Główna Inspekcja Kolejowa.

USTAWA
z dnia 14 grudnia 1925 r.
o Głównej Inspekcji Kolejowej.

Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:
Art.  1.

Główna Inspekcja Kolejowa jest urzędem państwowym, podległym bezpośrednio Ministrowi Kolei, działającym samoistnie i niezależnie od departamentów Ministerstwa Kolei.

Art.  2.

Zadaniem Głównej Inspekcji Kolejowej jest kontrola nad całokształtem gospodarki kolejowej, oraz nad prawidłowem stosowaniem na kolejach, podległych Ministrowi Kolei, obowiązujących ustaw, rozporządzeń, instrukcyj we wszystkich działach służby kolejowej.

Art.  3.

Główna Inspekcja Kolejowa spełnia swe zadanie przez:

1)
kontrolą doraźną, wykonywaną według swego uznania we wszystkich działach służby i gospodarki kolejowej;
2)
przeprowadzanie dochodzeń w razie dostrzeżenia nieprawidłowości lub nadużyć, a to celem ustalenia ich źródeł i zapobiegania im na przyszłość;
3)
przeprowadzanie dochodzeń, zleconych przez Ministra Kolei.
Art.  4.

Na czele Głównej Inspekcji Kolejowej stoi Główny Inspektor. Jest on odpowiedzialny za prawidłowy bieg spraw, powierzonych Głównej Inspekcji Kolejowej. Ma jego wniosek mianuje Minister Kolei urzędników Głównej Inspekcji Kolejowej.

Art.  5.

Główny inspektor, urzędnicy i funkcjonarjusze niżsi Głównej Inspekcji Kolejowej są funkcjonarjuszami państwowymi, których stosunki służbowe normuje ustawa z dnia 17 lutego 1922 r. o państwowej służbie cywilnej (Dz. U. R. P. № 21, poz. 164), o ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

Art.  6.

Urzędnicy Głównej Inspekcji Kolejowej dzielą się, na urzędników inspekcyjnych i urzędników biurowych.

Art.  7.

Urzędnicy inspekcyjni Głównej Inspekcji Kolejowej wykonywają służbę według wskazań swych przełożonych, inspekcję przeprowadzają jednak samodzielnie według swej najlepszej wiedzy i sumienia, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości lub nadużyć wdrażają dochodzenia, których nie wolno przerwać lub wstrzymać przed zupełnem ukończeniem.

Art.  8.

Główna Inspekcja Kelejowa, a w razie nagłej potrzeby urzędnik inspekcyjny, ma prawo zwracać się do wszelkich urzędów państwowych o pomoc w zakresie ich kompetencji, a te są obowiązane udzielić mu pomocy najskuteczniejszej.

Art.  9.

Prowadzący dochodzenie uprawniony jest wzywać świadków, a w razie potrzeby znawców, i przesłuchiwać ich protokólarnie.

Art.  10.

O ile osoby, nie będące pracownikami państwowymi, nie czynią zadość wezwaniu prowadzącego dochodzenie urzędnika inspekcyjnego Głównej Inspekcji Kolejowej lub uchylają się od zeznań bez podania ustawowego powodu, może prowadzący dochodzenie zażądać współdziałania władz administracyjnych, względnie policyjnych, a te, udzielając pomocy, stosują przepisy o wzywaniu i przesłuchiwaniu stron, obowiązujące w postępowaniu administracyjnem.

Art.  11.

W stosunku do pracowników władz i instytucyj kolejowych tak dyrekcyjnych, jak i centralnych, przysługuje urzędnikom Głównej Inspekcji Kolejowej prawo żądania wszelkich wyjaśnień służbowych, badania ksiąg, rachunków, aktów, dokumentów i zapisków służbowych, a osoby te i władze i instytucje obowiązane są żądania powyższe spełniać bezzwłocznie i bez jakichkolwiek utrudnień lub ograniczeń. Oporni podlegają karom w myśl obowiązujących przepisów.

Art.  12.

O ile wyniki inspekcji lub dochodzenia to uzasadniają, może urzędnik inspekcyjny Głównej Inspekcji Kolejowej pod warunkiem nienarażania normalnego biegu czynności służbowych wydać polecenie tymczasowego zawieszenia w służbie pracownika kolejowego.

Władza przełożona pracownika jest obowiązana polecenie to wykonać.

Art.  13.

Władza przełożona jest obowiązana wykonać polecenie urzędnika inspekcyjnego w razie jego decyzji skierowania sprawy na drogę karno-sądową, co nastąpić może w wypadku stwierdzenia czynów lub zaniedbań, naruszających przepisy prawa karnego.

Art.  14.

Główna Inspekcja Kolejowa ma prawo przekazywania odpowiednich spraw do ostatecznego załatwienia i wydania orzeczenia odnośnym instytucjom dyscyplinarnym.

Art.  15.

Zasadą urzędowania Głównej Inspekcji Kolejowej ma być natychmiastowa, bezpośrednia interwencja i możliwie najszybsze załatwienie odnośnych spraw.

Główna Inspekcja Kolejowa składa ze swoich spostrzeżeń sprawozdania Ministrowi Kolei, przedstawiając odpowiednie wnioski.

Art.  16.

Ministerstwo Kolei i inne władze kolejowe obowiązane są wszelkie swe zarządzenia komunikować bezzwłocznie Głównej Inspekcji Kolejowej.

Art.  17.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Kolei w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami.

Art.  18.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie w trzy miesiące po jej ogłoszeniu.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1925.129.915

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Główna Inspekcja Kolejowa.
Data aktu: 14/12/1925
Data ogłoszenia: 30/12/1925
Data wejścia w życie: 31/03/1926