Usprawnienie systemu rachunkowości uspołecznionych przedsiębiorstw umożliwiającego pogłębienie rozrachunku gospodarczego i planowania kosztów własnych.

UCHWAŁA Nr 226
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 24 marca 1951 r.
w sprawie usprawnienia systemu rachunkowości uspołecznionych przedsiębiorstw umożliwiającego pogłębienie rozrachunku gospodarczego i planowania kosztów własnych.

Plan 6-letni - plan rozwoju gospodarczego i budowy podstaw socjalizmu stawia przed gospodarką narodową na czołowym miejscu zadanie obniżenia kosztów własnych.
Zadanie to wiąże się z pogłębieniem rozrachunku gospodarczego, stanowiącego najistotniejszy warunek pomyślnego rozwoju przedsiębiorstw socjalistycznych.

Wymaga ono stworzenia warunków do upowszechnienia i umocnienia postępowej formy socjalistycznego zarządzania - wydziałowego rozrachunku gospodarczego.

Obecny stan rachunkowości i sprawozdawczości finansowej uspołecznionych przedsiębiorstw nie daje dostatecznych podstaw do prawidłowego planowania kosztów własnych produkcji i obrotu towarowego oraz kontroli wykonania zadań w zakresie ich obniżenia.

W szczególności sposób ujęcia zagadnień związanych z wydziałowym rozrachunkiem gospodarczym nie sprzyja dalszemu rozwojowi tego rozrachunku.

Jedną z najważniejszych przyczyn tego stanu rzeczy są luki w dokumentacji procesów wytwórczych. Nie ustalono i nie wprowadzono dotychczas w szeregu dziedzin gospodarki narodowej ujednoliconych i dostosowanych do potrzeb pogłębionego rozrachunku gospodarczego wzorów pierwotnej dokumentacji procesów gospodarczych oraz prawidłowych zasad obiegu tej dokumentacji w przedsiębiorstwach.

W celu zlikwidowania tych niedociągnięć, a tym samym umożliwienia dalszej mobilizacji wewnętrznych rezerw gospodarczych i zwiększenia socjalistycznej akumulacji, Prezydium Rządu postanawia, co następuje:

1.
Zobowiązuje się ministrów tych resortów, którym podlegają uspołecznione przedsiębiorstwa produkcyjne, do wydania odpowiednich zarządzeń zapewniających wykonanie zadań omówionych na wstępie. W szczególności ministrowie odpowiednich resortów spowodują:
a)
opracowanie lub zrewidowanie wzorów dokumentacji procesów gospodarczych, a w szczególności dokumentacji: przebiegu procesów technologicznych, robocizny, zużycia surowców, materiałów pomocniczych, paliwa i energii, pracy maszyn, urządzeń i środków transportowych, kształtowania się robót w toku półfabrykatów i wyrobów gotowych;
b)
opracowanie lub zrewidowanie zasad obiegu tej dokumentacji wewnątrz przedsiębiorstwa;
c)
opracowanie lub zrewidowanie instrukcji branżowych w sprawie zasad rozliczania kosztów własnych oraz ustalania kalkulacji jednostkowych planowych i wynikowych;
d)
ustalenie w porozumieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego zakresu i trybu przedkładania wskaźników technicznych i wskaźników, obrazujących zużycie środków wytwarzania, mających największy wpływ na kształtowanie się obniżki kosztów własnych;
e)
opracowanie form, trybu i zakresu przedstawiania jednostkom nadrzędnym wynikowych kalkulacji jednostkowych.

Ministrowie przedłożą sprawozdania z wykonania prac, o których mowa wyżej, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w terminie do dnia 31 maja 1951 r.

2.
Zobowiązuje się Ministra Finansów do przeprowadzenia niezbędnej reformy planu kont dla uspołecznionych przedsiębiorstw, w szczególności w zakresie rachunkowości kosztów własnych, i w tym celu do opracowania i zatwierdzenia w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w terminie do dnia 15 kwietnia 1951 r. typowych planów kont dla handlu, dla przemysłu zaś, budownictwa i rolnictwa - do dnia 31 maja 1951 r.
3.
Zobowiązuje się ministrów tych resortów, którym podlegają uspołecznione przedsiębiorstwa:
a) 1
do opracowania i zatwierdzenia branżowych planów kont, opartych o wymienione w ust. 2 typowe plany kont dla wszystkich działów gospodarki narodowej, w terminie do dnia 31 lipca 1951 r. oraz branżowych wzorów i instrukcji sprawozdawczości finansowej;
b)
do wprowadzenia w ciągu 1951 r. w zakładach doświadczalnych obok rachunkowości prowadzonej według dotychczasowych zasad równolegle prowadzonej rachunkowości według nowego planu kont:
c)
do przeprowadzenia przed wprowadzeniem nowych planów kont szerokiej akcji szkoleniowej.
4. 2
Ustala się jako termin wprowadzenia w życie nowych planów kont:
a)
dla państwowego handlu wewnętrznego - 1 stycznia 1952 r.,
b)
dla pozostałych działów gospodarki narodowej - 1 stycznia 1953 r.

Upoważnia się Ministra Finansów do ustalenia w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego innych terminów wprowadzenia w życie nowych planów kont, jeżeli warunki organizacyjne i inne względy ekonomiczne poszczególnych działów względnie grup branżowych przedsiębiorstw i zakładów będą tego wymagały.

1 Pkt 3 lit. a) zmieniona przez § 1 pkt 1 uchwały nr 879 z dnia 12 grudnia 1951 r. (M.P.51.A-103.1502) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 24 grudnia 1951 r.
2 Pkt 4 zmieniony przez § 1 pkt 2 uchwały nr 879 z dnia 12 grudnia 1951 r. (M.P.51.A-103.1502) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 24 grudnia 1951 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-28.360

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Usprawnienie systemu rachunkowości uspołecznionych przedsiębiorstw umożliwiającego pogłębienie rozrachunku gospodarczego i planowania kosztów własnych.
Data aktu: 24/03/1951
Data ogłoszenia: 09/04/1951
Data wejścia w życie: 09/04/1951