Odszkodowanie dla urzędników i robotników przedsiębiorstw spirytusowych, którzy z powodu wprowadzenia monopolu spirytusowego stracili zajęcie.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 31 października 1925 r.
o odszkodowaniu dla urzędników i robotników przedsiębiorstw spirytusowych, którzy z powodu wprowadzenia monopolu spirytusowego stracili zajęcie.

Na mocy artykułu 3 ustęp 4 i art. 101 ustawy o monopolu spirytusowym z dn. 31 lipca 1924 r. (w brzmieniu ogłoszonem w załączniku do rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 17 września 1925 r., Dz. U. R. P. № 102 poz. 720) zarządza się co następuje:
§  1.
O przyznanie odszkodowania ubiegać się mogą urzędnicy i robotnicy przedsiębiorstw przemysłu spirytusowego, którzy utracili zajęcie z dniem lub po dniu 1 stycznia 1925 r. wskutek zamknięcia tych przedsiębiorstw na mocy przepisów ustawy o monopolu spirytusowym z dn. 31 lipca 1924 r., o ile odpowiadają wymogom, przewidzianym w art. 3. ustęp 4 tejże ustawy w brzmieniu ogłoszonem w załączniku do rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 17 września 1925 r. (Dz. U. R. P. № 102 poz. 720).
§  2.
W wypadku gdy przedsiębiorstwo przemysłu spirytusowego zostało całkowicie, wskutek wprowadzenia w życie przepisów ustawy o monopolu spirytusowym, zamknięte, do odszkodowania mają prawo wszyscy urzędnicy i robotnicy przedsiębiorstwa pod warunkami zastrzeżonemi w art. 1 ustawy.
§  3.
W wypadku częściowego zamknięcia przedsiębiorstwa, prawo do odszkodowania mają urzędnicy i robotnicy zamkniętej jego części. Urzędnikom i robotnikom innych działów prawo to służy tylko w razie udowodnienia przez nich, że pełnili czynności bezpośrednio uzależnione od prowadzenia działu zamkniętego i zostali zwolnieni z powodu jego zamknięcia.
§  4.
Nie mają prawa do odszkodowania urzędnicy i robotnicy przedsiębiorstw przemysłu spirytusowego, jeśli zamknięcie przedsiębiorstwa nastąpiło nie z nakazu władzy państwowej opartego na przepisach ustawy o monopolu spirytusowym, lecz z innych przyczyn, np. wskutek zamknięcia przedsiębiorstwa, względnie jego części lub redukcji personelu z woli właściciela przedsiębiorstwa, zamknięcia w drodze karnej na skutek nadużyć lub z powodu niestosowania się do warunków koncesji, a również ci, którzy sami rozwiązać stosunek najmu, lub zostali zwolnieni z własnej winy.
§  5.
W razie nabycia przez Państwowy Monopol Spirytusowy całkowitego objektu przedsiębiorstwa, które na mocy ustawy o monopolu spirytusowym tylko w pewnej części uległoby zamknięciu, do odszkodowania mają prawo urzędnicy i robotnicy tych tylko części nabytego przez Państwowy Monopol Spirytusowy przedsiębiorstwa, które w myśl postanowień wspomnianej ustawy zostałyby zamknięte.
§  6.
Za zaofiarowanie odpowiedniej pracy w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o monopolu spirytusowym (Dz. U. R. P. z 1925 r. № 102 poz. 720) będzie uważane zaofiarowanie pracy 6 tym samym charakterze, jak ta, którą urzędnik lub robotnik wykonywał w zamkiętem przedsiębiorstwie w chwili jego zamknięcia.
§  7.
Za normalny 6-miesięczny zarobek uważana będzie płaca pobrana za 6 ostatnich miesięcy pracy przed zwolnieniem, bez uwzględnienia wynagrodzeń za pracę dodatkowo płatną, np. w godzinach nadliczbowych (ustawa z dn. 18 grudnia 1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. R. P. z 1920 r. № 2 poz. 7), w święta, oraz jednorazowych remuneracyj, nagród, zasiłków i t. p., o ile nie były one zastrzeżone bezwarunkowo w umowie najmu pracy.
§  8.
Zatrudnienie w zakładach lub biurach Państwowego Monopolu Spirytusowego, względnie w razie odmowy przyjęcia do pracy wypłata odszkodowania nie odbywa się z urzędu, lecz na indywidualne podanie pracownika.
§  9.
Podania o zaofiarowanie pracy, względnie o przyznanie odszkodowania, należy składać w wydziale IV izby skarbowej tego okręgu, w którym położone jest zamknięte przedsiębiorstwo, w terminie miesięcznym od daty zamknięcia przedsiębiorstwa, a w razie zamknięcia go przed ogłoszeniem niniejszego rozporządzenia - w terminie miesięcznym od daty jego ogłoszenia.
§  10.
Podania winny zawierać następujące dane:
a)
imię i nazwisko urzędnika lub robotnika, wiek i stan rodzinny (u żonatych liczbę dzieci),
b)
miejsce zamieszkania - dokładny adres,
c)
nazwą przedsiębiorstwa względnie przedsiębiorstw przemysłu spirytusowego, w którem w ciągu ostatniego roku pracował i czas pracy w każdym,
d)
charakter, w jakim ostatnio pracował w przedsiębiorstwie,
e)
wysokość wynagrodzenia dziennego (miesięcznego), pobieranego w ostatnim półroczu przed zwolnieniem,
f)
data zwolnienia z pracy z powodu zamknięcia przedsiębiorstwa, względnie jego części,
g)
przyczyna zwolnienia z pracy,
h)
oświadczenie o nieuzyskaniu pracy w zakładach lub biurach Państwowego Monopolu Spirytusowego,
i)
oświadczenie, czy przyjmie pracę w zakładach Państwowego Monopolu Spirytusowego w innej miejscowości.
§  11. 1
Dane wymienione w § 10 pod literami c do g winny być poparte dowodami pisemnemi wykazującemi prawdziwość szczegółów zawartych w podaniu. Te dowody mają być dołączone bądź w oryginale bądź w odpisie poświadczonym urzędowo.
§  12.
Do podania winno być douczona poświadczenie starostwa lub inny dowód o posiadaniu przez petenta obywatelstwa polskiego.
§  13.
Gdyby dostarczone dane były niewystarczające, lub nasuwały wątpliwości, izba skarbowa zwróci się do odnośnego urzędu skarbowego akcyz i monopolów państwowych o ich stwierdzenie, jak również o stwierdzenie czy dane przedsiębiorstwo przemysłu spirytusowego nie zostało zamknięte przed dniem 1 stycznia 1925 r., oraz czy zostało ono faktycznie zamknięte z nakazu władzy w wykonaniu przepisów o monopolu spirytusowym.
§  14.
Po zebraniu powyższych danych, izba skarbowa prześle do Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego w Warszawie podanie wraz z załącznikami, zaopatrzone wnioskiem kierownika wydziału IV izby skarbowej lub jego zastępcy, do ostatecznej decyzji.
§  15.
Przed powzięciem ostatecznej decyzji Dyrekcja Państwowego Monopolu Spirytusowego sprawdzi, czy petent nie został już zatrudniony w biurach lub zakładach Państwowego Monopolu Spirytusowego, względnie, czy nie odmówił przyjęcia zaofiarowanej mu pracy.
§  16.
Wypłatę, przyznanego odszkodowania należy zarządzić do rąk uprawnionego w kasie skarbowej, właściwej dla jego miejsca zamieszkania. Od potwierdzenia odbioru asygnowanej sumy należy pobrać przypadającą opłatą stemplową.
§  17.
Decyzje Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego o zgłoszonej pretensji urzędnika lub robotnika oraz asygnaty na wypłatę odszkodowania winny być wysiane na imię interesowanego pod adresem, podanym w zgłoszeniu.

Odpis każdej decyzji Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego należy równocześnie przesłać do wydziału IV właściwej izby skarbowej i do właściwego oddziału Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego.

§  18.
Dla celów ewidencyjnych i kontrolnych w Dyrekcji Państwowego Monopolu Spirytusowego założony zostanie specjalny rejestr podań o odszkodowanie.

Do rejestru tego należy wpisać wszystkie podania urzędników i robotników o odszkodowanie, w miarę ich wpływania.

§  19.
Sprawy dotyczące odszkodowania urzędników i robotników zamkniętych zakładów przemysłu spirytusowego, należy traktować jako pilne, a odnośne podania załatwiać z jaknajwiąkszym pośpiechem.
§  20.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 11 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1926 r. (Dz.U.26.19.118) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 11 marca 1926 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1925.117.841

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Odszkodowanie dla urzędników i robotników przedsiębiorstw spirytusowych, którzy z powodu wprowadzenia monopolu spirytusowego stracili zajęcie.
Data aktu: 31/10/1925
Data ogłoszenia: 21/11/1925
Data wejścia w życie: 21/11/1925