rowery dwuosobowe.

Do art. 3.

§  2.
Obowiązek świadczenia samochodów i motocykli polega na dostarczeniu wyszczególnionych w § 1-ym środków przewozowych wraz z niezbędną obsługą, zdolną do ich prowadzenia oraz zdatnemi do użytku częściami zapasowemi i narzędziami reperacyjnemi, zabieranemi zwykle w normalną podróż jak również z zapasem środków pędnych i smarów w ilości potrzebnej do wykonania świadczenia.

Obsługa winna przez czas świadczeń utrzymywać w stanie zdatnym do użytku nietylko sam środek przewozowy, lecz i wszystkie jego zapasowe części.

§  3.
Koszt utrzymania środka przewozowego w stanie zdatnym do użytku, tudzież wyżywienia obsługi przez czas trwania obowiązku świadczenia obciąża osobę obowiązaną do dostarczenia środka przewozowego.

Do art. 4.

§  4-9. 1
(skreślone).

Do art. 5.

§  10.
Środki przewozowe będące w posiadaniu funkcjonarjuszów państwowych i samorządowych, wojskowych w służbie czynnej oraz osób duchownych, podlegają obowiązkowi świadczenia na rzecz wojska w czasie pokoju, o ile właściwa władza nie orzeknie, że środki przewozowe te są im niezbędnie potrzebne celem wykonywania służby, względnie posług religijnych.

Fakt zwolnienia od obowiązku dostarczenia środków przewozowych, będących w posiadaniu funkcjonarjuszów państwowych i samorządowych, wojskowych w służbie czynnej oraz osób duchownych, udowadnia się poświadczeniem bezpośredniej władzy przełożonej, a o ile chodzi o duchownych - poświadczeniem, wydanem przez właściwego wojewodę, że wspomniane środki przewozowe są im niezbędnie potrzebne dla wykonywania służby względnie posług religijnych.

Do art. 7.

§  11.
Dokumentem marszowym przewidzianym dla oddziałów wojskowych jest pisemny rozkaz wykonania pewnej służbowej podróży, lub uskutecznienia służbowego przewozu osób lub rzeczy, wystawiony przez dowódcę (komendanta) jednostki administracyjnej (równorzędnego lub wyższego) względnie przez upoważnioną przez niego inną władzę lub organ wojskowy.

Na dokumencie tym umieszcza się klauzulę następującej treści: "Dowódca oddziału ...... (stopień, imię i nazwisko) pułku (bataljonu, baterji, kompanji i t. d.) uprawniony jest wraz z oddziałem do korzystania ze środków przewozowych w myśl rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 12 listopada 1927 r. o obowiązku dostarczania środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju (Dz. U. R. P. Nr. 102, poz. 883). Zapotrzebowanie zgłoszone za L. .... dnia ....... w ....... (nazwa władzy."

Klauzulę powyższą podpisuje uprawniony dowódca (ust. pierwszy § 11) przy wyciśnięciu pieczęci urzędowej.

Dla oddziałów pomiarowych wojskowego Instytutu Geograficznego dokumentem marszowym jest legitymacja wojskowej służby geograficznej wedle wzoru, ustalonego przez Ministra Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

§  12.
Poszczególne osoby, pełniące czynną służbę wojskową mogą korzystać ze środków przewozowych na podstawie rozkazu wyjazdu, wystawionego wedle obowiązujących w tej mierze przepisów wojskowych. Na rozkazie wyjazdu umieszcza wskazany w § 11 - dowódca (władza lub organ wojskowy) klauzulę analogiczną w treści do klauzuli wskazanej w § 11, opatrując ją również podpisem i pieczęcią urzędową.

Oficerowie wojskowej służby geograficznej korzystają ze środków przewozowych na podstawie legitymacji wojskowej służby geograficznej.

§  13.
Dokument marszowy, rozkaz wyjazdu, względnie legitymacja wojskowej służby geograficznej, wystawione w sposób przewidziany w §§ 11 i 12 są dokumentami legitymacyjnemi wobec władz, u których zgłoszono zapotrzebowanie, oraz wobec posiadaczy przydzielonych środków przewozowych.
§  14.
O potrzebie korzystania ze środków przewozowych w myśl art. 7 decyduje władza wojskowa powołana do wystawienia dokumentu marszowego, rozkazu wyjazdu lub legitymacji wojskowej służby geograficznej, w szczególności zaś, władza wojskowa decyduje, czy zachodzi podróż służbowa, służbowy przewóz rzeczy, względnie przewóz osób lub rzeczy w związku z podróżą służbową.

Za służbowy przewóz rzeczy, względnie przewóz rzeczy w związku z podróżą służbową, uważa się również przewóz instrumentów, narzędzi oraz materjału do budowy sygnałów i wież triangulacyjnych.

Do art. 8.

§  15.
Prawo wystawienia zapotrzebowania celem dostarczenia środka przewozowego posiadają dowódcy (komendanci) jednostek administracyjnych (równorzędni i wyżsi), względnie inne upoważnione przez mich władze lub organy wojskowe.

Dowódcy ci (ust. pierwszy) są również uprawnieni do wystawiania na dokumentach marszowych, rozkazach wyjazdu względnie legitymacjach wojskowej służby geograficznej zezwoleń za bezpośrednie wystawianie zapotrzebowań na środki przewozowe, a to w czasie trwania stanu wyjątkowego, w wypadkach klęsk żywiołowych, oraz w wypadkach zarządzenia asystencji wojskowej (art. 6 i ust. 3 art. 8).

Do art. 10.

§  16.
Uprawniony, który w warunkach przewidzianych w art. 10 zwraca się bezpośrednio do posiadacza środka przewozowego z żądaniem jego dostarczenia, wystawia pisemny nakaz dostarczenia środka przewozowego, który winien zawierać następujące dane:
a)
wymienienie dokumentu marszowego, rozkazu wyjazdu, względnie legitymacji wojskowej służby geograficznej, uprawniającego do korzystania ze środków przewozowych przy oznaczeniu władzy, która go wystawiła (data i liczba);
b)
wskazanie osoby, którą wezwano do dostarczenia środka przewozowego;
c)
oznaczenie ilości i jakości środków przewozowych;
d)
oznaczenie obsługi, jaka ma być oddaną do dyspozycji żądającego środka przewozowego;
e)
oznaczenie czasu, przez który środek przewozowy będzie przypuszczalnie używany;
f)
czytelny podpis uprawnionego oraz wskazanie formacji do jakiej uprawniony przynależy.

Na żądanie wezwanego do dostarczenia środka przewozowego należy mu okazać dokument legitymacyjny (§ 13).

Do art. 15.

§  17.
Przy ustalaniu stawek wynagrodzenia należy brać pod uwagę rzeczywiste koszta utrzymania środka przewozowego i obsługi przez okres czasu, liczony od chwili dostarczenia środka przewozowego do wyznaczonego miejsca do chwili powrotu do miejsca zamieszkania posiadacza.
§  18.
Wynagrodzenie za spełnienie obowiązku dostarczenia środka przewozowego obciąża budżet Ministerstwa Spraw Wojskowych.

Do art. 16.

§  19.
Zgłaszający pretensję o odszkodowanie z powodu utraty, zniszczenia lub uszkodzenia środka przewozowego, jego części składowej lub zapasowej względnie materjałów pędnych i smarów, powinien dołączyć do tego zgłoszenia nakaz dostarczenia środka przewozowego, tudzież potwierdzenie o korzystaniu z tego środka przewidziane w art. 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 12 listopada 1927 r. o obowiązku dostarczania środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju (Dz. U. R. P. Nr. 102, poz. 883).

Dla ustalenia okoliczności, mających być podstawą rozstrzygnięcia, powiatowa władza administracji ogólnej przeprowadza rozprawę ustną w trybie określonym w art. 45 - 48 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. R. P. Nr. 36, poz. 341).

§  20.
Wypłata odszkodowania z tytułu zniszczenia - utraty lub uszkodzenia środka przewozowego obciąża budżet Ministerstwa Spraw Wojskowych.

Do art. 17.

§  21.
Jeżeli korzystający ze środka przewozowego uiścił wynagrodzenie za użycie środka przewozowego, to zwrot tego wynagrodzenia wypłaca płatnik tej formacji do której dana osoba lub oddział wojskowy, korzystający ze środków przewozowych, gospodarczo należy, a to na zasadzie kwitu, tudzież złożonego mu dokumentu marszowego względnie rozkazu wyjazdu, o ile w szczególnych wypadkach Minister Spraw Wojskowych nie zarządzi inaczej.

Gdy korzystający ze środka przewozowego wynagrodzenia nie zapłacił (ust. 2 art. 17), powinien o tem bezzwłocznie złożyć meldunek swej władzy przełożonej, która spowoduje natychmiastowe przekazanie tej należności przez płatnika do powiatowej władzy administracji ogólnej, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczącego.

§  22.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie w 30 dni po ogłoszeniu.
1 § 4-9 skreślone przez § 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1936 r. (Dz.U.37.4.32) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 stycznia 1937 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.58.470

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Obowiązek dostarczania jako środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju samochodów, motocykli i rowerów.
Data aktu: 29/07/1930
Data ogłoszenia: 20/08/1930
Data wejścia w życie: 20/09/1930