Organizacja Państwowego Monopolu Spirytusowego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 27 listopada 1926 r.
o organizacji Państwowego Monopolu Spirytusowego.

Na podstawie art. 2 i 101 ustawy z dnia 31 lipca 1924 r. o monopolu spirytusowym (Dz. U. R. P. № 78 poz. 756) w brzmieniu ogłoszonem w załączniku do rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 17 września 1925 r. (Dz. U. R. P. № 102 poz. 720) zarządza się co następuje:
§  1.
Minister Skarbu pełni funkcje naczelnej władzy Państwowego Monopolu Spirytusowego przy pomocy podległych mu właściwych władz i organów skarbowych.
§  2.
Minister Skarbu:
a)
decyduje w sprawach projektów ustaw i rozporządzeń ogłaszanych w Dzienniku ustaw,
b)
mianuje na wniosek Dyrektora Państwowego Monopolu Spirytusowego Vice-Dyrektorów i innych urzędników Państwowego Monopolu Spirytusowego V, VI i VII st. sł. oraz przyznaje pracownikom kontraktowym wynagrodzenie umowne, równe uposażeniu urzędników państwowych V i VI st. sł.,
c)
mianuje członków Państwowej Rady Spirytusowej i Komisji Rewizyjnej Państwowego Monopolu Spirytusowego,
d)
decyduje w sprawach, co do których nie osiągnięto uzgodnienia między Państwową Radą Spirytusową a Dyrekcją Państwowego Monopolu Spirytusowego,
e)
decyduje w poszczególnych sprawach, które sobie do aprobaty zastrzeże.

Ponadto Minister Skarbu decyduje w sprawach w Statucie Państwowego Monopolu Spirytusowego jemu zastrzeżonych oraz zatwierdza wnioski przedstawione przez Dyrektora Państwowego Monopoli» Spirytusowego w sprawach:

1)
dotyczących ogólnego planu eksploatacji Monopolu Spirytusowego,
2)
dotyczących planu finansowego, obrachunków rocznych, obrachunku zysków i strat oraz bilansu,
3)
oznaczania podstawowej ceny monopolowej za spirytus dostarczony przez przedsiębiorców gorzelni do Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego oraz wysokości i terminów przedpłat (zaliczek) wypłacanych przez Dyrekcję Państwowego Monopolu Spirytusowego za odpowiedniem zabezpieczeniem przedsiębiorcom gorzelń na rachunek należytości za produkty przyszłej kampanji (art. 5 i 10 ustawy),
4)
oznaczania sprzedażnej ceny detalicznej i hurtowej czystych wódek monopolowych oraz opłaty skarbowej pobieranej od spirytusu zużytego w granicach Państwa (art. 21 ustawy),
5)
oznaczania wysokości cen na spirytus skażony dla celów technicznych, oświetleniowych i napadowych oraz obniżania ceny na spirytus nieskażony lub skażony a przeznaczony do celów przemysłowych w art. 22 ustawy wyszczególnionych,
6)
oznaczania sum przekazywanych corocznie Z dochodów Państwowego Monopolu Spirytusowego na subwencje dla szpitali, klinik i innych zakładów leczniczych, naukowych i t. p. zużywających spirytus nieskażony do celów leczniczych tytułem częściowego zwrotu kosztów nabycia (art. 22 ustawy),
7)
ustalania wysokości prawa odpędu spirytusu dla gorzelni (art. 49 ustawy).

We wszystkich powyżej określonych sprawach Minister Skarbu decyduje po wysłuchaniu opinji właściwego organu Ministerstwa Skarbu, zaś w sprawach wyszczególnionych pod 3, 5 i 7 oraz w sprawach w art. 9, 14, 60 i 68 ustawy przewidzianych, a Ministrowi Skarbu do decyzji zastrzeżonych, nadto po wysłuchaniu Państwowej Rady Spirytusowej.

§  3.
Ministerstwo Skarbu:
1)
wydaje zezwolenia na wyrób i oczyszczanie spirytusu, wyrób drożdży, octu, wódek gatunkowych i likierów, oraz na sprzedaż wszelkich wódek (art. 1 ustawy),
2)
zwalnia do wywozu zagranicę spółdzielczym organizacjom działającym na podstawie statutu zatwierdzonego przez Ministra Skarbu nadwyżkę spirytusu, przekraczającą wewnętrzne zapotrzebowanie Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego (art. 5 ustawy),
3)
zezwala na przywóz z zagranicy spirytusu f napojów wyrabianych ze spirytusu, oraz zezwala na utworzenie wolnych składów spirytusu i wyrobów wódczanych (art. 32 ustawy),
4)
opracowuje przepisy o sposobie wykonywania kontroli nad przemysłem wódczanym (art. 19 ustawy),
5)
określa maksymalną i minimalna zawartość alkoholu w wyrobach wódczanych wpuszczanych w obrót handlowy tak przez Dyrekcję Państwowego Monopolu Spirytusowego jak i przez przedsiębiorców prywatnych (art. 17 ustawy),
6)
opracowuje przepisy dotyczące nadzoru i technicznego urządzenia drożdżowni (art. 69-72 ustawy), zwalniania od podatku kwasu octowego wywiezionego zagranicą, prowadzenia ksiąg rachunkowych w wytwórniach kwasu octowego, uruchomienia tych wytwórni i unormowania okresu obrachunkowego (kampanji) (art. 73 ustawy),
7)
opracowuje przepisy o urządzeniu zakładów sprzedaży i wyszynku napojów alkoholowych w myśl art. 84 ustawy,
8)
określa warunki, pod którymi władze skarbowe mogą udzielać zezwoleń zawodowym przedsiębiorstwom z wyjątkiem przedsiębiorstw kolejowych i żeglugi na ekspedycję i przewóz napojów spirytusowych (art. 78 ustawy),
9)
załatwia wszelkie inne sprawy określone w ustawie o monopolu spirytusowym i w wydanych do nich rozporządzeniach, a zastrzeżone kompetencji Ministra Skarbu, o ile one nie należą do kategorji spraw wyszczególnionych w § 2 niniejszego rozporządzenia,
10)
wydaje zarządzenia w sprawach zwalczania przemytnictwa wyrobów monopolowych i innych naruszeń postanowień ustawy o Monopolu Spirytusowym,
11)
rozstrzyga zażalenia stron przeciw zarządzeniom władz i urzędów skarbowych dotyczącym udzielania zezwoleń (koncesyj) na hurtowną i detaliczną sprzedaż wyrobów monopolowych.

We wszystkich sprawach pod 1 do 11 wymienionych Ministerstwo Skarbu zasięgać będzie opinji Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego.

§  4.
Jako organ kontrolujący i działający z ramienia Ministra Skarbu ustanawia się przy Ministerstwie Skarbu Komisję Rewizyjną dla Państwowego Monopolu Spirytusowego.

Komisja Rewizyjna składa się z trzech członków, mianowanych do odwołania przez Ministra Skarbu z pośród urzędników Ministerstwa Skarbu, lub osób postronnych. Członkiem Komisji Rewizyjnej nie może być osoba pozostająca z Państwowym Monopolem Spirytusowym w stosunkach handlowych.

§  5.
Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej wyznacza Minister Skarbu jednego z członków, będącego urzędnikiem Ministerstwa Skarbu. Przewodniczący Komisji Rewizyjnej jest odpowiedzialny w równej mierze z Dyrektorem Państwowego Monopolu Spirytusowego w razie zaniedbania podjęcia kroków zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i nadużyć.
§  6.
Członkowie Komisji Rewizyjnej obwiązani są zachować tajemnicę o wszystkiem co dotyczy interesów Państwowego Monopolu Spirytusowego. Udowodnione niedochowanie tajemnicy powoduje wykluczenie z Komisji i niemożność ponownego mianowania.
§  7.
Komisja Rewizyjna rozpatruje bilans Państwowego Monopolu Spirytusowego i przedstawia w ciągu jednego miesiąca Ministrowi wniosek o zatwierdzenie.
§  8.
Komisja Rewizyjna po uprzedniem porozumieniu się z Dyrektorem Państwowego Monopolu Spirytusowego ma prawo w każdym czasie dokonywać rewizji Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego, rewizję zaś zakładów Komisja Rewizyjna przeprowadza według własnego uznania. Komisja mą prawo żądać od Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego wszelkich wyjaśnień i ma prawo przeglądania ksiąg, dokumentów i korespondencji tejże Dyrekcji, oraz wglądania w gospodarkę podwładnych jej zakładów.

Przewodniczący Komisji składa miesięczne sprawozdania Ministrowi Skarbu tak z czynności Komisji Rewizyjnej jak i z postępu prac w Monopolu Spirytusowym.

Odpisy tych sprawozdań podaje Przewodniczący Komisji do wiadomości Dyrektorowi Departamentu Akcyz i Monopolów Ministerstwa Skarbu i Dyrektorowi Państwowego Monopolu Spirytusowego.

W razie stwierdzenia nadużyć Komisja Rewizyjna ma prawo wydawać doraźne zarządzenia, zmierzające do zapobieżenia stratom Skarbu Państwa, a o ich treści komunikować na piśmie Ministrowi Skarbu i Dyrektorowi Państwowego Monopolu Spirytusowego.

Podwładne organa Państwowego Monopolu Spirytusowego obowiązane są udzielać członkom Komisji Rewizyjnej wszelkich wyjaśnień. Na życzenie organów Państwowego Monopolu Spirytusowego mają członkowie Komisji Rewizyjnej potwierdzić pisemnie żądanie wyjaśnień.

§  9.
Zakres działania Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego określa rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 22 stycznia 1925 r. (Dz. U. R. P. № 14 poz. 95).
§  10.
Władze i Urzędy skarbowe załatwiają w zakresie Państwowego Monopolu Spirytusowego sprawy nie zastrzeżone wyraźnie kompetencji władz w §§ 2 i 3 nin. rozp. wymienionych, zaś władze i urzędy celne sprawy określone w art. 30, 31 i 73 ustawy.
§  11.
Władze i urzędy skarbowe, oraz władze i urzędy celne i podległe im organa wykonawcze obowiązane są współdziałać z Dyrekcją Państwowego Monopolu Spirytusowego w zakresie ustalonym i w przyszłości ustalić się mającym specjalnemi rozporządzeniami Ministra Skarbu.
§  12.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Z dniem tym tracą moc obowiązującą postanowienia rozporządzenia w § 9 wyszczególnionego, o ile są sprzeczne z niniejszem rozporządzeniem.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1926.127.743

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Organizacja Państwowego Monopolu Spirytusowego.
Data aktu: 27/11/1926
Data ogłoszenia: 29/12/1926
Data wejścia w życie: 29/12/1926