USA-Polska. Traktat Koncyljacyjny. Waszyngton.1928.08.16.

TRAKTAT KONCYLJACYJNY
między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonemi Ameryki,
podpisany w Waszyngtonie dnia 16 sierpnia 1928 r.

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia szesnastego sierpnia tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku podpisany został w Waszyngtonie pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej Traktat Koncyljacyjny o następującem brzmieniu dosłownem:

TRAKTAT KONCYLJACYJNY

między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonemi Ameryki, podpisany w Waszyngtonie dnia 16 sierpnia 1928 r.

PREZYDENT

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

I

PREZYDENT

STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI,

ożywieni pragnieniem wzmocnienia węzłów przyjaźni, która ich wzajem łączy, jak również posunięcia naprzód sprawy pokoju powszechnego, postanowili zawrzeć w tym celu Traktat i mianowali do tego swych Pełnomocników: (pominięto),

KTÓRZY, po okazaniu sobie wzajemnie swych odnośnych pełnomocnictw, uznanych za dobre i w należytej formie wystawione, zgodzili się na następujące artykuły:

Artykuł  I.

Wszelkie spory jakiegokolwiek rodzaju, wynikłe między Rządem polskim, a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki, gdy zwykłe środki dyplomatyczne zawiodą, a Wysokie Strony Umawiające się nie zwrócą się o osądzenie do kompetentnego trybunału, będą poddane, w celu zbadania ich i złożenia sprawozdania, stałej Komisji Międzynarodowej, utworzonej w sposób przepisany w następującym artykule; przytem zobowiązują się one nie wypowiadać wojny ani rozpoczynać kroków nieprzyjacielskich przez czas trwania takich badań i dopóki sprawozdanie nie zostanie złożone.

Artykuł  II.

Komisja Międzynarodowa będzie się składała z pięciu członków, mianowanych w sposób następujący: każdy Rząd wybierze jednego członka, pochodzącego z jego kraju i jednego pochodzącego z państwa trzeciego, członek piąty będzie wybrany za obopólną zgodą obu Rządów z tem zastrzeżeniem, że nie będzie on obywatelem żadnego z tych państw.

Wydatki Komisji będą pokrywane przez oba Rządy po połowie.

Komisja Międzynarodowa będzie ustanowiona w ciągu sześciu miesięcy, licząc od daty wymiany ratyfikacyj, a miejsca opróżnione będą zapełniane w taki sam sposób jak pierwiastkowa nominacja.

Artykuł  III.

W razie gdyby Wysokim Stronom Umawiającym się nie udało się załatwić sporu zwykłemi sposobami dyplomatycznemi i gdyby nie zwróciły się one o osądzenie do trybunału kompetentnego, winny one natychmiast odnieść się do Komisji Międzynarodowej o przeprowadzenie badań i złożenie sprawozdania. Komisja Międzynarodowa może jednak samorzutnie, na podstawie jednomyślnej zgody zaofiarować swe usługi w tym celu, i w takim wypadku powiadomi oba Rządy i poprosi o ich współdziałanie w przeprowadzeniu badań.

Wysokie Strony Umawiające się zobowiązują się dostarczyć Stałej Komisji Międzynarodowej wszystkich środków i ułatwień, koniecznych do przeprowadzenia badań i złożenia sprawozdania.

Sprawozdanie Komisji winno być ukończone w ciągu jednego roku, licząc od daty kiedy ona oświadczy, że rozpoczęła badania, chyba że Wysokie Strony Umawiające się za wspólną zgodą nie skrócą lub przedłużą tego czasu.

Sprawozdanie winno być sporządzone w trzech egzemplarzach; po jednym będzie wręczone każdemu Rządowi, a trzeci zatrzyma Komisja w swych aktach.

Wysokie Umawiające się Strony zastrzegają sobie prawo niezależnego działania w sprawach stanowiących przedmiot sporu, z chwilą gdy sprawozdanie Komisji zostało złożone.

Artykuł  IV.

Traktat niniejszy będzie ratyfikowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z polskiem prawem konstytucyjnem i przez Prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki za radą i zgodą ich Senatu.

Ratyfikacje będą wymienione w Warszawie możliwie najprędzej i Traktat wejdzie w życie trzydziestego dnia po wymianie ratyfikacyj. Będzie on później pozostawał bez przerwy w mocy, chyba że i dopóki jedna z Wysokich Stron Umawiających się nie spowoduje jego wygaśnięcia za rocznem pisemnem wypowiedzeniem skierowanem do drugiej.

NA DOWÓD CZEGO odnośni Pełnomocnicy podpisali niniejszy Traktat w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, każdy w tekstach polskim i angielskim, które oba mają jednakową moc prawną, i wycisnęli na nich swe pieczęcie.

Sporządzono w Waszyngtonie dnia 16-go sierpnia, roku Pańskiego tysiąc dziewięćset dwadzieścia osiem.

Zaznajomiwszy się z powyższym Traktatem, uznaliśmy go i uznajemy za słuszny zarówno w całości jak i każde z zawartych w nim postanowień; oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony i przyrzekamy, że będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 23 grudnia 1929 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.4.27

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: USA-Polska. Traktat Koncyljacyjny. Waszyngton.1928.08.16.
Data aktu: 16/08/1928
Data ogłoszenia: 29/01/1930
Data wejścia w życie: 04/02/1930